SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẬU GIANG
TR. THPT CHUYÊN VỊ THANH KY
̀
THI OLYMPIC TRUYÊ
̀
N THÔ
́
NG 30/4
LÂ
̀
N THƯ
́
XV TẠI THPT CHUYÊN LÊ HỒNG PHONG
ĐỀ ĐỀ NGHỊ
MÔN SINH HỌC LỚP 11
Thời gian làm bài 180 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1:
a. Lập bảng so sánh các đặc điểm hình thái, giải phẫu, sinh lí, hóa sinh của các nhóm thực vật C
3
, C
4
và CAM. Từ bảng so sánh
đó rút ra nhận xét?
Đặc điểm C
3
C
4
CAM
Hình thái giải phẫu
Cường độ quang hợp
Điểm bù CO
đối với người và điterrex đối với giun kí sinh trong hệ tiêu hóa của lợn?
b. Hãy nêu một số ví dụ về ứng dụng những hiểu biết về tập tính vào đời sống và sản xuất (Giải trí, săn bắn, bảo vệ mùa
màng, chăn nuôi, an ninh quốc phòng…).
c. Hãy nêu chiều hướng tiến hóa của các hình thức cảm ứng ở động vật?
Câu 5: a. Điều gì sẽ xảy ra khi cắt bỏ tuyến giáp của nòng nọc?
b. Tuổi dậy thì có những đặc điểm gì và do tác động của những hoocmôn nào?
c. Tại sao thiếu iod trong thức ăn và nước uống động vật và trẻ chậm hoặc ngừng lớn, chịu lạnh kém, não ít nếp nhăn, trí
tuệ thấp.
d. Tại sao cho trẻ tắm nắng vào sáng sớm hoặc chiều tối sẽ có lợi cho sinh trưởng và phát triển?
Đáp án
Câu 1
a. So sánh các đặc điểm hình thái, giải phẫu, sinh lí, hóa sinh của các nhóm thực vật C
3
, C
4
và CAM. Từ bảng so sánh đó rút ra
nhận xét
1
* Nhận xét:
0,25đ – Mỗi nhóm thực vật có hình thái giải phẫu khác nhau dẫn tới đặc điểm sinh lí khác nhau giúp chúng thích nghi với từng
môi trường sống khác nhau.
0,25đ - Hô hấp sáng chỉ có ở thực vật C
3
. Đây là là một hướng biến đổi sản phẩm quang hợp có ý nghĩa thích nghi.
b. Hô hấp sáng:
0,25đ - Là quá trình hấp thu O
2
và giải phóng CO
2
ở ngoài sáng.
0,25đ
0,25đ
0,25đ
0,25đ
- Đa số ở thân mềm, chân khớp
- Máu trộn lẫn với dịch mô, Máu tiếp xúc và trao đổi
chất trực tiếp với các tế bào cơ thể
- Máu có chứa săc tố hô hấp ( ví dụ hemoxiamin)
- Máu chảy trong động mạch dưới áp lực thấp nên vận
tốc máu chảy chậm.
- Điều hoà phân phối máu đến các cơ quan chậm
- Có ở đông vật có xương sống
- Máu từ tim-> ĐM ->MM -> TM, Máu trao đổi chất với
các tế bào cơ thể qua thành mao mạch.
- Máu có chứa sắc tố hô hấp ( ví dụ hemoglobin)
- Máu chảy trong động mạch dưới áp lực cao nên vận tốc
máu chảy nhanh.
- Điều hoà phân phối máu đến các cơ quan nhanh
* Ưu điểm của hệ tuần hoàn kín so với hệ tuần hoàn hở:
0,25đ - Máu trao đổi chất với các tế bào cơ thể qua thành mao mạch và có chứa sắc tố hô hấp => Trao đổi chất hiệu quả
0,25đ - Máu chảy trong động mạch dưới áp lực cao nên vận tốc máu chảy nhanh => điều hoà phân phối máu đến các cơ quan
nhanh
b. Sự khác nhau của cơ tim và cơ vân
Điểm Hoạt động cơ tim Hoạt động cơ vân
0,25đ
0,25đ
0,25đ
- Cơ tim hoạt động thep qui luật “tất cả hoặc không có
gì”
- Tim hoạt động tự động (không theo ý muốn)
2
/dm
2
.giờ 30-60mg CO
2
/dm
2
.giờ 10-15mg CO
2
/dm
2
.giờ
0,25đ Điểm bù CO
2
30-70ppm 0-10ppm Thấp như C
4
0,25đ Điểm bù ánh
sáng
Thấp: 1/3 ánh sáng mặt trời
toàn phần
Cao, khó xác định Cao, khó xác định
0,25đ Nhiệt độ 20-30
o
C 25-35
o
C 30-40
o
C
0,25đ Nhu cầu nước Cao Thấp bằng ½ C
3
nhân kích thích theo 1 hướng xác định.
