Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.
Lời cảm ơn
Em xin chân thành cảm ơn sự dạy dỗ tận tình và chu đáo của quý thầy cô giáo
khoa Luật, Đại Học Huế trong suốt thời gian vừa qua đã truyền đạt cho em những
kiến thức bổ ích.
Em xin đợc gửi lời cảm ơn sâu sắc đến cô giáo, thạc sĩ Hồ Thị Vân Anh đã giúp
đỡ, hớng dẫn tận tình và đầy trách nhiệm cho em trong suốt quá trình hoàn thành bài
niên luận này.
Mặc dù đã cố gắng nhng bài niên luận cũng không thể tránh khỏi những thiếu sót,
vì vậy em kính mong quý thầy giáo, cô giáo đóng góp ý kiến để bài nghiên cứu của em
hoàn thiện hơn.
Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn !
Huế, tháng 02 năm 2014.
Sinh viên
1
Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.
M U
1. Tớnh cp thit ca ti
Trong nhng nm qua nn kinh t ca nc ta cú s phỏt trin rừ rt , iu ny
ó to ra cụng n vic lm cho nhiu ngi lao ng, bo m c an sinh xó hi.
cú c iu ú l nh ng li, chớnh sỏch ỳng n ca ng v Nh nc
ta trong ú trng tõm l n nh chớnh tr, phỏt trin kinh t.
Song hnh vi nhu cu phỏt trin hi nhp ú phỏp lut nc ta cng khụng
ngng sa i, b sung nhm phự hp vi nn kinh t th trng ỏp ng v to
iu kin cho nn kinh t phỏt trin. Rt nhiu vn bn phỏp lut ó c ban hnh
to nờn mt hnh lang phỏp lý thụng thoỏng v n gin húa th tc hnh chớnh,
trong ú B lut Dõn s 2005 ra i thay th cho B lut Dõn s 1995 l mt bc
tin mi nhm hon thin phỏp lut dõn s c bit l cỏc giao lu dõn s ph bin
din ra hng ngy ca con ngi.

tin ỏp dng. .
2. Mc ớch nghiờn cu.
- Phõn tớch cỏc quy nh ca phỏp lut v hp ng v hỡnh thc ca hp ng
theo phỏp lut dõn s Vit Nam hin hnh.
- Thc tin ỏp dng cỏc quy nh v hỡnh thc ca hp ng trong giao lu
dõn s.
- a ra nhng gii phỏp nhm nõng cao hiu qu ca vic ỏp dng hỡnh thc
ca hp ng trong thc tin.
3. i tng v phm vi nghiờn cu ca ti.
- i tng: Nghiờn cu v hp ng v hỡnh thc ca hp ng theo quy
nh ca phỏp lut dõn s Vit Nam .
- Phm vi: Nghiờn cu lý lun v thc tin ỏp dng ca hp ng v hỡnh thc
ca hp ng.
4. Phng phỏp nghiờn cu ca ti.
Vic nghiờn cu, ỏnh giỏ cỏc vn trong bi niờn lun da trờn c s phng
phỏp lun ca ch ngha duy vt bin chng v ch ngha duy vt lch s ca ch
ngha Mỏc - Lờnin, T tng H Chớ Minh v Nh nc v phỏp lut. Ngoi ra cũn
kt hp cỏc phng phỏp nghiờn cu c th nh: phõn tớch, tng hp, so sỏnh, iu
tra, kho sỏt kt hp gia lý lun vi thc tin
5. Kt cu niờn lun.
3
Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.
Ngoi li m u, kt lun v danh mc ti liu tham kho, ni dung ca niờn
lun cũn bao gm hai chng :
Chng 1: Nhng quy nh v hp ng v hỡnh thc ca hp ng theo phỏp
lut dõn s Vit Nam.
Chng 2: Thc tin vic ỏp dng phỏp lut v hỡnh thc ca hp ng trong
cỏc giao dch dõn s nc ta v nhng gii phỏp nõng cao hiu qu ỏp dng.
4

Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.
t nhng hnh vi cú ý chớ ca cỏc ch th v tt yu cỏc ch th ú phi tham gia
vo rt nhiu cỏc quan h xó hi. Quan h xó hi ú gi l quan h hp ng , nu
nh ch cú mt bờn th hin ý chớ ca mỡnh m khụng c bờn kia chp nhn thỡ
cng khụng th hỡnh thnh mt mi quan h qua ú thc hin vic chuyn giao
ti sn hoc lm mt cụng vic i vi nhau c. Do ú ch khi no cú s th hin
v thng nht ý chớ gia cỏc bờn thỡ quan h trao i li ớch vt cht mi c hỡnh
thnh.
Nh vy hp ng dõn s l mt giao dch dõn s m trong ú cỏc bờn t ý
trao i ý chớ vi nhau nhm i n s tha thun cựng nhau lm phỏt sinh cỏc
quyn v ngha v nht nh. Di gúc phỏp lý thỡ hp ng dõn s chớnh l
mt giao lu dõn s m trong ú cỏc bờn t trao i ý chớ vi nhau nhm i n s
tha thun cựng nhau lm xỏc lp, thay i chm dt quyn v ngha v dõn s
(theo iu 388 B lut Dõn s Vit Nam 2005).
Khỏi nim hp ng trong B lut Dõn s 2005 gi nguyờn khỏi nim hp
ng dõn s ti iu 394 ca B lut Dõn s 1995 . Khỏi nim ny a ra nhng
c im c bn ca hp ng nh bn cht phỏp lý ca hp ng, mc ớch ca
s tha thun v ch th ca hp ng.
Cng theo nh kt qu tra cu trong cun T in lut hc thỡ : Hp ng
c coi l s tha thun gia cỏc bờn cú t cỏch phỏp nhõn hoc nhng ngi cú
y nng lc hnh vi nhm xỏc lp, thay i, phỏt trin hay chm dt quyn li
v ngha v ca mi bờn.
Cú nhiu loi hp ng nh hp ng mua bỏn, hp ng vn chuyn , hp
ng vay mn ti sn; hp ng vay tin; hp ng dch v; hp ng bo him;
hp ng gia cụng; hp ng chuyn giao cụng ngh
Hp ng c th hin bng vn bn, hp ng ming nu hp ng c
thc hin vi cỏc i tỏc nc ngoi thỡ phi lp vn bn bng ting m ca cỏc
bờn tham gia hp ng hoc l lp bng ngụn ng thụng dng trờn th gii.
Theo ú bn cht ca hp ng l s tha thun ca ớt nht hai bờn tham gia

nng lc hnh vi dõn s, nng lc phỏp lut dõn s. Cũn nu l phỏp nhõn thỡ
phi c thnh lp mt cỏch hp phỏp; cú ti sn riờng; tham gia quan h phỏp
lut mt cỏch c lp; t chu trỏch nhim bng ti sn riờng ca mỡnh v cú th l
nguyờn n, b n trc tũa).
Mc ớch hng ti ca cỏc bờn khi tham gia hp ng l xỏc lp, thay i,
chm dt quyn v ngha v dõn s . Cú th nhn thy B lut Dõn s 2005 khụng
quy nh rừ rng mc ớch ca hp ng dõn s m ch quy nh mc ớch ca s
tha thun nhm xỏc lp, thay i, chm dt quyn, ngha v. Quyn v ngha v
trong hp ng cú phm vi rt rng , trong Phỏp lnh hp ng Dõn s ngy
7
Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.
29/4/1991 cú quy nh hp ng l s tha thun ca cỏc bờn v vic xỏc lp, thay
i hoc chm dt quyn v ngha v ca cỏc bờn trong vic mua bỏn, thuờ, vay
mn, tng cho ti sn lm hoc khụng lm mt cụng vic, dch v hay cỏc tha
thun khỏc m trong ú cú mt hoc cỏc bờn nhm ỏp ng nhu cu sinh hot v
tiờu dựng.
Cũn theo quy nh ca phỏp lut hin hnh thỡ khụng lit kờ c th cỏc quyn
v ngha v dõn s tuy nhiờn v bn cht thỡ cỏc quyn v ngha v m cỏc bờn
hng ti khi giao kt thc hin hp ng l nhng quyn v ngha v ỏp ng
nhu cu trong sinh hot, tiờu dựng. ú cng chớnh l mt trong nhng c im c
bn phõn bit gia hp ng kinh t v hp ng dõn s. S d B lut Dõn s
2005 quy nh nh vy l phự hp vi quan h hp ng dõn s trong nn kinh
t th trng nh hng xó hi ch ngha. Tc l khụng ch dng li vic ỏp
ng nhu cu sinh hot, tiờu dựng m cũn l phng tin quan trng phc v cho
sn xut, kinh doanh.
Hp ng dõn s l mt b phn cỏc quy phm phỏp lut do nh nc ban hnh
nhm iu chnh cỏc quan h xó hi phỏt sinh trong quỏ trỡnh dch chuyn cỏc li
ớch vt cht gia cỏc ch th ny vi ch th khỏc. Khi cỏc bờn ó giao kt hp
ng, mt trong cỏc bờn khụng thc hin, hoc thc hin khụng ỳng khụng y

