NHÃ NHẠC HUẾ được đề nghị công nhận là
di sản văn hóa thế giới

Đợt 1 (năm 2001) chúng ta đề nghị hát Chèo tàu (xã Tân Hội, Đan Phượng, Hà Tây) và hệ thống
32 điệu múa Thái (Quỳnh Nhai, Sơn La) nhưng cả hai đều không được công nhận, lý do vì sao,
thưa ông ?
GS Tô Ngọc Thanh: Trong đợt 1 có 47 hồ sơ của các nước trên thế giới gửi đến UNESCO và 32
hồ sơ hợp lệ. 2 hồ sơ của Việt Nam nằm trong số đó. Ban giám khảo đã bỏ phiếu và chọn 19 di
sản văn hóa đề nghị công nhận, trong đó có các loại hình nghệ thuật nổi tiếng thế giới như Kinh
kịch của Trung Quốc, Kịch Nô của Nhật Bản, Sử thi của Ấn Độ... Từ năm 1989, UNESCO đã ra lời
kêu gọi các nước điều tra, nghiên cứu tình hình các giá trị văn hóa phi vật thể để chuẩn bị cho việc
xét công nhận, nhưng ta chưa có sự chuẩn bị kịp thời và đầy đủ.
Xin ông cho biết việc lựa chọn các di sản được tiến hành theo tiêu chí nào ?
GS: UNESCO đã đưa ra các tiêu chuẩn lựa chọn cho kỳ xét tới là kiệt tác văn hóa phải thỏa mãn 6
tiêu chuẩn.
1- Có giá trị nổi bật của một kiệt tác thể hiện tài năng sáng tạo của con người;
2- Bắt rễ trong truyền thống văn hóa hoặc trong lịch sử văn hóa của cộng đồng;
3 - Đóng vai trò xác định bản sắc văn hóa của cộng đồng, có tầm quan trọng như là cội nguồn của
cảm hứng và giao lưu văn hóa làm cho các cư dân và cộng đồng gần gũi nhau hơn, đồng thời có
vai trò trong nền văn hóa đương đại của cộng đồng;
4 - Biểu hiện cao về trình độ kỹ xảo và chất lượng kỹ thuật;
5- Biểu hiện cho bản sắc văn hóa sống động.
6 - Đang nằm ở bờ vực của sự mai một.
Và ta đã thành lập một ủy ban (gồm đại diện Bộ Văn hóa - Thông tin, Ủy ban Quốc gia UNESCO
Việt Nam, Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam và một số chuyên gia), sau khi xem xét và cân nhắc
các tiêu chuẩn đã đề nghị chọn Múa rối nước và Nhã nhạc để đưa vào danh sách đề cử. Vì sao
Nhã nhạc được lựa chọn thưa ông ?
GS: Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Nhã nhạc xuất hiện vào triều đại nhà Hồ (1400-1414), được tổ
chức và thực hiện theo những nguyên tác và thể chế của Nhã nhạc đời Chu, Trung Quốc. Nhã
nhạc phát triển từ thời Lê, tiếp tục đến thời Nguyễn. Nó có 3 chức năng chính là nghi lễ như ở
trong các lễ tế Nam giao, tế Thái miếu, tế Văn miếu, tiếp đón đại sứ; phục vụ thiết triều của Vua

vong, bởi theo sử sách ghi lại thì hiện nay, vốn Nhã nhạc chỉ còn lại 1/3. Chúng ta phải tiếp tục
sưu tầm ở Huế và các nơi khác trong cả nước, đồng thời tiếp tục duy trì việc đào tạo ở Đại học
Nghệ thuật Huế. Nó cũng cần được giới thiệu trên các phương tiện thông tin đại chúng để nhân
dân trong nước và bạn bè quốc tế hiểu biết về Nhã nhạc nhiều hơn.
TÙNG SƠN thực hiện
(theo báo THỂ THAO & VĂN HÓA)