BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
--------



--------

LẠI LAN HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG
THIẾT BỊ Y TẾ TẠI CÁC CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH SƠN LA

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

HÀ NỘI, NĂM 2020


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
--------



--------

LẠI LAN HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG

LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, tác giả đã nhận được sự hướng
dẫn, giúp đỡ và góp ý nhiệt tình của các thầy cơ trường Đại học Thương Mại.
Trước hết, tác giả xin gửi lời cảm ơn đến q thầy cơ đã tận tình dạy bảo
và hướng dẫn trong suốt quá trình học tập tại trường Đại học Thương Mại.
Tác giả xin gửi lời biến ơn sâu sắc đén các thầy cô trong khoa Sau Đại
học, đặc biệt là PGS.TS. Đoàn Vân Anh đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình để tác
giả có thể hồn thành luận văn tốt nghiệp.
Mặc dù đã cố gắng hoàn thiện luận văn của mình nhưng do hạn chế về
kiến thức, kinh nghiệm nên luận văn tốt nghiệp không thể tránh được những
thiếu sót, rất mong nhận được sự nhận xét, góp ý của thầy cơ và các bạn.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày ….. tháng …… năm 2020
Học viên
(ký và ghi rõ họ tên)

Lại Lan Hương


iii

MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU..............................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài............................................................................. 1
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài.....................................................2
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu..............................................................5
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu..............................................................5
5. Phương pháp nghiên cứu............................................................................6
6. Kết cấu luận văn..........................................................................................7
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẤU

2.1 Tổng quan về tỉnh Sơn La...................................................................... 37
2.1.1. Đặc điểm tự nhiên.............................................................................37
2.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội..................................................................39
2.2. Tình hình thực hiện đấu thầu về trang thiết bị y tế trên địa bàn tỉnh
Sơn La............................................................................................................ 41
2.2.1. Khái quát các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sơn La..............41
2.2.2. Tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại các cơ
sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sơn La....................................................43
2.3. Phân tích thực trạng Quản lý hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế
tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sơn La.................................. 47
2.3.1. Cơ sở pháp lý về hoạt động đấu thầu và quản lý đầu thầu trang thiết
bị y tế trên địa bàn tỉnh Sơn La...................................................................47
2.3.2. Bộ máy tổ chức, Quản lý hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại các
cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sơn La...............................................52
2.3.3. Quy trình và hình thức hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế trên địa
bàn tỉnh Sơn La...........................................................................................54
2.3.4. Công tác kiểm tra, giám sát hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế trên
địa bàn tỉnh Sơn La..................................................................................... 61


v

2.4. Đánh giá công tác Quản lý hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại
các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sơn La........................................65
2.4.1. Các tiêu chí đánh giá.........................................................................65
2.4.2. Những kết quả đạt được....................................................................79
2.4.3. Những vấn đề tồn tại và nguyên nhân...............................................80
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT
ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG THIẾT BỊ Y TẾ TẠI CÁC CƠ SỞ Y TẾ
CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH SƠN LA........................................... 85

Trang thiết bị y tế

HSMT

Hồ sơ mời thầu

HSYC

Hồ sơ yêu cầu

HSDT/HSĐX

Hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất

UBND

Ủy ban nhân dân

BKHDT

Bộ Kế hoạch Đầu tư


vii

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1. Thơng kế các gói thầu TTBYT trên địa bàn tỉnh Sơn La...............44
giai đoạn 2016-2019........................................................................................44
Bảng 2.2. Thống kê các gói thầu TTBYT trên địa bàn tỉnh Sơn La giai đoạn