ngha v dõn s thỡ ng nhiờn khụng phi l mt hp ng dõn s .
Khi ký kt hoc thc hin mt hp ng thỡ mt trong nhng yờu cu quan
trng hng u l phi xỏc nh c bn cht phỏp lý ca hp ng. õy l vn
cú ý ngha c v lý lun ln thc tin. Trc khi B lut Dõn s 1995 ra i Phỏp
lnh hp ng dõn s 1991 quy nh Hp ng dõn s l s tha thun gia cỏc
bờn v xỏc lp, thay i hoc chm dt quyn v ngha v ca cỏc bờn trong vic
mua bỏn thuờ, vay, mn, tng, cho ti sn lm hoc khụng lm mt vic dch v
hoc tha thun khỏc m trong ú mt hoc cỏc bờn nhm ỏp ng nhu cu sinh
hot tiờu dựng (iu 1 Phỏp lnh hp ng dõn s 1991). Nh vy, theo nh
Phỏp lnh hp ng dõn s 1995 quy nh thỡ phm vi hp ng dõn s b gii hn
ch ỏp ng nhu cu sinh hot tiờu dựng. Do iu kin phỏt trin ca kinh t th
trng nh hng xó hi ch ngha vai trũ ca hp ng dõn s khụng ch dng
li vic ỏp ng nhu cu sinh hot tiờu dựng m cũn l phng tin phỏp lý
phc v cho nhu cu sn xut kinh doanh.
Nghiờn cu n B lut Dõn s 2005 chỳng ta cú th nhn thy phm vi iu
chnh ó c m rng. Bt c tha thun no gia cỏc ch th theo nguyờn tc t
do, t nguyn, bỡnh ng cựng cú li v lm phỏt sinh, thay i chm dt quyn v
ngha v dõn s u c coi l hp ng dõn s v c iu chnh theo quy
nh chung v hp ng dõn s ca B lut Dõn s.
9
Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.
1.2 Cỏc hỡnh thc ca hp ng
Nhng iu khon m cỏc bờn ó cam kt tho thun phi c th hin ra bờn
ngoi bng mt hỡnh thc nht nh. Hay núi cỏch khỏc, hỡnh thc ca hp ng l
phng tin ghi nhn ni dung m cỏc ch th ó xỏc nh. Tựy thuc vo ni
dung, tớnh cht ca tng hp ng cng nh tựy thuc vo tin tng ln nhau
m cỏc bờn cú th la chn mt hỡnh thc nht nh trong vic giao kt hp ng
cho phự hp vi tng trng hp c th.
Ti iu 401, B lut Dõn s ó quy nh:

tiễn áp dụng.
Nh vy, hỡnh thc ca hp ng dõn s tng i a dng to iu kin cho
cỏc ch th kớ kt thun tin. i vi nhng hp ng dõn s m phỏp lut ó quy
nh buc phi giao kt theo mt hỡnh thc nht nh thỡ cỏc bờn phi tuõn theo
hỡnh thc ú. Ngoi ra, i vi nhng hp ng khỏc, cỏc bờn cú th chn mt
trong nhng hỡnh thc sau giao kt: Hỡnh thc bng li núi, hỡnh thc vn bn,
hỡnh thc thụng ip d liu, hỡnh thc hp ng bng hnh vi c th
1.2.1 Hỡnh thc ming (bng li núi)
õy l hỡnh thc c bn nht, n gin nht cu hp ng.Thụng qua hỡnh
thc ny, cỏc bờn giao kt hp ng ch cn tho thun ming vi nhau v ni dung
c bn ca hp ng hoc mc nhiờn thc hin nhng hnh vi nht nh i vi
nhau. Giao dch dõn s th hin di hỡnh thc li núi l giao dch m phỏp lut
khụng bt buc ch th phi tuõn theo mt hỡnh thc khỏc. Hỡnh thc ny c coi
l hỡnh thc cú xỏc thc thp nht bi khi cú tranh chp xy ra i vi hp ng
c giao kt, c tha thun bng ming thỡ bt c bờn no cng cú th ph
nhn tt c nhng cam kt trc õy ca mỡnh ch cn iu ú cú li cho h c v
li ớch vt cht ln li ớch tinh thn. Chớnh vỡ th trong nhng giao dch quan trong
rt ớt trng hp s dng hỡnh thc ny giao kt.
Mc dự vy nhng i vi cỏc quc gia trờn th gii núi chung v Vit Nam
núi riờng thỡ hỡnh thc ming vn c coi l hỡnh thc cú lch s lõu i nht v
cng l hỡnh thc c ỏp dng ph bin nht trong cỏc giao dch dõn s.Trc
õy iu ny c lớ gii l do s lng ngi bit c, bit vit l khụng nhiu
nhng ngy nay khi m xó hi ngy cng phỏt trin thỡ s lng ngi khụng bit
c, khụng bit vit li rt ớt th nhng hỡnh thc ny vn cũn gi nguyờn c vai
trũ to ln ca mỡnh bi nhng lớ do rt c bn sau.
- Th nht, hỡnh thc ming luụn l la chn u tiờn v ti u nht cho
nhng hp ng cú giỏ tr nh.
Vi nhng giao dch cú giỏ tr nh nh mua mt chic bỳt chỡ, cỏi thc k
hoc gi nh thng ngy chỳng ta i ch mua m rau, con cỏ.thỡ cỏc bờn thc
hin giao dch khụng cũn cỏch no khỏc l ỏp dng hỡnh thc ming. Nu ỏp dng

