Các khối u và ung thư
Các khối u và ung thư
Nghe nói đến các khối u và ung thư, phản ứng tâm lý chung là sợ hãi, nghĩ đến
đau đớn và cái chết. Thực ra, các khối u không đáng sợ như cảm tưởng của mọi người.
Không phải khối u nào cũng là ung thư, và đối với ung thư, nhiều trường hợp nếu phát
hiện sớm sẽ có khả năng chữa khỏi.
Một tâm lý khác trong giới trẻ cho rằng ung thư là bệnh của người già, người
trẻ không cần phải biết. Vậy cũng là sai, vì có những loại ung thư xuất hiện cả ở người
trẻ tuổi. Nhiều loại ung thư phát ra khi nhiều tuổi nhưng lại có căn nguyên từ khi còn
trẻ. Các bạn trẻ rất cần hiểu biết để phòng ngừa và xử trí tốt căn bệnh này.
•
Thế nào là u, u lành, u ác tính, ung thư?
U là hiện tượng một số tế bào vượt ra ngoài sự kiểm soát của cơ thể, tăng
trưởng khi không cần thiết, tạo nên một khối tế bào thừa, không có chức năng gì cả.
Đa số các khối u là u lành tính, có nghĩa là sinh ra ở đâu thì nằm ở đó, nhìn
chung vô hại. U lành tính bao gồm đa số các nốt ruồi, hạt cơm và rất nhiều các u cục
khác, trong đó có những u sâu ở bên trong người, bạn không sờ thấy.
Khác hẳn u lành tính, u ác tính gồm các tế bào thay đổi rất bất thường, có tính
xâm lấn. Chúng xâm lấn vào lãnh địa của các tế bào bình thường. U ác tính phát triển
ở cơ quan nào thì làm hại đến hoạt động của cơ quan ấy, hủy hoại cơ quan ấy. U ác
tính chính là ung thư. Ban đầu, ung thư phát sinh ở một vị trí, sau đó các tế bào ác tính
có thể di chuyển đến những nơi khác trên cơ thể, sinh sống, phát triển ở đó, tạo thành
các u ác tính mới, gọi là di căn.
•
Tại sao ngày nay có nhiều người bị ung thư?
Sự phát triển bất thường của các tế bào ác tính xảy ra là do gene của tế bào bị
đột biến. Sự đột biến gene này do nhiều nguyên nhân gây ra. Có thể là do di truyền, tế
bào đã có một gene bị đột biến từ thế hệ trước. Tuy nhiên, nguyên nhân chủ yếu dẫn
đến bệnh ung thư là do môi trường (các yếu tố trong cuộc sống, các chất độc hại) làm
đột biến nhiều gien mà gây ra.
gan mãn tính, rồi sau đó tiến triển thành sơ gan, ung thư gan. Loại này lây qua đường
tình dục và đường máu, bạn hãy tích cực phòng ngừa.
* Tăng cường sức khỏe để có sức đề kháng tốt nhất
Người khỏe mạnh thì sức đề kháng cao, hệ miễn dịch có khả năng kháng cự với
các mầm bệnh ung thư sớm. Nếu sức đề kháng giảm, nguy cơ ung thư cũng tăng lên
(những người mang vi rút HIV bị giảm sức đề kháng nên có tỷ lệ ung thư cao). Bạn
hãy luôn rèn luyện cơ thể khỏe mạnh. Điều này không chỉ giúp phòng những bệnh
thông thường mà còn giảm nguy cơ ung thư nữa.
* Phát hiện bệnh sớm
Một bí quyết đối phó tốt với bệnh ung thư là phát hiện sớm và điều trị ngay, vì
khi đó khả năng trị khỏi lớn hơn nhiều so với khi ung thư đã phát triển và di căn.
Nhiều bệnh nhân thấy có khối u nhưng “vì bận quá nên mặc kệ, chắc nó khỏi thôi mà”,
hoặc “có đau đâu mà đi khám”, để đến khi ung thư quá lớn và di căn thì không chữa
được. Khi trình bày về ung thư sinh dục, chúng tôi sẽ giới thiệu với các bạn cách tự
khám vú, tự khám tinh hoàn, và phiến đồ âm đạo. Bạn hãy thực hiện những biện pháp
phòng ngừa ấy, để tránh cho mình những đau đớn và mất mát không đáng có.
•
Các loại ung thư sinh dục ở nam giới
* Ung thư dương vật
Đây là một loại ung thư khá phổ biến, thường chỉ phát ra ở nam giới trên 40
tuổi, hay gặp nhất ở những người hẹp bao quy đầu. Điều đáng ngại là nhiều khi người
bị bệnh thấy nổi cục hoặc loét ở dương vật lại nghĩ mình bị bệnh lây qua đường tình
dục, rồi vì thiếu hiểu biết mà tự uống thuốc, không đi khám, để bệnh tiến triển đến
mức nguy hại. Bạn đừng lo ngại quá, vì có nhiều loại u dương vật lành tính, không
phải là ung thư, nhưng bạn nên đi khám và làm sinh thiết để xác định u lành hay u ác.
Nếu u ác mà điều trị sớm thì vẫn có thể khỏi và giữ được dương vật.
Để phòng ngừa ung thư dương vật, bạn hãy vệ sinh cơ quan sinh dục hàng
ngày, rửa sạch bên trong bao quy đầu, đừng để chất dịch hay cặn màu trắng tích trữ
trong đó. Kéo bao quy đầu về phía sau để rửa cũng là dịp bạn sờ kỹ dương vật xem có
nổi cục gì không. Dùng bao cao su trong sinh hoạt tình dục, bạn sẽ tránh được virus
* Ung thư cổ tử cung
Ung thư cổ tử cung và ung thư vú là hai loại ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ
Việt Nam. Ung thư cổ tử cung thường gặp ở tuổi 40-50.
Nhờ kỹ thuật phiến đồ âm đạo mà các nước phát triển loại trừ được đa số các
trường hợp ung thư cổ tử cung từ trước khi nó hình thành hoặc xâm nhiễm. Ở nước ta,
kỹ thuật này có ở các bệnh viện phụ sản và khoa phụ sản của bệnh viện tỉnh. Để phòng
ngừa bệnh này, bạn hãy làm phiến đồ âm đạo định kỳ khoảng 1-2 năm một lần, kể từ
khi bắt đầu có quan hệ tình dục, hoặc từ 25 tuổi. Phiến đồ âm đạo là quệt lấy một ít tế
bào trên cổ tử cung, đem soi trên kính hiển vi tìm tế bào tiền ung thư và tế bào ung