1

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong nền kinh tế thị trường, nhiều thành phần kinh tế đã có thể tham gia
vào việc cung cấp trang thiết bị y tế cho các bệnh viện. Do đó, việc tổ chức
các hoạt động sao cho mọi thành phần kinh tế đều có thể đầu tư trong lĩnh vực
y tế có nhiều vấn đề nảy sinh cần được nghiên cứu giải quyết. Theo cơ chế
quản lý cũ, vấn đề mua sắm thiết bị y tế diễn ra theo phương thức đơn giản và
nguồn chi cho mua sắm thiết bị y tế rất nhiều nhưng chất lượng của các thiết
bị vẫn không tốt. Trong bối cảnh đó, việc đổi mới phương thức quản lý đầu tư
cho mua sắm thiết bị y tế là điều rất cần thiết và đấu thầu xuất hiện là một tất
yếu để dần thay thế cho phương thức chỉ định thầu khơng cịn phù hợp với cơ
chế thị trường cũng như thơng lệ quốc tế.
Hình thức đấu thầu ban đầu chỉ được áp dụng trong lĩnh vực xây dựng
nhưng sau này do tính chất đặc điểm cũng như hiệu quả của nó đối với nền
kinh tế người ta đã áp dụng nó trong nhiều lĩnh vực như: tư vấn, mua sắm
thiết bị hàng hóa...
Trong lĩnh vực mua sắm, sử dụng các trang thiết bị y tế, phương thức đấu
thầu đối với mọi dự án, gói thầu về cung cấp trang thiết bị cho các cơ sở y tế
công lập cũng được thực hiện nhằm đảm bảo tính minh bạch, cạnh tranh trong
việc cung cấp các loại hàng hóa có chất lượng, có giá trị cao cho người sử
dụng.
Trong những năm qua việc thực hiện công tác đấu thầu trên cả nước nói
chung và trên địa bàn tỉnh Sơn La nói riêng là q trình vừa làm vừa rút kinh
nghiệm để hồn thiện, nên cịn bộc lộ nhiều hạn chế, vướng mắc và những bất
cập. Công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu nói chung và công tác
quản lý nhà nước về lĩnh vực đấu thầu trang thiết bị nói riêng trên địa bàn tỉnh

quốc tế.


3

Nghiên cứu về công tác đấu thầu, hiện nay đã có một số cơng trình, luận
án, đề tài lựa chọn để nghiên cứu, có thể kể đến như sau:
Đặng Thị Lệ Xuân (2010), “Đánh giá về thu hút các nguồn lực ngoài
ngân sách đầu tư vào y tế”, Luận án Tiến sỹ, ĐH Kinh tế Quốc dân, Luận án
đã đưa ra những nhận định về những hiệu quả đem lại khi thu hút các nguồn
lực tư nhân vào lĩnh vực y tế. Nghiên cứu mới tập trung bàn về khía cạnh tài
chính mà chưa bàn một cách tồn diện về chính sách cạnh tranh trong cung
ứng dịch vụ y tế. Do vậy đây vẫn là mảng trống cần tiếp tục nghiên cứu, làm
cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách ngành y tế. Trong đó vai trị
của cơng tác quản lý nhà nước cũng cần được làm rõ và nổi bật hơn nhưng
chưa được nhắc tới.
Trương Bảo Thanh (2008), “Chính sách cạnh tranh trong cung ứng dịch
vụ y tế ở Việt Nam”, Luận án Tiến sỹ, Trường ĐH Quốc gia Hà Nội, đã trình
bày rất rõ những cạnh tranh trong việc lựa chọn cung ứng các dịch vụ y tế
thông qua đấu thầu tại Việt Nam chịu sự tác động của công tác quản lý như
thế nào. Tác giả đã đưa ra được lý thuyết về chính sách cạnh tranh trong cung
ứng dịch vụ y tế bao gồm các hoạt động dịch vụ khám, chữa bệnh tại các bệnh
viện, phòng khám, phòng mạch, dịch vụ cung ứng thuốc chữa bệnh, cơ sở vật
chất và các trang thiết bị y tế. Dựa trên khung lý thuyết đã được trình bày, tác
giả đã phân tích đánh giá thực trạng chính sách cạnh tranh trong cung ứng
dịch vụ y tế ở Việt Nam, trên cơ sở đó đề xuất hệ thống các quan điểm và các
giải pháp hồn thiện chính sách cạnh tranh trong cung ứng dịch vụ y tế ở Việt
Nam. Tuy vậy, giải pháp để nâng cao vai trò của công tác quản lý nhà nước
vẫn chưa được tập trung.
Nguyễn Thanh Tú (2006), “Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực

ngành và lĩnh vực để từ đó vận dụng phân tích thực trạng cơng tác đấu thầu tại
doanh nghiệp hoặc đơn vị mình quản lý, đúc rút ra được những thành công và
hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế và đưa ra được những giải pháp,


5

đề xuất hồn thiện. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào đề cập đến “Quản lý
hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại các cơ sở y tế cơng lập trên địa bàn
tỉnh Sơn La” chính vì vậy đề tài luận văn nghiên cứu của tác giả không trùng
lặp với bất kỳ cơng trình nghiên cứu nào trước đó.
3.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1.

