NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH
GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP Ở CÔNG TY CƠ GIỚI VÀ XÂY LẮP SỐ 13.
I.ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÔNG TY CƠ GIỚI VÀ XÂY LẮP SỐ 13.
Trong quá trình hình thành và phát triển của mình, công ty cơ giới và xây lắp
số 13 đã đạt được những thành tựu đáng khích lệ. Với sự nỗ lực phấn đấu của công
nhân viên, tập thể ban lãnh đạo, sự quan tâm của tổng công ty xây dựng và phát
triển hạ tầng, công ty đã lớn mạnh không ngừng cả về quy mô lẫn chất lượng sản
xuất, tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động, góp một phần không nhỏ vào Ngân
sách Nhà nước. Với việc vận dụng sáng tạo, có hiệu quả các quy luật kinh tế thị
trường, đồng thời thực hiện chủ trương cải tiến quản lý kinh tế và chính sách kinh
tế của Nhà nước, công ty đã tạo được một chỗ đứng vững chắc trên thị trường. Để
đạt được điều này, công ty luôn tìm cách tiếp cận thị trường, mở rộng quy mô kinh
doanh, thu hút khách hàng, ký kết các hợp đồng kinh doanh xây dựng. Trên cơ sở
mở rộng sản xuất bằng cách tìm kiếm thêm công trình, thêm sản phẩm ngoài phần
kế hoạch chính hàng qúy, hàng năm Tổng công ty giao cho công ty khuyến khích
các phòng ban tìm thêm công trình ngoài kế hoạch theo chức năng hành nghề trong
giấy phép kinh doanh quy định. Để có thể ký kết nhận thầu công trình, công ty
thực hiện theo cơ chế đấu thầu xây lắp ban hành theo quyết định số 60-BXD/VKT
ngày 30/3/1994 của Bộ trưởng Bộ Xây Dựng. Tùy theo mô hình tính chất loại công
trình và điều kiện cụ thể của mỗi công trình có thể tổ chức đấu thầu xây lắp toàn bộ
công trình hoặc từng hạng mục công trình. Đối với mỗi dự án, công ty đều lập hồ
sơ dự thầu, lập ra các dự án tối ưu để giành thầu công trinh. Công ty có được
những thành tựu như vậy là do những đóng góp không nhỏ của hạch toán kế toán
trong các khía cạnh sau:
Về bộ máy kế toán: Được tổ chức gọn nhẹ, quy trình làm việc khoa học. Cán
bộ kế toán được bố trí hợp lý phù hợp với trình độ và khả năng của mỗi người, tạo
điều kiện nâng cao trách nhiệm đối với công việc được giao. Chính vì thế mà việc
hạch toán nội bộ có hiệu quả, góp phần đắc lực vào công tác quản lý của công ty.
Về công tác kế toán : Nhìn chung, chứng từ ban đầu được tổ chức hợp pháp,
hợp lệ, đầy đủ. Cách thức hạch toán của công ty nói chung đã khá hữu hiệu phù
hợp với chế độ kế toán cải cách. Bên cạnh đó, phòng kế toán của công ty đã xây
Sự phối hợp trên đây giữa các phòng ban công ty với đội phân xưởng, luôn
đảm bảo cho việc tính đầy đủ, chính xác giá thành công trình, giải quyết tốt mối
quan hệ giữa công ty với người lao động, chủ đầu tư, nhà nước và các bên liên
quan...đi đôi với công tác khuyến khích tăng năng suất lao động qua hình thức
khoán, công ty còn chú trọng đến chế độ khen thưởng kịp thời nhằm động viên tinh
thần lao động của cán bộ công nhân viên.
Những điểm làm được trên đây là do kết quả công sức lao động của toàn thể
cán bộ nhân viên công ty, một phần không nhỏ trong đó là sự cố gắng của phòng
tài vụ thực hiện vai trò hạch toán quản lý tài chính.
