KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẢO HIỂM NHÂN THỌ
I. TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM NHÂN THỌ
1. Khái niệm và vai trò của bảo hiểm nhân thọ.
1.1.Khái niệm.
Để đánh giá một cách đầy đủ về bảo hiểm nhân thọ (BHNT), trước hết chúng ta
cần hiểu rõ khái niệm về bảo hiểm nhân thọ: “Bảo hiểm nhân thọ là sự cam kết giữa
người bảo hiểm và người tham gia bảo hiểm mà trong đó người bảo hiểm sẽ trả cho
người tham gia (hoặc người thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm) một số tiền nhất định khi
có những sự kiện đã định trước xảy ra(người được bảo hiểm bị chết hoặc sống đến
một thời điểm nhất định) còn người tham gia phải nộp phí bảo hiểm đầy đủ, đúng hạn.
Nói cách khác, BHNT là quá trình bảo hiểm các sự kiện liên quan đến sinh mạng,
cuộc sống và tuổi thọ con người.
BHNT từ khi ra đời đến nay đã đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát triển
của nền kinh tế thế giới. Ngày nay, tham gia BHNT trở thành một nhu cầu tất yếu của
người dân các nước phát triển cũng như các nước đang phát triển. Hiện nay hầu hết
các công ty lớn trên thế giới đều tham gia BHNT nhằm duy trì hoạt động của công ty,
bù đắp phần thiệt hại do rủi ro trong trường hợp người chủ công ty phải ngừng làm
việc do tử vong hoặc thương tật toàn bộ vĩnh viễn.
BHNT, với thời gian tồn tại hơn 400 năm đã chứng minh được sự tồn tại khách
quan của mình. Cuộc sống của con người không có BHNT được ví như đi qua một
chiếc cầu mà không có thành cầu. Mặc dù trong cuộc sống của mỗi con người, đi qua
cầu không biết bao lần và chẳng lần nào đâm phải thành cầu nhưng không có thành
cầu thì không ai có thể đảm bảo điều gì sẽ xảy ra khi đi qua chiếc cầu đó.
1.2. Vai trò của bảo hiểm nhân thọ.
Ngày nay, BHNT được nhiều người trên thế giới xem là một giải pháp thực tiễn
có thể đáp ứng được những nhu cầu tài chính của họ. BHNT ra đời
+Thứ nhất: BHNT góp phần ổn định tài chính cho người tham gia hoặc người
được hưởng quyền lợi bảo hiểm.
Nhắc đến BHNT trước hết phải nhắc đến vai trò này. Bởi, trong thời đại hiện
nay khi khoa học kĩ thuật đã phát triển cao thì rủi ro là cái không thể lường trước
được, nó có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Thực tế đã chứng minh rằng, nhiều cá nhân và

trường cũng là cả một thách thức với xã hội, việc làm luôn là vấn đề nóng bỏng khi
mà lượng người không có việc làm ngày càng nhiều và trong đó ngoài những người
không có trình độ thì cũng có nhiều người có trình độ không được sử dụng đúng mục
đích. Hoạt động BHNT cần một mạng lưới rất lớn các đại lý khai thác bảohiểm, đội
ngũ nhân viên tin học, tài chính, kế toán, quản lý kinh tế…Vì vậy, phát triển BHNT
đã góp phần tạo ra công ăn việc làm, giảm bớt số lượng người thất nghiệp, bớt đi gánh
nặng cho ngân sách Nhà nước. Ở Mỹ có gần 2 triệu lao động làm việc trong ngành
bảo hiểm, ở Hồng Kông với số dân hơn 6 triệu người, có tới hơn 20.000 người làm ở
các công ty bảo hiểm. Cứ nói riêng ở các công ty bảo hiểm nhân thọ Hà Nội, với số
lượng cán bộ khai thác ở mỗi phòng lên đến trên dưới 50 người, riêng nội thành đã có
16 phòng khai thác, đa số họ đều là các cán bộ chuên nghiệp, chưa kể các đại lý bán
chuyên nghiệp rải rác ở từng quận huyện.
+ Thứ năm BHNT là biện pháp đầu tư hợp lý cho giáo dục và góp phần tạo
nên một tập quán, một phong cách sống mới
Đối với nhưng nước đang phát triển, đầu tư cho giáo dục là rất quan trọng và được coi
là nền tảng của sự phát triển. Tuy nhiên, khi chi phí cho giáo dục ngày một tăng thì
nguồn lực của các nước này lại hạn hẹp, bên cạnh các biện pháp hỗ trợ giáo dục như
kêu gọi đóng góp, viện trợ của các cơ quan trong và ngoài nước, cho sinh viên vay
vốn tín dụng… đều mang tính nhất thời, không ổn định, tham gia BHNT mà đặc biệt
là sản phẩm An sinh giáo dục sẽ là một biện pháp hợp lý để đầu tư cho việc học hành
của con em nhờ tiết kiệm thường xuyên của gia đình. Đây cũng là giải pháp góp phần
xây dựng mục tiêu công bằng xã hội vì đầu tư cho tương lai con em mình không chỉ là
trách nhiệm của xã hội mà còn là trách nhiệm của từng gia đình.
Ngoài ra, tham gia BHNT còn thể hiện một nếp sống đẹp thông qua việc tạo cho mỗi
người thói quen biết tiết kiệm, biết lo lắng cho tương lai của người thân, đồng thời
giáo dục con em mình cũng biết tiết kiệm và sống có trách nhiệm đối với người khác.
Có thể nói, BHNT đã góp phần không nhỏ vào việc giải quyết một số vấn đề xã hội
như giáo dục, xoá đói giảm nghèo, giảm thất nghiệp, bù đắp tổn thất, bất hạnh trong
cuộc sống, góp phần giảm gánh nặng trách nhiệm xã hội đối với người lao động và
người cao tuổi…