th ú chớnh l vic khỏch hng tin hnh thanh toỏn tin khi mua hng bng cỏch
s dng th ngõn hng. Bng cỏch ny, ngay khi m nhõn viờn ti quy tớnh tin
quột th qua mỏy v s tin trong th ca khỏch hng b tr i ỳng bng s tin
ca sn phm m h mua cng chớnh l lỳc hp ng mua bỏn gia khỏch hng v
doanh nghip hay ca hng c chớnh thc c ký kt.
Ngoi ra cũn rt nhiu hp ng c ký kt bng hnh vi khỏc nh l rỳt tin
qua mỏy ATM, chuyn khon

1.2.3 Hỡnh thc vit (bng vn bn)
Nhm nõng cao xỏc thc v nhng ni dung ó cam kt, cỏc bờn cú th ghi
nhn ni dung giao kt hp ng bng mt vn bn. Hỡnh thc vn bn cú th do
phỏp lut quy nh ( hp ng thuờ nh, hp ng chuyn quyn s dng t)
hoc do cỏc bờn t tha thun ( hp ng vay gia cỏc cỏ nhõn). Trong vn bn ú,
cỏc bờn phi ghi y nhng ni dung c bn ca hp ng v cựng kớ tờn xỏc
nhn vo vn bn. Khi cú tranh chp, hp ng c giao kt bng hỡnh thc vn
bn to ra chng c phỏp lớ chc chn hn so vi hỡnh thc ming. Cn c vo vn
bn ca hp ng, cỏc bờn d dng thc hin quyn yờu cu ca mỡnh i vi bờn
kia. Vỡ vy, i vi nhng hp ng m vic thc hin khụng cựng lỳc vi vic
12
Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.
giao kt, gia cỏc bờn cha t c tin cy cao hoc hp ng cú giỏ tr ln thỡ
cỏc bờn thng chn hỡnh thc ny. Thụng thng, hp ng c lp thnh nhiu
bn v mi bờn gi mt bn, coi nh ó cú trong tay mt bng chng, chng minh
quyn dõn s ca mỡnh.
Hỡnh thc vn bn cú hai loi sau. Hp ng c giao kt bng vn bn ch cú
ch ký ca cỏc bờn v hp ng c giao kt bng vn bn cú cụng chng, chng
thc.
- Hỡnh thc bng vn bn ch cú ch ký ca cỏc ng s.
Trong cỏc vn bn ú cỏc bờn phi ghi y ni dung ch yu ca hp ng

13
Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.
hỡnh thc giao kt ny chớnh l tn km v mt chi phớ i li, trong trng hp i
tỏc xa nhau. Khụng ch vy nú cũn to nờn ỏp lc v mt thi gian cho ch th
khi tin hnh giao kt.
1.2.4 Hỡnh thc bng thụng ip d liu
Ngy nay cựng vi s phỏt trin ca cụng ngh thụng tin, vic giao kt hp
ng di hỡnh thc vn bn giy khụng cũn l s la chn thớch hp, ti u khi
cỏc bờn cỏch xa nhau v khong cỏch a lý. Thụng qua hỡnh thc hp ng bng
thụng ip d liu ch th quc gia ny cú th tin hnh giao kt hp ng vi
mt ch th cỏc quc gia khỏc m khụng phi i n tn ni trc tip gp mt
thng tho vi nhau. S phỏt trin mnh m ca giao dch in t kộo theo s ra
i mt hỡnh thc hp ng mi ú chớnh l hp ng in t.
Cng cn phi lu ý rng, i vi hp ng dõn s c ký kt thụng qua
phng tin in t c th hin di dng mt thụng ip d liu hon chnh
theo quy nh ca Lut Giao Dch in T . Cú th truy cp v s dng khi cn
thit, cú giỏ tr nh hp ng bng vn bn v cú giỏ tr l bn gc.(Theo iu 12,
iu 13 v t iu 33 n iu 38 Lut giao dch in t 2005). Khụng ch vy ti
khon 1 iu 124 B lut dõn s 2005 phỏp lut Vit Nam cng ó tha nhn rng
giao dch dõn s thụng qua phng tin in t di hỡnh thc thụng ip d
liu c coi l giao dch bng vn bn.
Xột v bn cht, hp ng in t cng l s tha thun ca cỏc bờn v vic
xỏc lp, thay i hoc chm dt quyn v ngha v ca cỏc ch th nh cỏc loi
hỡnh thc hp ng khỏc m chỳng ta vn thng hay s dng. Chỳng ch khỏc
mt iu ú l chỳng c xỏc lp thụng qua cỏc phng tin in t di dng
thụng ip d liu. Mt hp ng in t c xỏc lp di nhiu dng khỏc nhau
t cỏc phng tin in t hin i nh : trao i d liu in t, ng ký trc
tuyn, email ti cỏc phng tin thụng tin liờn lc ó tn ti t lõu nh in tớn,
in bỏo, fax v cỏc hỡnh thc tng t khỏc.

