THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCHCƠ BẢN TRONG ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN TẠI
CƠ BẢN TRONG ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN TẠIVIỆT NAM
VIỆT NAM
2.1. Khái quát về TTCK Việt Nam
2.1.1. TTCK một số nước trên thế giới
2.1.1.1. TTCK Mỹ
TTCK Mỹ có lịch sử phát triển lâu dài và đã đạt đến trình độ cao về mọi
mặt, từ hệ thống luật chứng khoán đến hệ thống giao dịch chứng khoán và đặc
biệt đã xây dựng được cơ quan quản lý nhà nước mạnh. Chính vì vậy, mô hình
TTCK Mỹ đã được nhiều nước học tập, áp dụng và sửa đổi cho phù hợp với
thực trạng, điều kiện kinh tế của từng nước. TTCK Mỹ xuất hiện từ năm 1792
và đến năm 1800 đánh dấu sự ra đời SGD chứng khoán đầu tiên, tiếp theo đó là
hàng loạt các SGD chứng khoán được hình thành trên khắp nước Mỹ.
SGD chứng khoán New York (NYSE) là SGD lớn nhất và lâu đời nhất
nước Mỹ. Năm 2000, hệ thống giao dịch của Sở được hoàn thiện hơn bằng sự
thay đổi của cách yết giá (yết giá dạng thập phân thay cho dạng phân số).
SGD chứng khoán Mỹ (AMEX) là TTCK tập trung lớn thứ hai ở Mỹ và
hiện có hơn 1/5 số chứng khoán của Mỹ được mua bán trên thị trường này.
Cũng tương tự như SGD chứng khoán New York, AMEX hoạt động theo hệ
thống đấu giá mở và các chuyên gia trên thị trường đóng vai trò quan trọng.
Bên cạnh các TTCK tập trung là các SGD (hiện có khoảng 14 SGD
chứng khoán khác nhau), tại Mỹ còn có TTCK phi tập trung (OTC) rất phát
triển mà tiêu biểu là thị trường Nasdaq. Thị trường OTC qua mạng máy tính
Nasdaq được thành lập từ năm 1971, là bộ phận lớn nhất của thị trường thứ cấp

nhằm đáp ứng yêu cầu tiết kiệm thời gian và chi phí cho các đối tượng tham gia
thị trường, hoạt động theo phương thức thương lượng giá. Thành viên của SGD
Osaka, người đầu tư và trung tâm quản lý được trực tiếp nối mạng với nhau
thông qua một mạng điện tử đa tầng, tạo điều kiện chia sẻ thông tin thị trường
một cách dễ dàng.
2.1.1.3. TTCK Thái Lan
TTCK Thái Lan là một trong những TTCK phát triển nhanh nhất ở khu
vực châu Á. TTCK Thái Lan ban đầu được các công ty tư nhân thành lập (tháng
7/1962), đến năm 1992, Uỷ ban chứng khoán, cơ quan quản lý trực tiếp TTCK
Thái Lan mới được thành lập. Tại Thái Lan, các CTCK muốn trở thành thành
viên của SGD chứng khoán thì phải được Bộ tài chính đồng ý. Các thành viên
phải có khả năng tài chính lành mạnh, có khả năng thực hiện các giao dịch
chứng khoán và có kinh nghiệm trong các hoạt động giao dịch đó. TTCK Thái
Lan cũng là nơi điển hình của việc sử dụng hệ thống vi tính hoàn toàn tự động.
Với hệ thống giao dịch tự động này, SGD chứng khoán Thái Lan cho phép các
CTCK thông qua hệ thống vi tính thực hiện các giao dịch ngay tại văn phòng
của họ mà không cần trực tiếp đến Sở.
2.1.2. TTCK Việt Nam
Để thực hiện đường lối công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, duy trì
nhịp độ tăng trưởng kinh tế bền vững và chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế
theo hướng nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh, đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn
cho đầu tư phát triển. Vì vậy, việc xây dựng TTCK ở Việt Nam đã trở thành
nhu cầu bức xúc và cấp thiết nhằm huy động các nguồn vốn trung, dài hạn ở
trong và ngoài nước vào đầu tư phát triển kinh tế thông qua chứng khoán nợ và
chứng khoán vốn. Thêm vào đó, việc cổ phần hóa các DN nhà nước với sự hình
thành và phát triển của TTCK sẽ tạo môi trường ngày càng công khai và lành
mạnh hơn. Ngày 10/07/1998 Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định
48/1998/NĐ-CP về Chứng khoán và TTCK cùng với Quyết định thành lập hai
(02) TTGDCK tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
Sự ra đời của TTCK Việt Nam được đánh dấu bằng việc đưa vào vận