Mục tiêu nghiên cứu
Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt

động đấu thầu TTBYT trên địa bàn tỉnh Sơn La hiện nay và định hướng đến
năm 2025.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để làm rõ được mục tiêu nghiên cứu trên, nội dung luận văn sẽ giải
quyết ba nhiệm vụ nghiên cứu sau:
-

Làm rõ một số vấn đề lý luận về công tác Quản lý hoạt động đấu thầu

trang thiết bị y tế tại các cơ sở y tế cơng lập.

QLNN ở trên địa bàn tỉnh Sơn La, trong đó có phân tích sâu đến công tác
quản lý hoạt động đấu thầu TTBYT tại bệnh viện phục hồi chức năng tỉnh
Sơn La và 02 doanh nghiệp cùng ngành.
- Về thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu về cơ sở pháp lý về hoạt
động đấu thầu và quản lý đầu thầu TTBYT; Bộ máy tổ chức, Quản lý hoạt
động đấu thầu TTBYT tại các cơ sở y tế cơng lập; Quy trình và hình thức hoạt
động đấu thầu TTBYT và Cơng tác kiểm tra, giám sát hoạt động đấu thầu
TTBYT trên địa bàn tỉnh Sơn La từ năm 2017 – 2019.
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu
5.1.1. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp
Để thu thập dữ liệu thứ cấp tác giả thu thập thông qua các tài liệu sau:
các văn bản pháp lý quy định liên quan đến công tác quản lý đấu thầu
TTBYT, báo cáo kiểm toán Nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT trên địa
bàn tỉnh Sơn La, các bài viết nghiên cứu và các tạp chí khoa học nói về chủ đề
đấu thầu mua sắm trang thiết bị. Bên cạnh đó, sử dụng phương pháp thu thập
số liệu thứ cấp thông qua các báo cáo, tài liệu về kết quả hoạt động kinh
doanh của Bệnh viện phục hồi chức năng tỉnh Sơn La, đặc biệt là các tài liệu
có liên quan đến hoạt động đấu thầu của Bệnh viện (các HĐ, các gói thầu đã
trúng và giá trị của các gói thầu…) và của một số đối thủ cạnh tranh để tiến
hành xử lý và phân tích.
5.1.2. Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp
Thông tin dữ liệu sơ cấp được tác giả thu thập qua 02 mẫu phiếu điều tra
khảo sát, phỏng vấn chuyên gia và các nhà quản trị, lãnh đạo, nhân viên các
đơn vị được lựa chọn nghiên cứu. (Phụ lục số 01 và Phụ lục số 02)


7

+ Lập liếu điều tra:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế
tại các cơ sở y tế công lập


8

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại
các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sơn La
Chương 3: Một số giải pháp tăng cường quản lý hoạt động đấu thầu
trang thiết bị y tế tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sơn La


9

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG
THIẾT BỊ Y TẾ TẠI CÁC CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP
1.1. Khái quát về đấu thầu trang thiết bị y tế
1.1.1. Khái niệm
1.1.1.1. Đấu thầu
Trên thực tế đã tồn tại một số thuật ngữ về đấu thầu trong các văn bản
pháp quy khác nhau. Tuy nhiên, bản chất của "đấu thầu" dù được quy định
dưới dạng Quy chế hay Luật cũng đều sử dụng một thuật ngữ có xuất xứ từ
tiếng Anh là "Procurement" (nghĩa là mua sắm). Như vậy, tuy gọi là Quy chế
Đấu thầu, Luật Đấu thầu nhưng bản chất là Quy chế Mua sắm (Procurement
Regulation) hoặc Luật Mua sắm (Law on Procurement).
Trong cuốnMua sắm cơng: Ngun tắc, phân loại và các hình thức, tác
giả Jorge Lynch định nghĩa “Đấu thầu là một quá trình bao gồm mọi hành
động kể từ giai đoạn nhận diện và lên kế hoạch cho một nhu cầu mua sắm
cho tới khi trao hợp đồng”.

