BÀI 5
QUYỀN KHÁC ĐỐI VỚI TÀI SẢN
ThS. Lê Thị Giang
Giảng viên trường Đại học Luật Hà Nội

1


MỤC TIÊU BÀI HỌC

01

Nắm bắt được các nội dung về quyền đối với bất động sản liền kề.

02

Trình bày và phân tích được các kiến thức liên quan đến quyền hưởng dụng.

03

Trình bày và phân tích được các kiến thức liên quan đến quyền bề mặt.

2


CẤU TRÚC NỘI DUNG

5.1.

Quyền đối với bất động sản liền kề



Chấm dứt quyền đối với bất động sản liền kề
4


5.1.1. KHÁI NIỆM

Quyền đối với bất động sản liền kề là quyền được thực hiện trên một
Khái niệm

2.1.1

bất động sản (gọi là bất động sản chịu hưởng quyền) nhằm phục vụ
cho việc khai thác một bất động sản khác thuộc quyền sở hữu của

người khác (gọi là bất động sản hưởng quyền).
Khái niệm
Đặc điểm

2.1.2

Phân loại

Nhà A bị vây bọc xung quanh bởi các bất động sản khác nên khơng
Ví dụ

có lối đi ra đường công cộng. Trong trường hợp này, A có quyền sử
dụng bất động sản của người khác để có lối đi ra đường cơng cộng.

5

•
•
•
•

Quyền đối với bất động sản liền kề được xác lập do địa thế tự nhiên;
Quyền đối với bất động sản liền kề được xác lập theo quy định của luật;
Quyền đối với bất động sản liền kề được xác lập theo thoả thuận;
Quyền đối với bất động sản liền kề được xác lập theo di chúc.

7


5.1.4. CÁC QUYỀN ĐỐI VỚI BẤT ĐỘNG SẢN LIỀN KỀ

Quyền về tưới nước, tiêu nước
trong canh tác

8


5.1.4. CÁC QUYỀN ĐỐI VỚI BẤT ĐỘNG SẢN LIỀN KỀ (tiếp theo)

Quyền về cấp, thoát nước qua bất động sản liền kề
Trường hợp do vị trí tự nhiên của bất động sản mà việc cấp, thoát nước buộc phải qua
một bất động sản khác thì chủ sở hữu bất động sản có nước chảy qua phải dành một
lối cấp, thốt nước thích hợp, khơng được cản trở hoặc ngăn chặn dịng nước chảy.
Người sử dụng lối cấp, thốt nước phải hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại cho chủ sở
hữu bất động sản có nước chảy qua khi lắp đặt đường dẫn nước; nếu gây thiệt hại thì
phải bồi thường. Trường hợp nước tự nhiên chảy từ vị trí cao xuống vị trí thấp mà gây

Chủ sở hữu bất động sản hưởng quyền về lối đi qua phải đền bù cho chủ sở
hữu bất động sản chịu hưởng quyền.

11


5.1.4. CÁC QUYỀN ĐỐI VỚI BẤT ĐỘNG SẢN LIỀN KỀ (tiếp theo)
Mặc đường dây tải điện, thông tin liên lạc qua bất động sản khác

Chủ sở hữu bất động sản có quyền mắc đường dây tải
điện, thơng tin liên lạc qua bất động sản của các chủ sở
hữu khác một cách hợp lý, nhưng phải bảo đảm an toàn
và thuận tiện cho các chủ sở hữu đó; nếu gây thiệt hại
thì phải bồi thường.

12


5.1.5. CHẤM DỨT QUYỀN ĐỐI VỚI BẤT ĐỘNG SẢN LIỀN KỀ
Quyền đối với bất động sản liền kề chấm dứt
trong trường hợp sau đây:
Bất động sản hưởng quyền và bất động sản chịu hưởng
quyền thuộc quyền sở hữu của một người.

2.1.1

điểm
Việc sử dụng, khai thác bấtĐặc
động
sản khơng cịn làm phát Phân loại



5.2.1. KHÁI NIỆM

Quyền hưởng dụng là quyền của chủ thể được khai thác công dụng
Khái niệm

và hưởng hoa lợi, lợi tức đối với tài sản thuộc quyền sở hữu của chủ
thể khác trong một thời hạn nhất định.

2.1.1 Khái niệm

2.1.2 Đặc điểm

Phân loại

A có căn hộ chung cư khơng sử dụng. A thỏa thuận với con mình là
anh B để cho anh B được quyền hưởng dụng căn hộ chung cư trong
Ví dụ

thời gian 5 năm  Anh B được coi là người có quyền hưởng dụng đối
với căn hộ chung cư nên anh B được khai thác công dụng, hưởng lợi
tức từ căn hộ.
15


5.2.2. CĂN CỨ XÁC LẬP QUYỀN HƯỞNG DỤNG

Quyền hưởng dụng được
xác lập theo thỏa thuận


18


5.2.4. QUYỀN, NGHĨA VỤ CỦA CHỦ SỞ HỮU TÀI SẢN VÀ CỦA NGƯỜI
HƯỞNG DỤNG TÀI SẢN
a. Quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu

Định đoạt tài sản nhưng không

Không được cản trở, thực hiện hành vi khác

được làm thay đổi quyền hưởng

gây khó khăn hoặc xâm phạm đến quyền, lợi

dụng đã được xác lập.

ích hợp pháp của người hưởng dụng.

Yêu cầu Tòa án truất quyền hưởng dụng
trong trường hợp người hưởng dụng vi
phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của mình.

Thực hiện nghĩa vụ sửa chữa tài sản để bảo
đảm không bị suy giảm đáng kể dẫn tới tài
sản không thể sử dụng được hoặc mất tồn
bộ cơng dụng, giá trị của tài sản.
19


5.2.4. QUYỀN, NGHĨA VỤ CỦA CHỦ SỞ HỮU TÀI SẢN VÀ CỦA NGƯỜI
HƯỞNG DỤNG TÀI SẢN (tiếp theo)
b. Quyền và nghĩa vụ của người hưởng dụng
Riêng đối với
quyền hưởng hoa lợi,
lợi tức, người hưởng dụng

•

Người hưởng dụng có quyền sở hữu đối với hoa lợi,
lợi tức thu được từ tài sản là đối tượng của quyền

có các quyền sau đây:

hưởng dụng trong thời gian quyền này có hiệu lực.

•

Trường hợp quyền hưởng dụng chấm dứt mà chưa
đến kỳ hạn thu hoa lợi, lợi tức thì khi đến kỳ hạn thu
hoa lợi, lợi tức, người hưởng dụng được hưởng giá
trị của hoa lợi, lợi tức thu được tương ứng với thời
gian người đó được quyền hưởng dụng.
21


5.2.5. CHẤM DỨT QUYỀN HƯỞNG DỤNG VÀ VẤN ĐỀ HOÀN TRẢ TÀI SẢN
KHI CHẤM DỨT QUYỀN HƯỞNG DỤNG

•


Khái niệm

Căn cứ xác lập quyền bề mặt

5.3.3.

Hiệu lực và thời hạn quyền bề mặt

Nội dung của quyền bề mặt

5.3.5.

5.3.2.

5.3.4.

Chấm dứt quyền bề mặt và xử lý tài sản khi
quyền bề mặt chấm dứt
23


5.3.1. KHÁI NIỆM

Quyền bề mặt là quyền của một chủ thể đối với mặt đất, mặt nước,
Khái niệm

khoảng không gian trên mặt đất, mặt nước và lòng đất mà quyền
sử dụng đất đó thuộc về chủ thể khác.