công bố thông tin của các tổ chức niêm yết, thành viên giao dịch tại SGD
chứng; Cung cấp thông tin thị trường và các thông tin liên quan đến chứng
khoán niêm yết; Thu phí theo quy định của Bộ Tài chính; Làm trung gian hoà
giải theo yêu cầu của thành viên giao dịch khi phát sinh tranh chấp liên quan
đến hoạt động giao dịch chứng khoán
+ Nghĩa vụ: Bảo đảm hoạt động giao dịch chứng khoán trên thị trường
được tiến hành công khai, công bằng, trật tự và hiệu quả; Thực hiện chế độ kế
toán, kiểm toán, thống kê, nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật; Thực
hiện công bố thông tin về giao dịch chứng khoán, thông tin về tổ chức niêm yết
tại SGD chứng khoán, thông tin về CTCK, công ty quản lý quỹ, quỹ ĐTCK,
công ty ĐTCK và thông tin giám sát hoạt động của thị trường; Cung cấp thông
tin và phối hợp với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong công tác điều tra
và phòng, chống các hành vi vi phạm pháp luật về chứng khoán và TTCK; Phối
hợp thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức về chứng khoán và
TTCK cho NĐT; Bồi thường thiệt hại cho thành viên giao dịch trong trường
hợp SGD chứng khoán gây thiệt hại cho thành viên giao dịch, trừ trường hợp
bất khả kháng.
- TTGDCK Hà Nội:
Ngày 11 tháng 07 năm 1998, Chính phủ ra Quyết định số 127/1998/QÐ-
TTg thành lập hai TTGDCK trực thuộc UBCKNN. Theo đó, TTGDCK Hà Nội,
là đơn vị sự nghiệp có thu, có tư cách pháp nhân, có trụ sở, con dấu và tài khoản
riêng, kinh phí hoạt động do ngân sách Nhà nước cấp. Biên chế của TTGDCK
Hà Nội thuộc biên chế của UBCKNN. TTGDCK Hà Nội có các nhiệm vụ chủ
yếu sau:
1. Tổ chức, quản lý, điều hành việc mua bán chứng khoán;
2. Quản lý, điều hành hệ thống giao dịch chứng khoán;
3. Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ việc mua bán chứng khoán, dịch vụ lưu ký
chứng khoán;
4. Thực hiện đăng ký chứng khoán.
Việc xây dựng mô hình hoạt động cụ thể cho TTGDCK Hà Nội có ý

2. Tổ chức đấu thầu trái phiếu: TTGDCKHN tổ chức đấu thầu trái phiếu,
bao gồm các loại trái phiếu chính phủ, trái phiếu được chính phủ bảo lãnh, trái
phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu công trình…
3. Tổ chức giao dịch chứng khoán theo cơ chế đăng ký giao dịch
Ngày 08/03/2005, TTGDCK Hà Nội chính thức khai trương hoạt động,
đánh dấu một bước phát triển mới của TTCK Việt Nam. Ngày 14/07/2005,
TTGDCK Hà Nội khai trương Sàn Giao dịch chứng khoán thứ cấp
- Các CTCK
Trên TTCK Việt Nam, các CTCK được thành lập dưới hình thức pháp lý
là công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn. Đó là những tổ chức kinh
tế có tư cách pháp nhân, có vốn riêng và hạch toán kinh tế độc lập. Tuỳ theo vốn
điều lệ và đăng ký kinh doanh mà một công ty có thể thực hiện một hoặc một số
nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán: môi giới chứng khoán, tự doanh, bảo lãnh
phát hành, tư vấn đầu tư.
Tính đến hết tháng 09/2008, Việt Nam có 98 CTCK đi vào hoạt động
- Các tổ chức phát hành chứng khoán
Các tổ chức được phép phát hành chứng khoán ở Việt Nam bao gồm:
+ Chính phủ: phát hành tín phiếu kho bạc, trái phiếu kho bạc và trái phiếu
đầu tư.
+ Chính quyền địa phương: phát hành trái phiếu tài trợ cho các dự án và
nhu cầu chi tiêu của chính quyền địa phương.
+ Các công ty cổ phần: phát hành cổ phiếu và trái phiếu DN
+ Các DN nhà nước và công ty trách nhiệm hữu hạn: phát hành trái phiếu
DN