thực hiện gói thầu thuộc các dự án quy định tại Điều 1 của Luật này trên cơ sở
bảo đảm tính cạnh tranh, cơng bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế (khoản 2
Điều 4).
Trong Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 được ban hành ngày 26/11/2013,
khái niệm đấu ầuth được định nghĩa như sau “Đấu thầu là quá trình lựa chọn
nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi
tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện
hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác cơng tư, dự án đầu tư có sử dụng
đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh
tế”(Điều 4) [4,tr 17].
Trong hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại các cơ sở y tế công lập
phạm vi của luận văn, đề tài tiếp cận với khái niệm đấu ầuth tại điều 4 của


11

Luật Đấu thầu năm 2013 như đã nêu ở trên. Như vậy, cùng với quá trình phát
triển kinh tế - xã hội và q trình hồn thiện cơng tác QLNN về đấu thầu trên
thế giới và Việt Nam khái niệm đấuầuth đã dần được hoàn thiện, ộni dung của
khái niệm đấu ầuth ngày càng rõ ràng, đầy đủ hơn, xác định rõ hơn nội hàm
của khái niệm đấu ầu,th đồng thời xác định phạm vi áp dụng đấuầthu (cung
cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp) và đặc biệt
có ựs mở rộng đối tượng áp dụng đấuầuthđối với công tác lựa chọn nhà đầu tư
theo hình thức đối tác cơng tư, dự án đầu tư có sử dụng đất.
1.1.1.2. Trang thiết bị y tế
Thông hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại các cơ sở y tế công lập tư
số 24/2011/TT – BYT ngày 21/6/2011 của Bộ Y tế, trang thiết bị y tế là các
loại thiết bị, dụng cụ, vật tư, hoá chất, kể cả phần mềm cần thiết, được sử
dụng riêng lẻ hay phối hợp với nhau phục vụ cho con người nhằm mục đích:
a)

trang thiết bị y tế; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án


12

đầu tư theo hình thức đối tác cơng tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở
bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.
1.1.2. Vai trò của hoạt động đấu thầu
1.1.2.1. Đối với các nhà thầu
Đối với nhà thầu, thắng thầu đồng nghĩa với việc mang lại công ăn việc
làm cho cán bộ cơng nhân viên, nâng cao uy tín của nhà thầu trên thương
trường, thu được lợi nhuận, tích luỹ thêm được nhiều kinh nghiệm và quản lý,
đào tạo được đội ngũ cán bộ, nhân viên có kinh nghiệm tham gia lựa chọn các
loại hàng hóa trên thị trường.
Hoạt động đấu thầu được tổ chức theo nguyên tắc công khai và bình
đẳng nhờ đó các nhà thầu sẽ phát huy được tính năng động trong tìm kiếm cơ
hội tham gia dự thầu. Họ phải tích cực tìm kiếm các thơng tin mời thầu trên
các phương tiện thông tin đại chúng, gây dựng mối quan hệ tốt với các tổ
chức trong và ngồi nước. Tự tìm cách tăng cường uy tín của mình để có cơ
hội dự thầu và trúng thầu tạo công ăn việc làm và phát triển sản xuất kinh
doanh.
Việc tham gia đấu thầu, trúng thầu và thực hiện dự án đầu tư theo hợp
đồng làm cho nhà thầu tập trung đồng vốn của mình, từ đó có quyết định đúng
tăng năng lực cung cấp máy móc thiết bị khi yêu cầu của các chủ đầu tư là
khác nhau.
Tham gia đấu thầu là một quá trình phức tạp, những yêu cầu của chủ đầu
tư và công việc như lắp đặt bảo hành, chuyển giao công nghệ sẽ giúp cho các
nhà thầu hoàn thiện về tổ chức quản lý, tổ chức sản xuất kinh doanh, nâng cao
trình độ và năng lực của cán bộ cơng nhân viên của mình. - Nhờ hoạt động
đấu thầu còn giúp nhà thầu mở rộng thị trường tiêu thụ phát triển các mối

quả đấu thầu được tuân thủ chặt chẽ theo quy định của pháp luật và sau khi
chủ đầu tư đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đầy đủ về mọi mặt.


