THỰC TRẠNG VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH
THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY DỊCH VỤ XUẤT NHẬP KHẨU VÀ
THƯƠNG MẠI HANECO
I. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÔNG TY HANECO:
1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty HANECO:
Công ty HANECO thành lập vào tháng 12 năm 1989, trực thuộc Sở kinh
tế đối ngoại Hà nội. Tên gọi của Công ty lúc bắt đầu thành lập là Công ty hợp
tác kinh tế với nước ngoài, bắt đầu hoạt động từ ngày 20/3/1990.
Năm 1993, theo Nghị định 388-HĐBT ngày 20/11/1991 của Hội đồng Bộ
trưởng và Thông tư của Chính phủ, Công ty HANECO được thành lập lại và đổi
tên thành Công ty Dịch vụ Xuất nhập khẩu và Thương mại với tên giao dịch
HANECO.
Công ty HANECO là loại hình doanh nghiệp Nhà nước, thuộc sở hữu
Nhà nước, hoạt động hạch toán kinh tế độc lập.
Có thể khái quát các giai đoạn phát triển của Công ty như sau:
- Từ năm 1991 đến năm 1993:
Công ty mới bắt đầu đi vào hoạt động nên chỉ tiến hành các hoạt động
dịch vụ như: dịch vụ du lịch, dịch vụ môI giới lao động… Giai đoạn này mang
tính chất thăm dò.
- Từ năm 1994 đến năm 1996:
Đây là giai đoạn phát triển mạnh các hoạt động dịch vụ môI giới (nhà
cửa, lao động…), đồng thời đẩy mạnh công tác XNK dựa trên số vốn tích luỹ
được từ hoạt động dịch vụ.
- Từ năm 1997 đến nay:
Là thời kỳ phát triển mạnh mẽ với doanh thu tăng nhanh. Kinh doanh môi
giới lao động, nhà cửa và hoạt động XNK đi dần vào ổn định đưa lại mức lợi
nhuận ngày một cao cho Công ty.
2. Đặc điểm tổ chức hoạt động kinh doanh của Công ty:
Theo chủ trương của Thành uỷ, UBND thành phố Hà nội cần thiết phải
cho ra đời một công ty phục vụ nhu cầu đổi mới đáp ứng nhu cầu dịch vụ đối
ngoại như xuất nhập khẩu. Công ty HANECO được thành lập để đáp ứng nhu
- Tham mưu cho Ban Giám đốc đề xuất với Nhà nước về các chính sách
tài chính, ngân hàng và kế toán, vốn và nguồn vốn nhằm hỗ trợ kinh doanh có
hiệu quả hơn.
- Tham mưu cho Ban Giám đốc lên kế hoạch về tài chính vốn và nguồn
vốn, kết quả doanh thu từng quý và năm hoạt động sản xuất kinh doanh của
Công ty.
- Thực hiện và chấp hành tốt các quy định, Nghị định, văn bản của Bộ Tài
chính, Ngân hàng Trung ương và của Thành phố về các chế độ kế toán tài chính
và ngân hàng
- Thực hiện và chấp hành tốt về chế độ kế toán, nộp các loại thuế hiện
hành đúng kỳ hạn, đúng theo biểu thuế của Nhà nước quy định, góp phần làm
tròn nghĩa vụ nộp ngân sách Nhà nước.
Phòng xuất nhập khẩu:
- Tham mưu cho Ban Giám đốc, đề xuất với Nhà nước về chính sách
XNK nhằm tạo điều kiện cho Công ty kinh doanh hiệu quả hơn. Tham mưu cho
Ban Giám đốc lên kế hoạch về XNK, kết quả doanh thu và lợi nhuận từng quý
và năm hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty.
- Thực hiện và chấp hành tốt các quy định, nghị định, văn bản của Bộ
Thương mại, Tổng cục Hải quan, Tổng cục thuế và các nghành của Thành phố
về chế độ chính sách trong XNK.
- Thực hiện và chấp hành tốt chế độ về báo cáo, nộp các loại thuế hiện
hành đúng kỳ hạn, đúng biểu mẫu quy định.