- Phản ứng chậm
- Hoạt động không theo nhip đồng hồ sinh học
-Ví dụ: Ngọn cây luôn hướng về phía có ánh sáng
b. Khi trời lạnh:
0,25đ - Môi tím tái, sởn gai ốc là những phản xạ không điều kiện do bộ phận thần kinh sinh dưỡng phụ trách
0,25đ- Đi tìm áo mặc là phản xạ có điều kiện và là hoạt động có ý thức do vỏ não tham gia vào phản xạ.
c. Sự truyền xung thần kinh trên sợi trục có bao miêlin khác với không có bao miêlin
Điểm Trên sợi trục không có bao miêlin Trên sợi trục có bao miêlin
0,25đ
0,25đ
0,25đ
- Xung thần kinh lan truyền liên tục trên suốc dọc sợi
trục
- Tốc độ truyền chậm
- Tiêu tốn nhiều năng lượng cho hoạt động của bơm
Na
+
/K
+
.
- Xung thần kinh lan truyền theo lối “nhảy cóc” qua các eo
Ranvie.
- Tốc độ truyền nhanh
- Tiêu tốn ít năng lượng cho hoạt động của bơm Na
+
/K
+
.
d. Huyết áp
điều khiển…
0,25đ Săn bắn Biết được tập tính săn mồi, phạm vi hoạt động giúp con người săn bắn dể dàng
0,25đ Bảo vệ mùa màng Làm bù nhìn bằng rơm để đuổi chim
0,25đ Chăn nuôi Tập cho vật nuôi có thói quen ăn, uống đúng giờ và đúng nơi.
cho lợn uống nước bằng vòi tự động
0,25đ An ninh quốc phòng Huấn luyện chó săn để săn bắt tội phạm hoặc tìm vật.
c. Chiều hướng tiến hóa của các hình thức cảm ứng ở động vật
0,25đ -Về cơ quan cảm ứng:Từ chỗ chưa có cơ quan chuyên trách đến chỗ có cơ quan chuyên trách thu nhận và trả lời kích
thích. Ở động vật có hệ thần kinh dạng lưới đến hệ thần kinh dạng chuỗi hạch và cuối cùng là hệ thần kinh dạng ống.
0,25đ - Về cơ chế cảm ứng: Từ chỗ chỉ là sự biến đổi cấu trúc các phân tử protein gây nên sự vận động của chất nguyên sinh(ở
động vật đơn bào) đến sự tiếp nhận kích thích và trả lời kích thích (ở các sinh vật đa bào).
0,25đ - Ở các động vật có hệ thần kinh: Từ phản xạ đơn đến chuỗi phản xạ, từ phản xạ không điều kiện đấn phản xạ có điều
kiện,nhờ đó mà cơ thể có thể phản ứng linh hoạt trước mọi sự thay đổi của điều kiện môi trường.
0,25đ - Sự hoàn thiện các hình thức cảm ứng là kết quả của quá trình lịch sử, đảm bảo cho cơ thể thích nghi để tồn tại và phát
triển.
Câu 5:
a. Khi cắt bỏ tuyến giáp của nòng nọc
0,25đ - Tuyến giáp sản sinh ra tiroxin
0,25đ - Nếu cắt bỏ tuyến giáp của nòng nọc thì nòng nọc sẽ không biến thành ếch
0,25đ - Bởi vì không còn có tiroxin để kích thích sự biến thái.
b. Tuổi dậy thì có những đặc điểm gì và do tác động của những hoocmôn nào
*Đặc điểm:
0,25đ - Con đực và con cái khác nhau về cơ quan sinh dục: Con đực có tinh hoàn và con cái có buồng trứng phát triển
0,25đ - Con đực và con cái khác nhau về nhiều đặc điểm hình thái và sinh lí gọi là đặc điểm sinh dục thứ cấp
0,25đ - Ví dụ: Hươu đực có sừng, sư tử đực có bờm, đàn ông có râu, going nói trầm, cơ phát triển.
*Tuổi dậy thì được điều hòa bởi hai loại hoocmôn sinh dục:
0,25đ - Ơstrôgen: hooc môn sinh dục cái do buồng trứng tiết ra có tác dụng điều hòa các tính trạng sinh dục cái.
0,25đ - Testostêron: Hooc môn sinh dục đực do tinh hoàn tiết ra có tác dụng điều hòa phát triển các tính trạng sinh dục đực.
c. Tại sao thiếu iod trong thức ăn và nước uống động vật và trẻ chậm hoặc ngừng lớn, chịu lạnh kém, não ít nếp nhăn,
trí tuệ thấp