CHƯƠNG 1: NHẬP MÔN KINH TẾ HỌC
BÀI TẬP
1. ĐĐiểm nào trong các điểm A, B, C, D trong hình vẽ dưới
đây sẽ dẫn đến tăng trưởng kinh tế nhanh nhất. Hãy giải thích
tại sao?
2.Làm thế nào để phân biệt kinh tế học vi mô và kinh tế học vĩ mô,
kinh tế học thực chứng và kinh tế học chuẩn tắc? Cho các ví dụ minh
hoạ.
2. TTại sao người ta nói : sự khác nhau giữa các nền kinh tế
ngày nay chỉ là mức độ can thiệp của chính phủ. Cơ sở kinh tế
của vấn đề này là gì?
b4.Những nhận định nào dưới đây là vấn đề quan tâm của kinh tế học
vi mô, Những nhận định nào là vấn đề quan tâm của kinh tế học vĩ
mô:
a. Mức tăng trưởng bình quân của một quốc gia
trong 5 năm trở lại đây ở mức bình quân
7,5%/năm.
b. Một hãng sẽ đầu tư vào máy móc thiết bị để sản
xuất thêm hàng hóa.
c. Lạm phát quá cao sẽ tác động xấu đến nền kinh tế
d. Giá hàng hóa giảm xuống, người tiêu dùng có
khuynh hướng mua hàng hóa nhiều hơn.
HƯỚNG DẪN BÀI TẬP
1. Điểm D: Tại điểm D lượng TLSX sản xuất nhiều hơn điểm B,
(điểm C và A bị loại).
•
• C
• D
A•
B
45
=
5
50
1
+Q
P
D
= -
20
100
1
+Q
a. Tìm giá cả và sản lượng cân bằng thị trường?
b. Nếu chính phủ định giá tối thiểu P = 17,5 thì tình hình thị
trường sản phẩm Y như thế nào?
c. Nếu chính phủ định giá tối đa: P = 14 thì tình hình thị trường
sản phẩm Y như thế nào?
3. Cho hàm số cầu và hàm số cung thị trường của sản phẩm X như
sau :
Q
D
= 40 – P ; Q
S
= 10 + 2P
a. Tìm giá cả cân bằng và sản lượng cân bằng thị trường.
b. Nếu chính phủ đánh thuế 3đ đơn vị sản phẩm thì sản lượng
và giá cả cân bằng trong trường hợp này là bao nhiêu?
4. Hàm số cung, cầu về lúa mì ở Mỹ những năm 1980 như sau :
Q
S
mức giá. Vậy giá cả cân bằng và sản lượng cân bằng thay
đổi như thế nào?
c. Giả sử chính phủ ấn định giá tối đa: P = 15đ và đánh thuế
như câu b. Tình hình thị trường sản phẩm Z như thế nào?
B6: Thị trường nông sản A có hàm số: P
D
= -2Q + 1800; P
S
=
1/2 Q + 600.
a. Xác định sản lượng cân bằng.
b. Chính phủ thấy rằng chi phí sản xuất là 890đvt. Do
đó. An định mức giá tối đa là 900đvt. Cho biết tình
hình nông sản A trên thị trường như thế nào, và
Chính phủ cần làm gì để thực hiện chính sách này?
c. Nếu chính phủ ấn định giá tối đa là 800đvt thì tình
hình nông sản A như thế nào?
d. Theo kết quả câu c, nếu có thiếu hụt xãy ra chính
phủ có thể nhập khẩu lúa với giá 830đvt. Tính số
tiền cần bù lỗ.
B7. Cung và cầu về dầu thực vật được cho trong bảng sau:
P 5 10 15 20 25
Q
D
60 50 40 30 20
Q
S
20 30 40 50 60
P tính bằng nghìn đồng/lít, Q tính bằng nghìn lít.
a. Xác định giá và sản lượng cân bằng.
P = aQ + b với a là độ dốc của đường cung và đường cầu a = P/Q
b. Hệ số co dãn : E
D
=
Q
P
.
dP
dQ
hay E
D
=
Q
P
a
.
1
2. a. Đặt P
S
= P
D
ta sẽ tìm được P
*
và Q
*
b. Thay P
S
, P
D
= 17,5 ta được Q
= 2.219 triệu giạ
Nông dân bị ảnh hưởng bởi giá giảm. Doanh thu giảm từ 9,1 tỷ dollar
xuống 3,9 tỷ dollar.
c. Chính phủ phải mua hết lượng lúa mì dư cùng với giá 3 dollar/giạ.
Với số tiền chi ra: 1.572 triệu dollar.
5. a. P
S
=
15Q
2
3
−
, P
D
=
45Q
2
3
+−
b. P
*
= 25 ; Q
*
= 13,3
c. Q
D
= 20 ; Q
S
= 10 , dư cầu
1. b9.
1
, XN
2
, XN
3
)
- Số cầu sản phẩm X đối với mỗi xí nghiệp là bao nhiêu
khi giá là 10 và 25.
- Ơ các mức giá nói trên tổng số cầu thị trường là bao
nhiêu.
3. Hàm hữu dụng của một người tiêu dùng được cho như sau: U(X,Y)
= X.Y
i. Sở thích ban đầu của người tiêu dùng là 6 đơn vị X và
2 đơn vị Y. Với sở thích không đổi hãy vẽ đường đồng mức
thoả mãn NTD trên.
ii. Giả sử giá của X là 10.000đ/đơn vị, giá của Y là
30.000đ/đơn vị NTD có 120.000đ để chi tiêu cho hàng hoá X và
hàng hoá Y, hãy vẽ đường ngân sách của người tiêu dùng.
iii. Sự lựa chọn tối ưu của người tiêu dùng được thực hiện
như thế nào?
b4.