không kì hạn.
- Manulife là công ty 100% vốn nước ngoài của Canada, khai trương hoạt động
ngày 12/06/1999, vốn đăng kí kinh doanh là 10 triệu USD, thời gian hoạt động 50
năm.
- Prudential là công ty 100% vốn nước ngoài của Anh quốc. Đây là công ty
BHNT đầu tiên vào Việt Nam, có số vốn lớn sau Bảo Việt:40 triệu USD, khai
trương hoạt động ngày 29/10/1999 và có thời gian hoạt động là 50 năm.
- Bảo Minh – CMG liên doanh giữa tập đoàn CMG (Australia) và công ty bảo
hiểm Thành Phố Hồ Chí Minh (Bảo Minh) khai trương hoạt động ngày 12/10/1999,
vốn đăng kí kinh doanh 6 triệu USD, thời gian
- AIA công ty bảo hiểm 100% vốn nước ngoài của Mỹ khai trương hoạt động ngày
22/02/2000, vốn đăng kí kinh doanh 10 triệu USD, thời gian hoạt động là 50 năm.
Cho đến ngày 01/04/2001, Luật kinh doanh bảo hiểm ra đời đã tạo ra hành lang pháp
lý đồng thời góp phần khẳng định vị trí của ngành kinh doanh bảo hiểm trong xã hội
Việt Nam.
3. Những đặc điểm cơ bản của BHNT.
3.1. BHNT vừa mang tính rủi ro vừa mang tính tiết kiệm.
Đây là một trong những đặc điểm khác nhau cơ bản giữa BHNT với bảo hiểm
phi nhân thọ.Thật vậy, mỗi người mua BHNT sẽ định kỳ nộp một khoản tiền nhỏ (phí
bảo hiểm) cho nhà bảo hiểm, đồng thời nhà bảo hiểm cũng có trách nhiệm trả một số
tiền lớn (số tiền bảo hiểm) cho người hưởng quyền lợi bảo hiểm như đã thoả thuận từ
trước khi có các sự kiện bảo hiểm xảy ra. Số tiền bảo hiểm được trả khi người được
bảo hiểm đạt đến một độ tuổi nhất định và được ấn định trong hợp đồng hoặc, số tiền
này được trả cho thân nhân và gia đình người được bảo hiểm khi người này không
may bị chết sớm ngay cả khi họ mới tiết kiệm được một khoản tiền rất nhỏ qua việc
đóng phí bảo hiểm. Chính vì vậy, BHNT vừa mang tính rủi ro vừa mang tính tiết
kiệm.
Tính tiết kiệm trong BHNT thể hiện ở ngay trong từng cá nhân, từng gia đình một
cách thường xuyên, có kế hoạch và có kỉ luật. Tiết kiệm bằng cách mua BHNT khác
với các loại hình khác ở chỗ, người bảo hiểm đảm bảo trả cho người tham gia bảo

- Tuổi thọ bình quân của con người
- Số tiền bảo hiểm
- Thời hạn tham gia bảo hiểm
- Phương thức thanh toán
- Lãi suất đầu tư
- Tỷ lệ lạm phát và thiểu phát của đồng tiền
………
Đối với sản phẩm BHNT, để định giá phí BHNT thì phải dựa trên từng vùng
địa lý, từng quốc gia, từng chế độ xã hội, tình hình kinh tế chính trị của mỗi nước
khác nhau là khác nhau. Hơn nữa còn phải nắm vững những đặc trưng cơ bản của
từng loại sản phẩm, phân tích dòng tiền tệ, phân tích chiều hướng phát triển chung của
mỗi loại sản phẩm trên thị trường…
3.5. BHNT ra đời và phát triển trong những điều kiện kinh tế - xã hội nhất định.
Trên thế giới, BHNT đã ra đời hàng trăm năm nay nhưng có những quốc gia
chưa triển khai được BHNT mặc dù người ta hiểu rất rõ vai trò và lợi ích của nó.
Nguyên nhân của hiện tượng này được các nhà kinh tế giải thích rằng, cơ sở chủ yếu
để BHNT ra đời và phát triển là phải có những điều kiện kinh tế - xã hội nhất định:
+ Những điều kiện kinh tế:
- Tốc độ tăng trưởng của tổng sản phẩm quốc nội (GDP) phải đạt đến mức độ nhất
định, thể hiện sự phát triển của nền kinh tế đất nước.
- GDP bình quân đầu người phải đạt mức trung bình trở lên.
- Mức thu nhập của dân cư phải phát triển trên mức độ nhất định.
- Tỷ lệ lạm phát của đồng tiền phải tương đối ổn định.
……….
+ Những điều kiện xã hội: