NHÀ Ổ CHUỘT: NỔI TRÔI NHỮNG PHẬN NGƯỜI
II
2083 từ-
THIẾU VỆ SINH, THỪA NHÂN KHẨU
Quận 6 là nơi có khá nhiều khu nhà ổ chuột tự phát. Đa số dân ngụ trong những khu nhà này
là người nhập cư, tìm về đây sống trong các nhà trọ tồi tàn với giá cực rẻ. Thế nên ở đây cái
gì cũng thiếu, từ điện, nước đến vật dụng sinh hoạt.
Chúng tôi vào khu dân cư phía sau Hưng Minh tự, quận 6 -
nơi tập trung hàng loạt dãy nhà lụp xụp của dân lao động
nghèo. Đàn ông ở đây hành nghề đạp xích lô hoặc chạy xe
ôm, phụ nữ ở nhà bóc củ hành thuê. “Nhà” ở đây là những
tấm tôn rách nát, ố vàng cột chặt lại bằng kẽm, mái lợp
bằng lá dừa nước xơ xác. Chúng tôi đến đây vào cuối giờ
chiều, trời tối là thế nhưng chẳng thấy nhà nào bật điện, hỏi
ra mới biết họ đang cố gắng tiết kiệm tối đa vì giá điện quá
mắc, 3.000 đồng/kwh. Vào nhà ông Phan Văn A. ở gần cuối
đường, gọi là nhà chứ thực ra đó chỉ như cái chòi tạm bợ nhưng chứa đến hai cặp vợ chồng -
một già, một trẻ - thêm đứa cháu nội. Trong lời kể đứt quãng, ông cho biết mình phiêu bạt từ
An Giang lên. Số tiền thuê nhà 230.000 đồng mỗi tháng là sự cố gắng lớn đối với cả gia đình
ông. Vợ ông đã già, ngày ngày ngồi bóc hành kiếm sống, mỗi ký thành phẩm giá 600 - 700
đồng, làm cả ngày cũng chỉ kiếm được vài ngàn. Sát vách nhà ông là gia đình bà Hai bún
riêu. Trong cái nóng buổi chiều, mùi hơi đất hòa với ẩm mốc vô cùng ngột ngạt, bà vẫn ngồi
chẻ rau muống. Những người dân ở khu vực này phải tự đi mua từng thùng phi nước về
dùng. Tắm rửa là chuyện khá xa xỉ đối với ho, bất kể đàn ông hay phụ nữ cứ để nguyên quần
áo, dội vài gáo nước rồi kỳ cọ sơ sơ là xong. Nhiều người rửa tay chân, giặt quần áo trong
cái hồ mà ngay bên cạnh là cầu tiêu được che chắn bằng những mảnh bạt rách nát. Sang
phường 10, dọc theo con kênh, chúng tôi phải lội qua mặt nước đen ngòm dài mấy trăm mét
mới tới được khu nhà ổ chuột tồi tàn. Sống bên cạnh dòng kênh, họ vẫn tồn tại mấy chục
trình gần đó. Hàng ngày vợ chồng đi làm, để hai đứa nhỏ ở nhà. Đứa lớn đã đến tuổi đi học
nhưng vì không có giấy tờ cần thiết nên không được đến trường. Chị Hà nói với chúng tôi:
“Tiền ăn còn chưa có, lấy đâu ra cho con đi học. Nuôi lớn thêm tí nữa rồi cho theo chân ba
tụi nó đi làm kiếm tiền. Cả nhà đang cố gắng dành dụm mua mảnh đất nhỏ làm chỗ trú thân.
Ở nhà thuê hoài tiền đâu chịu nổi, tui đã ngụ tại đây 6 năm rồi”. Nói vậy nhưng khi nghe
chúng tôi hỏi tìm nhà trọ, chị nhanh nhẹn mời chào: “Ở chung với vợ chồng tụi tui đi, cho
hai cô ngụ trên gác còn vợ chồng tui ở dưới, chia đôi tiền nhà hàng tháng, điện nước xài bao
nhiêu trả bấy nhiêu”. Trèo lên cái thang được làm bằng ba thanh cây, gác trọ mà chị Hà định
cho chúng tôi thuê dài 3m, ngang 3m, chỉ cách mái nhà 1m, nếu đứng lên sẽ đụng đầu. Chị
tiếp tục phân bua: “Căn gác này trước kia cho con gái riêng của tui ở, nó bỏ nhà đi bụi theo
bạn bè đã bảy, tám tháng nay không về nên tui mới có ý định cho hai cô thuê”. Căn nhà vốn
bé tẹo mà những con người này vẫn cố gắng tiết kiệm không gian hơn nữa, nếu chúng tôi
vào trọ chung thì vợ chồng chị Hà sẽ sinh hoạt ra sao? Ở những nơi như thế này, việc trẻ con
được đến trường là điều rất khó khăn và thành phần thất học ngày càng tăng lên theo cấp số
nhân bởi nhiều người quan niệm sinh con ra nuôi được chúng ăn là may mắn lắm rồi.
Nhà anh Nguyễn Văn Ng. ở con hẻm nhỏ trên đường Bến Vân Đồn, P5Q4 cũng rơi vào tình
cảnh không thể cho con đi học tiếp vì sự đói nghèo, trì trệ. Anh làm nghề sửa xe máy, sát bên
căn tiệm là chỗ ngủ của cả gia đình. Nhà hẹp đến độ không có chỗ để mở cánh cửa trương
tấm bảng sửa xe. Quanh ngõ ai biết thì tự đến nên thu nhập cũng chẳng bao nhiêu. Con gái
đầu của anh mới học hết lớp bảy, cậu con trai kế cố lắm cũng chỉ xong lớp ba, giờ cả hai đều
trong tình trạng ai kêu gì làm nấy vì không nghề nghiệp. “Những đứa trẻ ở đây chủ yếu là
cho đi học lớp tình thương, biết viết chữ là may lắm rồi chứ mơ gì đến việc xa vời là tốt
nghiệp đại học. Thậm chí được học đến THPT cũng hiếm hoi rồi”- anh Ng. chép miệng.
Vợ ông Đức, 64 tuổi, ở khu vực này, cũng là một phụ nữ lam lũ suốt đời vẫn không có nổi
một căn nhà cho ra nhà. Trước đây khi chưa ngã bệnh, suốt ngày bà buôn thúng bán bưng
nuôi cả gia đình, hai năm gần đây do dãi nắng dầm mưa cộng với tuổi già nên bệnh tật ập
đến. Con trai ông Đức thất nghiệp một thời gian dài, bị bạn bè rủ rê nên dính vào ma túy,
hiện đang cai nghiện tập trung; còn lại ông Đức và cô con gái, người chạy xe ôm, người mở
mới bằng việc giải tỏa những căn nhà trọ tồi tàn. Người dân ở Khu ổ chuột khi hữu sự cần
đến tiền hầu như đều phải nhờ đến tín dụng đen bên ngoài, trường hợp con bệnh nặng không
tiền chữa trị phải nhờ báo chí giúp đỡ. Quan tâm đến đời sống người dân trong các khu ổ
chuột trước khi đưa họ đến nơi sinh sống mới tốt hơn cũng là biện pháp giúp quản lý tình
hình an ninh trật tự ở những nơi này. Thanh-thúy Hoài Giang.