CHƯƠNG 2
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ
PHÁP LUẬT DÂN SỰ VIỆT NAM
GV: Nguyễn Hoàng Mỹ Linh
Tel: 0989.696.698
Email: [email protected]
1
TÀI LIỆU THAM KHẢO
 GS.,TS Nguyễn Thị Mơ và PGS.,TS Hoàng Ngọc
Thiết, Giáo trình “Pháp lý đại cương”, NXB
Giáo dục, Hà Nội, 2008
 Trường ĐH Luật Hà Nội, Giáo trình “Luật dân
sự Việt Nam ”, tập I + II, NXB Công an nhân
dân, Hà Nội, 2009
 Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam năm 1992
(sửa đổi năm 2001)
 Bộ luật Dân sự năm 2005
 Nghị quyết số 45/2005/QH11 của Quốc hội ban
hành ngày 14/06/2005 về việc thi hành Bộ luật
Dân sự năm 2005
2
BỐ CỤC CHƯƠNG II
I. KHÁI NIỆM CHUNG VỀ PHÁP LUẬT DÂN SỰ
(DÂN LUẬT)
II. QUAN HỆ DÂN LUẬT
III. CHỦ THỂ CỦA DÂN LUẬT
IV. ĐẠI DIỆN
V. QUYỀN SỞ HỮU
VI. NGHĨA VỤ DÂN SỰ
VII. HỢP ĐỒNG DÂN SỰ
VIII.TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ DO HÀNH VI GÂY

Quan hệ tài sản là quan hệ giữa người với người
thông qua 1 tài sản
 Quan hệ tài sản luôn luôn gắn với 1 tài sản nhất
định được thể hiện dưới dạng này hay dạng khác
b. Đặc điểm
 Quan hệ tài sản là quan hệ xã hội có ý chí
 Quan hệ tài sản do luật dân sự điều chỉnh có tính
chất hàng hóa, tiền tệ
 Quan hệ tài sản do luật dân sự điều chỉnh
thường thể hiện sự đền bù tương đương trong
trao đổi.
6
1.2. Quan hệ nhân thân
a. Khái niệm
Quan hệ nhân thân là quan hệ giữa người với người
về một giá trị nhân thân của cá nhân hay tổ chức,
không gắn liền với tài sản.
Quyền nhân thân là quyền dân sự gắn với một chủ
thể, về nguyên tắc không thể chuyển giao cho chủ thể
khác. Đó là một quyền dân sự tuyệt đối, mọi người đều
có nghĩa vụ tôn trọng quyền nhân thân cuả người khác.
b. Đặc điểm
 Quyền nhân thân luôn gắn với 1 chủ thể nhất định và về
nguyên tắc, ko thể dịch chuyển được cho chủ thể khác.
 Quyền nhân thân ko xác định được bằng tiền (quyền
nhân thân ko có giá trị kinh tế)
7
2. Phương pháp điều chỉnh của Dân luật
2.1. Khái niệm
Phương pháp điều chỉnh của Dân luật là biện pháp mà

- BLDS năm 2005
- Các luật khác có liên quan: LTM 2005, LDN 2005…
 Các văn bản dưới luật có liên quan
10
II. QUAN HỆ DÂN LUẬT
1. Khái niệm quan hệ Dân luật
1.1. Định nghĩa
1.2. Đặc điểm
2. Các thành phần của quan hệ Dân luật
2.1. Chủ thể
2.2. Khách thể
2.3. Nội dung
3. Sự kiện pháp lý
3.1. Khái niệm
3.2. Phân loại
11
1. Khái niệm quan hệ Dân luật
1.1. Định nghĩa
Quan hệ dân luật là những quan hệ xã hội phát sinh trên cơ
sở các quy phạm dân luật, trong quan hệ đó, các bên
đương sự bình đẳng với nhau, nghĩa vụ dân sự của bên này
tương đương với quyền lợi dân sự của bên kia.
1.2. Đặc điểm
 Quan hệ Dân luật là quan hệ có ý chí.
 Trong quan hệ Dân luật, quyền lợi và nghĩa vụ của bên
đương sự này tương đương với nghĩa vụ và quyền lợi của
bên đương sự kia.
 Quan hệ Dân luật được đảm bảo thực hiện bằng nhiều biện
pháp cưỡng chế đa dạng, không chỉ do PL quy định mà có
thể do các bên tự thỏa thuận.

 Vật chia được và vật không chia được
 Vật đồng loại và vật đặc định
15
2.3. Nội dung của quan hệ Dân luật
Nội dung của quan hệ Dân luật là quyền dân
sự và nghĩa vụ dân sự của các chủ thể Dân
luật, thông thường, quyền của bên này sẽ
tương ứng với nghĩa vụ của bên kia
Trong đó:
 Quyền dân sự là cách xử sự được phép của
người có quyền năng
 Nghĩa vụ dân sự là cách xử sự bắt buộc của
người có nghĩa vụ
16
3. Sự kiện pháp lý
3.1. Khái niệm
Sự kiện pháp lý là những sự kiện thực tế trong
đời sống XH, mà khi xuất hiện, theo quy định của
dân luật, thì sẽ làm phát sinh, thay đổi hoặc đình
chỉ, chấm dứt một quan hệ dân luật nhất định.
3.2. Phân loại
 Hành vi pháp lý
 Sự biến
 Kết thúc thời hiệu
17
a. Hành vi pháp lý
* Khái niệm
Hành vi pháp lý là hành động có ý thức
của con người mà khi phát sinh, trên cơ
sở của quy phạm dân luật, nó sẽ đem lại

1.1. Năng lực pháp luật dân sự (NLPLDS)
a. Khái niệm
NLPLDS của cá nhân là khả năng của cá
nhân có quyền dân sự và nghĩa vụ dân sự.
(khoản 1 Điều 14 BLDS 2005)
 NLPLDS của cá nhân là khả năng giúp
người đó có thể trở thành chủ thể của các
quan hệ Dân luật.
21
b. Đặc điểm
 Nội dung của NLPLDS phụ thuộc vào các điều
kiện KT-XH, chính trị, vào hình thái KT-XH tại
một thời điểm lịch sử nhất định.
 NLPLDS của cá nhân phát sinh từ khi người đó
sinh ra và chấm dứt khi người đó chết đi.
 Mọi cá nhân đều bình đẳng về NLPLDS.
 Nhà nước không cho phép công dân tự hạn chế
NLPLDS của chính họ và của cá nhân khác, trừ
trường hợp do PL quy định.
22
c. Nội dung của NLPLDS của cá nhân
 Quyền nhân thân không gắn với tài sản
(mục 2 – Chương III – Phần thứ nhất BLDS
2005)
và quyền nhân thân gắn với tài sản
(Phần thứ sáu BLDS 2005);
 Quyền sở hữu, quyền thừa kế và các quyền
khác đối với tài sản;
 Quyền tham gia vào các quan hệ dân sự và
có các nghĩa vụ phát sinh từ các quan hệ đó.