Bên cạnh những mặt cần phát huy đó, công ty còn tồn tại một số hạn chế cụ
thể:
-Công ty áp dụng loại hình kế toán tập trung, hình thức nhật ký chung nên
khối lượng công việc của phòng kế toán tài vụ tương đối lớn. Thông tin kế toán về
chi phí sản phẩm được chuyển lên từ các đội công trình ở xa trung tâm nên gây mất
thời gian và tăng khối lượng công việc của phòng kế toán- tài vụ trên công ty khi
kiểm tra đối chiếu.
- Đối với công tác kế toán chi phí vật tư: Việc giao khoán gọn cho các đội
công trình tự lo mua sắm vật tư đôi khi còn khó khăn, gây cản trở tiến độ thi công
công trình. Công ty ứng tiền trước cho các đội tự mua vật liệu, không trực tiếp mua
vật tư, do đó không nắm được lượng xuất nhập cụ thể là bao nhiêu, không kiểm
soát được giá cả, chất lượng vật tư, chỉ khi cuối tháng thống kê đội tập hợp chứng
từ gửi lên phòng kế toán tài vụ của công ty mới biết. Hơn nữa, ở các đội công trình
vật tư xuất kho theo giá thực tế đích danh nhưng không mở sổ danh điểm vật liệu
và chưa thực hiện việc xác định nguyên vật liệu tồn kho đầu kỳ, cuối kỳ ở công
trường nên hạn chế phần nào tính chính xác của phương pháp tính giá vật liệu này.
- Đối với công tác kế toán chi phí nhân công: Công ty không trích trước tiền
lương nghỉ phép cho công nhân trực tiếp sản xuất. Như chúng ta đã biết, số ngày
nghỉ phép trong năm là do nhà nước quy định do đó tiền lương công nhân nghỉ
phép ở đây là định phí. Đồng thời, việc xây dựng công trình phụ thuộc vào thiên
nhiên, có nhiều tháng thi công bị đình trệ và rất nhiều công nhân nghỉ phép vào dịp
toán tài chính của đơn vị đó. Thông qua số liệu do bộ phận kế toán tập hợp chi phí
sản xuất và tính giá thành sản phẩm, lãnh đạo doanh nghiệp đánh giá tình hình thực
hiện mức chi phí, tiết kiệm chi phí và kế hoạch giá thành sản phẩm. Từ đó, đề ra
các biện pháp hữu hiệu, kịp thời trong công tác quản lý chi phí, giá thành và các
quyết định phù hợp trong quá trình sản xuất kinh doanh. Việc phân tích đánh giá
đúng đắn kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh chỉ có thể dựa trên giá thành
chính xác. Để giá thành được tính chính xác lại chịu ảnh hưởng của kết quả tập
hợp chi phí sản xuất. Do đó tổ chức tập hợp chi phí sản xuất kinh doanh và tính giá
thành sản phẩm, xác định lượng giá trị các yếu tố sản xuất, là cơ sở để xác định
đúng đắn nội dung phạm vi chi phí cấu thành nên giá thành của sản phẩm, xác định
lượng giá trị các yếu tố chi phí đã được chuyển dịch vào hiệu quả thực hiện các
biện pháp tổ chức kỹ thuật sản xuất, phát hiện và tìm ra các nguyên nhân dẫn đến
phát sinh chi phí không hợp lý để có biện pháp loại trừ.