Phòng dịch vụ cho thuê nhà và cung ứng lao động:
Chịu trách nhiệm kinh doanh dịch vụ đối ngoại của Công ty trong lĩnh
vực cho thuê nhà và cung ứng lao động, đặc biệt khách hàng là các văn phòng
đại diện nước ngoài ở Việt nam.
4. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán và bộ sổ kế toán tại Công ty
HANECO:
4.1 Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty HANECO:
Kế toán là công cụ quan trọng để điều hành, quản lý các hoạt động, tính
2 - Về tiền lương, BHXH, BHYT: Tổ chức hạch toán, cung cấp thông tin về
tình hình sử dụng lao động tại Công ty, về chi phí tiền lương và các khoản trích
nộp BHYT, BHXH. Cuối kỳ có nhiệm vụ làm báo cáo thực hiện quỹ lương và
các khoản nộp bảo hiểm trích theo lương.
- Về tài sản cố định: Xác định giá trị của tài sản, tham gia kiểm kê tài sản
và theo dõi vào sổ sách tình hình tài sản phát sinh trong Công ty trong tháng,
quý và năm, đồng thời lập các báo cáo kế toán nội bộ về tăng giảm tài sản cố
định.
- Về vật tư, hàng hoá: Chịu trách nhiệm theo dõi tình hình hiện có và biến
động từng loại vật tư, hàng hoá. đồng thời chấp hành đầy đủ quy định về thủ tục
nhập, xuất, bảo quản vật tư, hàng hoá. Cuối tháng lập bảng kê tổng hợp xuất,
nhập, tồn vật tư, hàng hoá.
* Kế toán thanh toán kiêm giao dịch ngân hàng:
Chịu trách nhiệm về mở tài khoản, ghi séc, uỷ nhiệm chi, thanh toán tiền
ngân hàng..., hướng dẫn thủ tục thanh toán, kiểm tra chứng từ, kiểm tra việc mở
sổ, ghi sổ xuất nhập vật tư hàng hoá của Công ty. Cuối kỳ lập báo cáo thu, chi,
tồn quỹ tiền mặt và đối chiếu với ngân hàng, lập báo cáo kiểm kê quỹ.
* Kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành:
Thu thập, lập và kiểm tra chứng từ kế toán, tham gia giúp lãnh đạo xét
duyệt chi phí cho các hoạt động kinh doanh của Công ty.
* Kế toán vốn bằng tiền và thanh toán công nợ:
Theo dõi tình hình công nợ, tạm ứng của khách hàng, các thủ tục kê khai
nộp thuế, tổ chức đối chiếu công nợ, thu hồi các khoản nợ của khách hàng, cân
đối nhu cầu vốn, tránh tình trạng thiếu vốn trong kinh doanh.
* Thủ quỹ:
Chịu trách nhiệm quản lý và nhập xuất quỹ tiền mặt, có nhiệm vụ thu chi
tiền mặt khi có sự chỉ đạo của cấp trên. Hàng ngày phải kiểm kê số tiền mặt
thực tế, đối chiếu với số liệu trong sổ sách.
4.2 Tổ chức vận dụng hệ thống chứng từ kế toán và luân chuyển chứng từ
tại Công ty HANECO:
hiện hành của Nhà nước cho cabs bộ công nhân viên
d) Các chứng từ về bán hàng gồm:
- Hoá đơn bán hàng, hoá đơn GTGT
- Bảng kê bán hàng
- Sổ chi tiết bán hàng
e) Các chứng từ về vật tư, hàng hoá gồm:
- Thẻ kho: làm căn cứ vào phiếu nhập kho, phiếu xuất kho. Thủ kho có
nhiệm vụ ghi số lượng và thẻ kho. Mỗi loại vật tư được mở một thẻ kho riêng.
- Phiếu nhập kho: Là căn cứ để thủ kho nhập vật tư, hàng hóa, và là căn
cứ để kế toán ghi sổ chi tiết, sổ tổng hợp tài khoản 152, 153, 155, 156.
