Trường THCS Lao Bảo – Sáng kiến kinh nghiệm
*******************************************************************
PHƯƠNG PHÁP GIÚP HỌC SINH LÀM TỐT VĂN NGHỊ LUẬN TRONG
PHÂN MÔN TẬP LÀM VĂN 7
PHẦN A. MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN SKKN :
Trong quá trình lĩmh hội và truyền đạt tri thức thức chương trình Ngữ văn nói
chung và bậc THCS nói riêng, phân môn tập làm văn đóng vai trò rất quan trọng
trong việc cung cấp tri thức cơ bản về các kiểu văn bản, hình thành các kĩ năng
nghe, nói, đọc, viết,… để hiểu khái quát về các loại văn bản và bố cục chung của nó.
Bản thân hoạt động tập làm văn là một hoạt động tích hợp tri thức: văn bản, tiếng
Việt vào việc tạo lập văn bản mới.
Chương trình tập làm văn đặt trọng tâm ở thực hành: Xây dựng bài qua thực
hành, thực hành nhận biết và thực hành qua văn bản. Do đó điểm mới và khó trong
chương trình Ngữ văn là phương pháp dạy thực hành. Cụ thể và quan trọng nhất là
rèn luyện kĩ năng viết một bài văn đúng, đủ, hay và có sức thuyết phục. Đối với
chương trình ngữ văn 7, văn nghị luận là một thể văn mới hơn khó hơn so với
chương trình cũ và với trình độ tiếp thu, khả năng nhận biết và diễn đạt của các em
nằm ở lứa tuổi 13, 14 do đó còn nhiều hạn chế. Nếu những em có khả năng tư duy
trừu tượng tốt, biết trình bày một quan điểm, thái độ đúng trước một vấn đề, có chủ
kiến rõ ràng thì sẽ không thấy khó. Còn những em quen tư duy cụ thể, cảm tính, ít
năng lực suy luận, ít có bản lĩnh, ít có chủ kiến đối với mọi việc thì sẽ cảm thấy khó.
Thực trạng học sinh hiện nay, cho thấy kĩ năng viết còn hạn chế nhất là việc trình
bày lại những suy nghĩ của mình trước một vấn đề nào đó. Để giúp các em tiếp thu
đỡ khó khăn, tạo điều kiện cho các em có sự hứng thú trong học tập gặt hái được
những kết quả nhất định để bước sang học chương trình ngữ văn lớp 8, 9 có thể
tránh bớt phần bỡ ngỡ và có điều kiện nâng cao kiến thức trong quá trình học tập vì
vậy bản thân tôi mạnh dạn chọn đề tài, SKKN:
"PHƯƠNG PHÁP GIÚP HỌC SINH LÀM TỐT VĂN NGHỊ LUẬN TRONG
PHÂN MÔN TẬP LÀM VĂN 7 ".
II. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

Trong quá trình giảng dạy bản thân tôi nhận thấy rằng giữa giảng dạy phương
pháp truyền thống hay phương pháp mới một cách riêng biệt thì nó khó đem lại kết
quả cao, bài giảng vì thế có phần cứng nhắc, vì vậy khi giảng dạy bản thân tôi phải
kết hợp phương pháp truyền thống và phương pháp mới trong cùng một tiết dạy để
tránh sự cứng nhắc. Vì thế trong những năm giảng dạy chương trình Tập làm văn cũ
và chương trình mới đặc biệt là lớp 7 tôi đã đúc kết được một số phương pháp mới
có liên quan đến việc giảng dạy phân môn Tập làm văn phần văn nghị luận, trong
chương trình Tập làm văn lớp 7 .
III. Nội dung
Trong quá trình dạy phần lí thuyết của văn nghị luận, bản thân tôi rút ra dàn bài
chung của các bài lí thuyết về văn nghị luận như sau:
a. Khái niệm:
Văn nghị luận là loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe
một tư tưởng, quan điểm nào đó. Muốn thế, văn nghị luận phải có quan điểm rõ
ràng, có lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục.
Ví dụ: trích trong văn bản: “Chống nạn thất học”.
Quốc dân Việt Nam!
Khi xưa Pháp cai trị nước ta, chúng thi hành chính sách ngu dân. Chúng hạn chế
mở trường học, chúng không muốn cho dân ta học chữ để lừa dối dân ta và bóc lột
dân ta.
Số người Việt Nam thất học so với số người trong nước là 95%, nghĩa là hầu hết
người Việt Nam mù chữ. Như thế thì tiến bộ làm sao được?
Nay chúng ta đã giành được quyền độc lập. Một trong những công việc phải
thực hiện cấp tổc trong lúc này, là nâng cao dân trí [..]
******************************************************************
*
Nguyễn Thị Tuyết Nhung
Trường THCS Lao Bảo – Sáng kiến kinh nghiệm
*******************************************************************
Mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phận của mình,