hon ton khụng th tng hp c l hỡnh thc no l hỡnh thc c s dng
nhiu nht trong cỏc hp ng dõn s c, m iu ny cũn phi ph thuc vo tớnh
cht ca cỏc loi giao dch dõn s na. Nu nh giao dch ú n gin, vớ d nh
chỳng ta ra ch mua m rau thỡ khụng ai li i lp hp ng bng vn bn ri a
i cụng chng, chng thc. Cng khụng ai tha thun bng ming mua hay bỏn
mt cn nh, hoc l chuyn nhng quyn s dng t bi vỡ phỏp lut ó cú quy
nh c th loi giao kt phc tp ny bt buc phi lp thnh hp ng vn bn v
cú cụng chng, chng thc rừ rng. Nu khụng thc hin ỳng nh quy nh thỡ
15
Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.
hp ng ú coi nh vụ hiu, khụng c phỏp lut cụng nhn v khụng cú hiu
lc. Nh vy, tựy vo mc v tớnh cht ca tng loi giao kt m cỏc bờn la
chn hỡnh thc cho phự hp.
Trong cuc sng hng ngy, a phn nhng trng hp quen bit nhau khi giao
kt tha thun mt hp ng no ú hu nh cỏc bờn ch tin hnh giao kt bng
ming v khi mt bờn khụng lm theo ỳng nh giao kt thỡ rừ rng phỏp lut
khụng th no can thip bo v quyn li cho bờn cú quyn li chớnh ỏng
c. Dõn gian thng gi nhng trng hp ú l tỡnh ngay lý gian v ch th
no lõm vo trng hp ú thỡ ch cú th chp nhn coi nh ú l ri ro trong cuc
sng. Chớnh vỡ th m trong bt kỡ mt hon cnh no mi chỳng ta cng phi
cao tớnh cn thn khụng xy ra nhng trng hp ỏng tic cho mỡnh.
Trong hỡnh thc ca hp ng theo quy nh ca Phỏp lut dõn s Vit Nam
chỳng ta cng cn phi lu ý n mt im ú chớnh l: Hỡnh thc hp ng bng
thụng ip d liu_mt im mi trong B lut Dõn s 2005.
Hin nay,vic phỏp lut Vit Nam tha nhn rng vic giao dch dõn s thụng
qua phng tin in t di hỡnh thc thụng ip d liu c coi l giao dch
bng vn bn kt hp vi vic t nc ta ang trờn i mi, hi nhp v phỏt
trin cho nờn ngy cng xut hin nhiu ngnh, ngh kinh t quan trng. Phm vi
buụn bỏn, kinh doanh khụng cũn gii hn trong mt phm vi bú hp a phng

trng hn n vn phỏt trin v hon thin h thng lut phỏp m bo cho
s phỏt trin ca hỡnh thc ny. Ti k hp th 7 Quc hi khúa XI , Lut thng
mi 2005 cng c thụng qua.Trong ú iu 15 quy nh : Trong hot ng
thng mi cỏc thụng ip d liu ỏp ng cỏc iu kin, tiờu chun k thut theo
quy nh ca phỏp lut thỡ c tha nhn cú giỏ tr phỏp lý tng ng vn bn.
V n k hp th 8 Quc hi khúa XI chớnh thc thụng qua Lut giao dch in t
2005. Lut ny cụng nhn giỏ tr phỏp lý ca giao dch in t, giỏ tr phỏp lý ca
thụng ip d liu. Ch ký in t c s dng trong cỏc giao dch in t; c th
húa cỏc quy nh v hp ng in t trong B lut dõn s 2005, to mụi trng
phỏp lý nhm thỳc y vic s dng cỏc giao dch in t. Vic giao kt hp ng
bng vic s dng cỏc giao dch in t gúp phn nõng cao hiu qu phỏt trin kinh
t xó hi v hi nhp quc t. Cú th thy rng phỏp lut nc ta rt coi trng vn
s dng thụng ip d liu tin hnh giao kt hp ng, iu ny th hin rt
rừ vic Lut giao dch in t 2005 dnh hn mt chng quy nh v vic
giao kt v thc hin hp ng in t.( C th l t iu 33 n iu 38 Lut
giao dch in t 2005.).
Trờn thc t vic ỏp dng hỡnh thc hp ng cũn tn ti nhiu vng mc m
nguyờn nhõn chớnh l do phỏp lut v ch nh hp ng núi chung v iu kin cú
hiu lc ca hp ng v mt hỡnh thc núi riờng cũn nhiu k h cn phi c r
soỏt li.
17
Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.

2.1.2 Mt s v ỏn c th trong thc t
Nhng v ỏn di õy ch l mt trong s rt nhiu v ỏn tranh chp hp ng
liờn quan n vic vi phm hỡnh thc nc ta.
V ỏn th nht xy ra a bn huyn kMil, tnh kNụng nh sau: V
chng ụng Nguyn Ngc Lõm rt thõn vi v chng ụng Lng Xuõn Vinh v cho
v chng ụng Lng Xuõn Vinh mn nh sinh sng. Do lm ngh buụn bỏn

Lng Xuõn Vinh lp bn vn bn mua bỏn cn nh cú y ch ký ca cỏc bờn
nhng khụng em i cụng chng, chng thc ó vi phm quy nh v hỡnh thc
ca hp ng.
V ỏn th hai l v ỏn Tranh chp hp ng mua bỏn nh gia nguyờn n b
Nguyn Th Hi v b n b Trn Th Hin, ụng V Vn Thp di õy xy ra
trờn a bn Qun Lờ Chõn,Thnh ph Hi Phũng vo nm 2007 cng gõy ra rt
nhiu tranh cói nh sau: Ngy 21/10/2005, v chng b Hin, ụng Thp bỏn cn
nh s 599 Nguyn Vn Linh cho b Hi vi giỏ 2.100.000.000. Hai bờn lp
Hp ng chuyn nhng t th c v nh cú ngi lm chng nhng khụng
cụng chng hoc chng thc ca c quan cú thm quyn. Trc khi bỏn ngụi nh
ny, b Hin ụng Thp ó th chp ngụi nh cho Ngõn hng cụng thng chi nhỏnh
Tụ Hiu vay 890.000.000; cũn b Hi khụng cú tin nờn hai bờn thng nht
chuyn khon tin v chng b Hin ụng Thp cũn vay ngõn hng sang cho b Hi.
Ngoi ra, b Hin i vay ngoi cho b Hi 100.000.000 (cú giy y quyn vay),
b Hi tr trc tip cho b Hin 10.000.000. Hai bờn thng nht s tin nh ó
c tr l 1.000.000.000. S tin cũn li hai bờn thng nht b Hi tr lm hai
t: t 1 ngy 01/01/2006 tr 2/3 s tin; t 2 ngy 01/04/2006 tr ht s tin
cũn li. Ngay sau khi ký kt hp ng, b Hin ụng Thp ó giao nh cho b Hi.
Do quỏ thi hn m b Hi khụng thanh toỏn c s tin 1.100.000.000 nờn
ngy 25/06/2006 v chng b Hin ụng Thp v b Hi li lp: Bn cam kt hp
ng chuyn nhng t v nh tha thun s tin 1.100.000.000 c quy ra
l 118.085 cõy vng 9999 v thanh toỏn trong ba t: t 1 thỏng 7 õm lch
(khụng quy nh s vng phi tr), t 2 thỏng 9 õm lch (khụng quy nh s
vng phi tr), t 3 khi no chỏu Thm cn thỡ tr tip.
B Hi vn khụng thc hin c ngha v nh trong bn cam kt nờn ngy
27/11/2006, v chng b Hin ụng Thp v b Hi tip tc lp: Hp ng chuyn
nhng t th c v nh tha thun s tin 1.100.000.000 thanh toỏn lm hai
t: t 1 ngy 17/12/2006 tr 2/3 s vng, t 2 ngy 27/02/2007 tr ht s
tin.
Quỏ hn thanh toỏn ln th ba nhng b Hi vn khụng tr c nờn ngy