- Phiếu xuất kho: là căn cứ để thủ kho xuất kho vật tư, hàng hoá, ghi thẻ
kho và là căn cứ để kế toán ghi sổ chi tiết, sổ tổng hợp tài khoản 152, 153, 155,
156.
* Quy trình kế toán trong Công ty được tổ chức theo các bước sau:
- Kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ kế toán: kiểm tra, xác minh chứng từ
xem có trung thực, có hợp lệ, có đúng chế độ thể lệ kế toán hay không để dùng
làm chứng từ kế toán.
- Cập nhật chứng từ: các kế toán viên có nhiệm vụ ghi chép nội dung
thuộc phần công việc mình được giao như số vật tư, hàng hoá nhập, xuất, tồn,
số tiền thu, chi, các khoản phải trả cán bộ công nhân viên, các khoản BHYT,
BHXH trích nộp theo lương… tổng hợp số liệu và định khoản kế toán.
- Luân chuyển chứng từ: Các chứng từ sẽ được luân chuyển về các bộ
phận được quy định tuỳ theo tính chất và nội dung của từng loại để các bộ phận
đó vào sổ kế toán chi tiết và sổ tổng hợp đồng thời vào máy, nhằm đáp ứng yêu
cầu về các thông tin kịp thời, đầy đủ và chính xác.
- Lưu trữ chứng từ: Bộ phận kế toán tài vụ chịu trách nhiệm về quản lý và
bảo quản hồ sơ tài liệu phòng mình và các chứng từ kế toán một cách khoa học,
có hệ thống và đầy đủ theo đúng quy định, dễ tìm khi cần sử dụng.
4.3 Hệ thống Tài khoản kế toán Công ty sử dụng:
33312
3333
3334
3338
Thuế GTGT phải nộp
Thuế GTGT đầu ra
Thuế GTGT hàng N. khẩu
Thuế XNK
Thuế thu nhập DN
Các thuế khác
133
1331
1332
Thuế GTGT được khấu
trừ
Thuế GTGT được khấu trừ của
hàng hoá, dịch vụ
Thuế GTGT được khtrừ của
TSCĐ
138 Phải thu khác 334 Phải trả công nhân viên
141 Tạm ứng 335 Chi phí phải trả
142
1421
1422
Chi phí trả trước
Chi phí trả trước
Chi phí chờ kết chuyển
338
3381
3382
413 Chlệch tỷ giá
415 Quỹ dự phòng tài chính
421 Lợi nhuận chưa phân
phối
213 TSCĐ vô hình 431 Quỹ phúc lợi khen
thưởng
214
2141
2142
Hao mòn TSCĐ
Hao mòn TSCĐ hữu hình
Hao mòn TSCĐ vô hình
511 Doanh thu
521 Chiết khấu bán hàng
311 Vay ngắn hạn 611 Mua hàng
341 Vay dài hạn 632 Giá vốn hàng hoá
711 Thu nhập hoạt động tài
chính
641 Chi phí bán hàng
721 Các khoản thu nhập bất
thường
642 Chi phí quản lý DN
811 Chi phí hoạt động tài chính 001 Tài sản thuê ngoài
821 Chi phí bất thường 007 Ngoại tệ các loại
911 Xác định kquả kinh doanh 009 Nguồn vốn khấu hao cơ
bản
4.4 Tổ chức Hệ thống sổ kế toán tại Công ty:
Để phù hợp quy mô cũng như điều kiện thực tế, Công ty HANECO áp
dụng hình thức hạch toán Chứng từ ghi sổ và các loại sổ của hình thức này gồm
có: sổ đăng ký chứng từ ghi sổ, Sổ cái và các sổ chi tiết tài khoản.