* So sánh cách ra đề cũ và cách ra đề mới:
Cách ra đề cũ Cách ra đề mới
- Nhân dân ta từ xưa đến nay luôn
sống theo đạo lý: “Ăn quả nhớ kẻ
trồng cây” . Em hãy chứng minh để
làm sáng tỏ ý kiến trên?
- Hưởng ứng phong trào Hội khoẻ
Phù Đổng , trường em có tổ chức một
số hoạt động thể dục, thể thao. Em dự
định tham gia môn gì? Hãy giải thích
Hãy giải thích hoặc chứng minh:
- Thất bại là mẹ thành công.
- Hãy biết quí thời gian.
- Có chí thì nên.
- Ăn quả nhớ kẻ trông cây.
******************************************************************
*
Nguyễn Thị Tuyết Nhung
Trường THCS Lao Bảo – Sáng kiến kinh nghiệm
*******************************************************************
vì sao em lại tham gia môn thể thao
đó?
* Giáo viên phân tích thêm: Trước đây ra đề có dùng cụm từ"Hãy chứng minh, hãy
giải thích". Nay có thể không sử dụng những cụm từ trên. Như vậy các em có thể sử
dụng nhiều thao tác làm bài. Các em có thể đưa ra ý kiến tranh luận để ca ngợi, để
phê phán, phân tích hoặc khuyên nhủ. Tìm hiểu đề để xác định vấn đề cần nghị luận
để tránh khỏi lạc đề, xa đề. Vấn đề của đề bài mang ính chất trung tính, chưa thể
hiện rõ tư tưởng, quan điểm của người viết. Cách ra đề như vậy để các em bày tỏ
quan điểm, tư tưởng của mình một cách dễ dàng hơn. Cách ra đề như vậy gần gũi
cuộc sống để các em dễ dàng trong việc xác lập luận cứ).

Chứng minh Giải thích
Dùng những lí lẽ, dẫn chứng Bằng cách nêu khái niệm các từ khó, kể các biểu
******************************************************************
*
Nguyễn Thị Tuyết Nhung
Trường THCS Lao Bảo – Sáng kiến kinh nghiệm
*******************************************************************
chân thật để chứng tỏ luận
điểm mới.
Dẫn chứng là chủ yếu.
hiện, so sánh, đối chiếu với các hiện tượng khác,
chỉ ra mặt lợi, mặt hại, nêu nguyên nhân, hậu quả,
cách đề phòng hoặc noi theo.
Lí lẽ là chủ yếu.
Giáo viên ra một đề nhưng hướng dẫn học sinh làm theo hai cách lập luận trên.
Ví dụ: “ Ăn quả nhớ kẻ trông cây”
Hướng dẫn học sinh thực hành tìm ý theo phương pháp chứng minh như sau:
Giáo viên có thể nêu ra một số câu hỏi như sau nhằm hướng học sinh tìm đến nội
dung bài:
*Mở bài: Xác định luận điểm chính: lòng biết ơn những người đã tạo ra thành
quả cho ta hưởng thụ.
* Thân bài : Nêu lí lẽ và dẫn chứng để chứng minh luận điểm trên là đúng.
- Con cháu kính yêu và biết ơn ông bà, tổ tiên .
- Các lễ hội văn hoá...
- Truyền thống thờ cúng ông bà tổ tiên.
- Tôn sùng và nhớ ơn các anh huìng liệt sĩ.
- Toàn dân biết ơn Đảng và Bác Hồ.
- Học trò biết ơn thầy cô giáo.
- Dẫn chứng : Muốn sang thì bắc cầu Kiều...
Không thầy đố mày làm nên...