ng dõn s
2.1.3.1 Cỏc vng mc trong vic ỏp dng v mt lý lun
Qua thc tin thi hnh cỏc quy nh phỏp lut v quan h hp ng dõn s cho
thy cỏc quy nh phỏp lut dõn s nc ta nhỡn chung cú tin b, tng i hon
thin v y , iu chnh ht cỏc vn c bn v quan h phỏp lut dõn s. Cỏc
quy nh ó phn no tip thu c nhng tinh hoa lp phỏp qua cỏc thi k, ni
dung phự hp vi c thự kinh t xó hi ca t nc v ca dõn tc. Song cỏc quy
nh v quan h hp ng dõn s cng khụng th no trỏnh khi nhng bt cp do
t nc ta ang phỏt trin tng ngy, tng gi. Nhiu quy nh v phỏp lut dõn
s núi chung v v hỡnh thc hp ng núi riờng ó t ra khụng cũn phự hp vi
tỡnh hỡnh phỏt trin hin nay.
Nghiờn cu B lut Dõn s 2005 v iu kin hỡnh thc ca hp ng cú th
ch ra c nhng vng mc sau õy.
Th nht, quy nh iu kin v hỡnh thc phn giao dch dõn s ti iu 122
v phn hp ng ti khon 2 iu 401 mõu thun nhau gõy nờn s hiu lm.
20
Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.
Th hai, do quỏ chỳ trng v hỡnh thc hp ng, iu kin tuyờn b hp ng
vụ hiu quỏ d dng m bờn cú yờu cu tuyờn b hp ng vụ hiu li dng trc
li. V quy nh ti iu 136 B lut Dõn s 2005 v thi hiu khi kin hp ng
vụ hiu do vi phm quy nh v hỡnh thc cha hp lý trong vic bo v quyn v
li ớch ca cỏc bờn giao kt hp ng.
i sõu vo nghiờn cu phỏp lut cú th nhn thy rng mt trong cỏc yờu cu
quan trng i vi phỏp lut l phi rừ rng, c th d hiu v phự hp vi thc t
mi cụng dõn u hiu v d dng nm bt, chp hnh. C th vic x lý cỏc v
vic vi phm v hỡnh thc ca hp ng ngoi vic phi cn c vo quy nh ca
B lut Dõn s thỡ cũn phi cn c vo cỏc thụng t, ngh nh hng dn thc
hin lut ca cỏc c quan cú thm quyn.
Cỏc quy nh cho thy mc dự phỏp lut cú quy nh mt loi hp ng no ú

s 01/2003 buc ch th phi cụng chng hp ng trong vũng mt thỏng nhng
nu ch th c tỡnh cho hp ng vụ hiu phc v li ớch ca cỏ nhõn m
khụng tin hnh cụng chng chng thc thỡ Tũa ỏn cng khụng th gii quyt
c. Khụng ch vy quy nh ny cũn vụ hỡnh chung ó tip tay cho ch th ú
thc hin c ý ca mỡnh v bi c vi ch th cũn li. õy chớnh l vng
mc quan trng lm cho vic gii quyt v khc phc cỏc vn v vi phm hỡnh
thc hp ng tr nờn rt khú khn.
Theo quy nh ca iu 126 v iu 409 ca B lut Dõn s 2005 khi hp
ng cú iu khon khụng rừ rng thỡ khụng ch da vo ngụn t ca hp ng m
cũn phi cn c vo ý mun chung ca cỏc bờn gii thớch iu khon ú. Nh
vy, rừ rng ý chớ ca cỏc bờn c ỏnh giỏ cao hn c hỡnh thc biu hin ra bờn
ngoi.í chớ ca cỏc bờn c hiu l ý chớ biu hin ra bờn ngoi ti thi im ký
kt hp ng. Trong khi ú nu xột theo iu 134 B lut Dõn s 2005 v Ngh
quyt 01/2003 ca Hi ng thm phỏn tũa ỏn nhõn dõn ti cao thỡ nhn thy rng
phỏp lut tụn trng ý chớ c cỏc ch th biu hin ra ngoi sau thi im hp
ng c ký kt hn. Nu a iu ny ra so sỏnh vi lý thuyt v t do ý chớ
cng nh nguyờn tc gii thớch hp ng thỡ nú hon ton khụng hp lý v khụng
khp vi nhau.
Mt khỏc, hp ng vụ hiu do vi phm v hỡnh thc cng c quy nh rt rừ
ti khon 2, iu 122 B lut Dõn s nh sau: Hỡnh thc giao dch dõn s l iu
kin cú hiu lc ca giao dch trong trng hp phỏp lut cú quy nh. Khon 2,
iu 401 v Hỡnh thc hp ng dõn s cng quy nh: Trong trng hp phỏp
lut cú quy nh hp ng phi c th hin bng vn bn cú cụng chng hoc
chng thc, phi ng ký hoc xin phộp thỡ phi tuõn theo cỏc quy nh ú. v
Hp ng khụng b vụ hiu trong trng hp cú vi phm v hỡnh thc,tr trng
hp phỏp lut cú quy nh khỏc. Theo cỏc quy nh ny, thỡ hp ng vi phm v
hỡnh thc ch vụ hiu khi khụng ỏp ng hai iu kin sau:
22
Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.