Riêng đối với ngành xây dựng cơ bản, việc hạch toán đúng chi phí sản xuất
và tính giá thành càng trở nên quan trọng và có quyết định bởi sự tác động của
những đặc điểm như giá cả biến động, giá nhân công thay đổi theo từng vùng xây
dựng ... thông qua chỉ tiêu giá thành ta có thể xác định kết quả của quá trình sản
xuất kinh doanh, thúc đẩy sự sáng tạo tìm tòi phương án giải quyết công việc có
hiệu quả. Ngoài ra, phản ánh chính xác giá thành xây lắp còn có nghĩa là phản ánh
chính xác trình độ kỹ thuật thi công, trình độ tổ chức sản xuất, sử dụng lao động,
vật liệu, thiết bị khả năng sử dụng vốn ... Do vậy, sự cần thiết phải hoàn thiện kế
toán chi phí sản xuất kinh doanh và tính giá thành sản phẩm xây lắp được xuất phát
từ các đặc điểm cơ bản sau:
Thứ nhất: Do sự phức tạp của hoạt động xây lắp là ngành sản xuất độc lập,
có chức năng xây dựng tài sản cố định phục vụ cho các ngành kinh tế quốc dân,
sản phẩm xây lắp mang tính chất cố định và đơn chiếc, thời gian thi công dài và có
giá trị lớn, nên việc quản lý về đầu tư xây dựng là một quá trình khó khăn phức
tạp, trong đó tiết kiệm chi phí nhằm hạ giá thành sản phẩm là một trong những mối
quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp.
Thứ hai: Xuất phát từ yêu cầu quản lý và nhiệm vụ kế toán chi phí xây lắp
ban hành, được áp dụng thống nhất trong cả nước và toàn ngành. Những cải cách
này phải phải có khả năng thực thi trong một thời gian dài, tránh sửa đổi bổ sung
liên tục làm ảnh hưởng đến chất lượng của công tác kế toán và phù hợp khi có sự
thay đổi về chế độ, nghiệp vụ kinh tế ở tương lai.
-Việc hoàn thiện phải phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh
và yêu cầu quản lý doanh nghiệp. Căn cứ vào đặc điểm sản xuất kinh doanh và quy
trình công nghệ của doanh nghiệp xây lắp, kế toán vận dụng một cánh hợp lý hệ
thống tài khoản và lựa chọn hình thức kế toán cho phù hợp. Để tính toán chính xác
các khoản chi phí phát sinh làm cơ sở tính giá thành sản phẩm, doanh nghiệp cần
phải hoàn thiện, kế toán tiến hành tính toán xuất nhập nguyên vật liệu, phân loại và
phân bổ cho các đối tượng tập hợp chi phí đó là các công trình, hạng mục công
trình cho hợp lý, tránh tình trạng trùng lặp làm tăng chi phí. Kế toán chi phí sản
xuất và tính giá thành sản phẩm cần cung cấp được những số liệu cần thiết, kịp thời
và chính xác, đáp ứng yêu cầu quản lý và điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh
của doanh nghiệp.
-Việc hoàn thiện phải đảm bảo tính khả thi và tính hiệu quả. Do vậy khi áp
dụng vào thực tiễn, các bổ sung này phải thực thi được, không gây xáo trộn nhiều
trong hoạt động của doanh nghiệp, phải phù hợp với tư duy và được mọi người
chấp nhận. Công ty cần chấp hành đầy đủ các chế độ chính sách Nhà nước quy
định, tổ chức hạch toán, mở sổ sách phù hợp để phản ánh với giám đốc tình hình
chi phí và giá thành sản phẩm, ghi chép đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh
đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả kinh tế. Đồng thời, phải
xây dựng mối liên hệ giữa các sổ trong quá trình ghi chép, tổng hợp đối chiếu số
liệu. Tổ chức bộ sổ kế toán một cách trình tự: Mở sổ kế toán, ghi sổ kế toán, sửa
chữa sai sót trên sổ kế toán, khóa sổ kế toán. Sổ kế toán cung cấp những số liệu
quan trọng nhất và chủ yếu nhất để lập báo cáo tài chính.
3.Các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá
thành sản phẩm xây lắp tại công ty cơ giới và xây lắp số 13.
Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí nói chung và công tác hạch toán chi
phí sản xuất kinh doanh và tính giá thành nói riêng, công ty cơ giới và xây lắp số