14

1.1.2.3. Đối với Nhà nước
Đấu thầu góp phần nâng cao hiệu quả của công tác quản lý Nhà nước về
đầu tư và xây dựng, quản lý sử dụng vốn một cách có hiệu quả, hạn chế và
loại trừ được các tình trạng như: thất thốt lãng phí vốn đầu tư đặc biệt là vốn
ngân sách, các hiện tượng tiêu cực phát sinh trong xây dựng cơ bản.
Đấu thầu tạo nên sự cạnh tranh mới và lành mạnh trong lĩnh vực xây dựng
cơ bản, mua sắm trang thiết bị và hoạt động tư vấn thúc đẩy sự phát triển của nền
kinh tế hàng hoá trong ngành cũng như trong nền kinh tế quốc dân.

Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực mua sắm trang
thiết bị nói riêng và tồn nền kinh tế nói chung. - Đấu thầu tạo ra mơi trường
cạnh tranh bình đẳng và lành mạnh giữa các đơn vị cung cấp dịch vụ. Đây là
động lực to lớn thúc đẩy sự phát triển của các thành phần kinh tế nước ta và
tạo điều kiện ứng dụng khoa học kỹ thuật, đổi mới công nghệ, từng bước hội
nhập với khu vực và thế giới.
1.1.3. Đặc điểm
Hiện nay, nhiều loại TTBYT hiện đại đang được sử dụng trong lĩnh vực
khám chữa bệnh cho con người. Đó là con đẻ của việc ứng dụng khoa học
công nghệ, đã giúp cho việc chẩn đoán, điều trị bệnh một cách nhanh chóng,
chính xác, an tồn, hiệu quả cao . Vì vậy đã ít gây ra biến chứng cho người
bệnh. Xét về phương diện tinh thần, TTBYT còn giúp cho người thầy thuốc
thêm vững tin và yên tâm trong công việc khám chữa bệnh, đồng thời còn
giúp cho người bệnh thêm lạc quan, hy vọng hơn với việc đẩy lùi căn bệnh
đang điều trị. Mỗi loại trang thiết bị y tế có đặc điểm riêng và được sử dụng

nước đang phát triển và xu hướng quốc tế . Với số lượng tiêu thụ lớn vì có thể
sử dụng linh hoạt ở những vùng xa lẫn thành thị và có thể xuất khẩu đến các
nước chậm tiến, chúng mang đến lợi nhuận kinh tế cao, rất hấp dẫn đối với
doanh nhân.Việc sản xuất chúng khơng cần địi hỏi kinh nghiệm quá cao hay
đầu tư lớn, phù hợp với các cơng ty mới khởi nghiệp. Thêm vào đó, loại trang
thiết bị (TTB) này có thể giúp chúng ta phát triển một hệ thống y tế điện tử
(E-Healchcare) . Đây là một phương cách vừa đáp ứng nhu cầu cấp bách vừa
đặt nền tảng cho một nền tảng y tế hiện đại.
-

Loại TTBYT đơn giản: Đây là loại thiết bị đơn giản dễ sử dụng, kết

hợp với những thiết bị khác được sử dụng trong Bệnh viện, đặc biệt là đơn vị
y

tế nhỏ.
-

Loại thiết bị nghiên cứu: Đây là những thiết bị đáp ứng nhu cầu trong

các phòng nghiên cứu khoa học. Mặc dù hiệu quả kinh tế không phát huy
được ngay nhưng đây là cách hỗ trợ và xây dựng một hướng phát triển lâu
dài, nhằm tăng cường năng lực cho bệnh viện.
-

Loại TTBYT thuộc cảm biến y sinh: Đây là những thiết bị được thiết

kế trên nền kiến thức khoa học và kỹ thuật cao như công nghệ nano và vi