trờn sa, hy ỏn hoc cú v ỏn Tũa ỏn cp di x sai nhng Tũa ỏn cp trờn vn y
23
Hình thức hợp đồng theo quy định của pháp luật Dân Sự Việt Nam_Lý luận và thực
tiễn áp dụng.
ỏndn n cú nhng v ỏn c xột x qua nhiu ln nhng ng s vn khiu
ni.
Trỡnh thm phỏn cũn nhiu bt cp, cha ỏp dng ỳng tinh thn ca phỏp
lut, cũn gii quyt ỏn theo li mũn dn n sai sút trong phỏn quyt ca Tũa, nh
hng n quyn v li ớch hp phỏp ca ng s. Nhng vng mc trờn th
hin rt rừ nhng im sau:
Trong v ỏn ca hai gia ỡnh ụng Nguyn Ngc Lõm v gia ỡnh ụng Lng
Xuõn Vinh núi trờn cú th thy c im bt cp v vic ỏp dng quy nh ca
phỏp lut nh sau:
Theo iu 134, B lut Dõn s 2005 quy nh, trong trng hp phỏp lut quy
nh hỡnh thc giao dch dõn s l iu kin cú hiu lc ca giao dch m cỏc bờn
khụng tuõn theo thỡ theo yờu cu ca mt hoc cỏc bờn, tũa ỏn, c quan nh nc
cú thm quyn khỏc quyt nh buc cỏc bờn thc hin quy nh v hỡnh thc ca
giao dch trong mt thi hn; quỏ thi hn ú m khụng thc hin thỡ giao dch vụ
hiu.
Thc t cho thy, tũa ỏn ó ỏp dng iu 134, B lut Dõn s 2005 ra quyt
nh buc v chng ụng Lõm v v chng ụng Vinh phi thc hin cỏc th tc
hon thin hỡnh thc hp ng mua bỏn cn nh trong thi gian mt thỏng. Theo
ú, v chng ụng Lõm v v chng ụng Vinh phi em hp ng mua bỏn cn nh
i cụng chng, chng thc ti c quan cú thm quyn trong thi gian n nh l
mt thỏng.
Tuy nhiờn, vỡ mun ly li cn nh nờn v chng ụng Lõm ó khụng lm vic
ny. Vỡ vy, vic khc phc vi phm v hỡnh thc hp ng ó khụng th thc hin
c, tũa ỏn buc phi tuyờn b hp ng vụ hiu v xỏc nh v chng ụng Lõm
l bờn cú li lm cho hp ng vụ hiu.
Vi nhn nh ú, tũa ỏn cn c vo iu 137, B lut Dõn s 2005 buc v

m khụng thc hin thỡ giao dch vụ hiu.. Hay núi cỏch khỏc, quy nh ti on
2, khon 2, iu 401 Hp ng khụng b vụ hiu trong trng hp cú vi phm v
hỡnh thc, tr trng hp phỏp lut cú quy nh khỏc ó b vụ hiu ton b, tr
thnh tha v hon ton vụ ngha trờn thc t.
Vỡ vy, cn cú cỏc quy nh c th, rừ rng hn bo v quy nh ti iu
401 Hp ng khụng b vụ hiu trong trng hp cú vi phm v hỡnh thc, tr
trng hp phỏp lut cú quy nh khỏc. Cỏc bờn ó hon ton t do ý chớ tho
thun hp ng, k c v hỡnh thc, thỡ cn hn ch ti a vic vụ hiu do khụng
tuõn th v hỡnh thc.
Khụng ch vy, vỡ quy nh ca phỏp lut cũn cha cht ch nờn trờn thc t cú
rt nhiu trng hp ó c tỡnh li dng ch h ca phỏp lut hng li. Nh
trng hp ca v chng ụng Nguyn Ngc Lõm núi trờn.
Cng cú nhng trng hp To ỏn quyt nh rc ri hn v vic vi phm v
hỡnh thc, nh hai vớ d sau:
Nm 2009, xột x v ỏn kinh doanh thng mi tranh chp v hp ng chuyn
nhng quyn s dng t gia nguyờn n l Cụng ty Trỏch Nhim Hu Hn Sn
xut, Thng mi, Dch v ụng Nam Vit v b n l Cụng ty Trỏch Nhim Hu
Hn Hong Gia, Tũa n Nhõn Dõn huyn c Hũa, Long An ó tuyờn hp ng
25