- Tờ khai chi tiết doanh thu, chi phí, thu nhập (theo năm)
- Quyết toán thuế thu nhập Doanh nghiệp (theo năm)
- Quyết toán thuế GTGT (theo năm)
- Thuyết minh báo cáo tài chính (cuối năm)
* Các báo cáo tài chính trên được gửi vào cuối mỗi quý của niên độ kế toán và
được gửi tới các cơ quan sau:
- Cơ quan cấp chủ quản (Sở Thương Mại)
- Chi cục Tài chính Doanh nghiệp
- Cục Thống kê
- Cục thuế
- Ngoài ra Công ty còn sử dụng một số loại báo cáo nội bộ như: Báo cáo các
khoản phải thu, phải trả, tình hình công nợ, tình hình xuất nhập khẩu các sản
phẩm, hàng hoá, phân tích kết quả về tài chính và các hoạt động kinh doanh
trong xuất nhập khẩu các mặt hàng của Công ty. Các báo cáo này sẽ được gửi
tới Ban Giám đốc Công ty.
ii. THỰC TRẠNG VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO
LƯƠNG TẠI CÔNG TY HANECO:
1. Một số vấn đề chung về quản lý và kế toán tiền lương, các khoản trích
theo lương tại Công ty HANECO:
1.1/ Phương pháp quản lý lao động và tiền lương tại Công ty HANECO:
Để cho quá trình tái sản xuất xã hội nói chung và quá trình sản xuất kinh
doanh ở các doanh nghiệp nói riêng được diễn ra thường xuyên liên tục thì một
vấn đề thiết yếu là phải tái sản xuất sức lao động. Người lao động phải có vật
phẩm tiêu dùng để tái sản xuất sức lao động, vì vậy khi họ tham gia lao động sản
xuất kinh doanh ở các doanh nghiệp thì đòi hỏi các doanh nghiệp phải trả thù lao
lao động cho họ.
Chi phí về lao động là một trong các yếu tố chi phí cơ bản cấu thành lên giá
thành sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp. Việc sử dụng hợp lý lao động cũng
chính là tiết kiệm về chi phí lao động sống dẫn đến hạ giá thành sản xuất sản
phẩm tạo điều kiện tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, nâng cao đời sống vật chất,
hệ số lương là 3,94; phụ cấp trách nhiệm là 0,2. Ngoài ra, do hoạt động kinh
doanh năm 2002 đạt lợi nhuận cao, hoàn thành vượt mức chỉ tiêu đề ra nên toàn
bộ các cán bộ công nhân viên trong Công ty được hưởng thêm một hệ số lương
của Công ty là 2. Vậy mức lương tháng 3/2002 của anh Cường sẽ là:
(3,94 + 0,2 + 2) x 210.000 = 1.289.400 (đồng/tháng)
Ngoài chế độ tiền lương, Công ty còn tiến hành xây dựng chế dộ tiền
thưởng cho các cá nhân, tập thể có thành tích trong hoạt động kinh doanh nhằm
khuyến khích người lao động có nhiều đóng góp hơn cho sự phát triển của Công
ty.
1.3/ Xác định đơn giá tiền lương tại Công ty:
Việc thực hiện hình thức trả lương thích hợp cho người lao động, kết hợp
chặt chẽ giữa lợi ích chung của xã hội với lợi ích của doanh nghiệp và người lao
động sẽ có tác dụng là đòn bẩy kinh tế, khuyến khích người lao động chấp hành
tốt kỷ luật lao động, có trách nhiệm với công việc, không ngừng học hỏi, sáng
tạo, nâng cao trình độ về kiến thức cũng như kỹ năng công việc…
Bên cạnh chế độ tiền lương, tiền thưởng, cán bộ, công nhân viên trong
Công ty còn được hưởng các khoản trợ cấp thuộc Quỹ Bảo hiểm xã hội, Bảo
hiểm Y tế trong các trường hợp ốm đau, thai sản… theo đúng chế độ hiện hành
của nhà nước.
Theo hình thức tính lương trên, hàng tháng kế toán tiền lương của Công ty
sẽ tiến hành tính lương phải trả cho người lao động, đồng thời tính các khoản
trích theo lương như Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế. Bảng thanh toán tiền
lương sẽ được kế toán tiền lương (người lập bảng lương) ký, ghi rõ họ tên rồi