HƯỚNG DẪN BÀI TẬP
2. Chương này phân tích sự lựa chọn của người tiêu dùng là cơ sở
xác định, cầu về hàng hoá hình thành đường cầu cá nhân và cầu thị
trường.
Thay giá vào hàm số cầu ta được Q.
Cầu thị trường bằng tổng mức cầu cá nhân ở mỗi mức giá.
3.
a. Đường đồng mức thoả mãn theo đề bài là đường tập hợp các điểm
phối hợp tiêu dùng giữa 2 hàng hoá X và Y cung cấp mức thỏa
để sản xuất sản phẩm X. Hàm sản xuất của XN có dạng: Q = (K –
2)L. Tổng chi phí sản xuất của XN: TC = 200 dollar, giá mỗi đơn
vị yếu tố sản xuất là:
P
K
= 2 dollar/đơn vị.
P
L
= 2 dollar/đơn vị.
a. Tìm phối hợp tối ưu giữa hai yếu tố sản xuất K và L.
b. Giả sử giá yếu tố sản xuất không đổi nhưng chi phí sản xuất bây
giờ là 220 dollar. Tìm phối hợp tối ưu.
c. Giả sử chi phí sản xuất và giá yếu tố sản xuất K không đổi, nhưng
giá yếu tố sản xuất L chỉ còn 1 dollar/đơn vị, tìm phương án phối
hợp tối ưu mới.
3. Cho hàm tổng chi phí của một xí nghiệp như sau:
TC = Q
2
+ 5Q + 10
a. Chi phí cố định mức sản lượng thứ 10 là bao nhiêu?
b. Chi phí biên của XN là bao nhiêu?
c. Chi phí biến đổi ở mức sản phẩm thứ 10 là bao nhiêu
4. Số liệu về sản lượng và chi phí sản xuất biến đổi của một xí
nghiệp được cho như sau:
Q 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
TVC 100 160 200 220 240 270 320 400 560 860
Chi phí cố định bình quân ở mức sản lượng thứ 10 là : 70
- Xác định các khoản chi phí : AFC, AVC, AC, MC
- Được biết MR = 300. Tìm mức sản lượng tối đa hoá lợi
nhuận của XN?
3
Trong đĩ: Q l sản lượng; K
0
: chi phí cố định về tư bản
1. Viết phương trình biểu diễn đường chi phí bình qun
2. Viết phương trình biểu diễn đường chi phí biển đổi bình qun
3. Viết phương trình biểu diễn đường chi phí cố định bình qun.
4. Mức sản lượng đạt được chi phí biến đổi bình qun tối thiểu l bao nhiu?
5. Từ (AVC) hy suy ra phương trình biểu diễn chi phí bin (MC)
6. Ở mức sản lượng no chi phí biến đổi bình qun bằng với chi phí bin?
7. CMR: Đường MC luơn cắt đường AC, AVC tại điểm cực tiểu của AC,
AVC
HƯỚNG DẪN BÀI TẬP
1. a. Mức tối ưu của tỷ lệ phối hợp các loại đầu vào sản xuất giảm
dần.
b. MC và AC đều có mối quan hệ với TC. Từ mối quan hệ này ta suy
ra mối quan hệ số học giữa MC và AC.
c. Sản lượng tối ưu và mức sản lượng tối đa hóa có khái niệm không
giống nhau.
d. MR =
Q
P
QP
dQ
dTR
∆
∆
+=
. Với đường cầu dốc xuống bán thêm một đơn
vị sản phẩm, sẽ làm cho giá cả tụt xuống
Kết hợp (1) và (2) ta có: K = 51, L = 49
b. K = 56, L = 54
c. K = 51, L = 98
3. a. Chi phí cố định không thay đổi ở các mức sản lượng FC
b. MC =
dQ
dTC
c. VC = C(Q) = 150
4. a. MC =
Q
FC
; AVC =
Q
VC
; AC =
Q
TC
MC: Lấy TC ở mức sản lượng sau trừ đi TC ở mức sản lượng trước đó
1 đơn vị.
b. Sản lượng tối đa hoá lợi nhuận được xác định tại MR = MC.
c. Sản lượng tối ưu tại AC min
TP
r
= TR – TC, với AR =
P
Q
TR
=
5. a. Xí nghiệp hoạt động có hiệu quả hay không được kiểm tra bằng
điều kiện
b. Nếu giá sản phẩm trên thị trường là 14đ/SP, xí nghiệp giải quyết
như thế nào là tốt nhất? Tại sao?
2. Một xí nghiệp trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo có hàm chi phí
sản xuất như sau: TC = Q
2
+ 100
a. Xác định hàm cung của xí nghiệp
b. Nếu sản phẩm trên thị trường là 60đ/SP, tìm mức sản lượng tối đa
hoá lợi nhuận. Tính tổng lợi nhuận đạt được?
c. Nếu trong thị trường có 100 xí nghiệp như nhau, hãy thiết lập hàm
số cung của thị trường
3. Một xí nghiệp độc quyền có hàm số cầu thị trường:
P = - 1/5 Q + 800 và hàm số tổng chi phí sản xuất
TC = 1/5 Q
2
+ 200Q + 200.000
a. Viết hàm doanh thu biên và chi phí biên
b. Xác định mức sản lượng và giá bán để tối đa hoá lợi nhuận.
c. Xác định sản lượng và giá bán để tối đa hoá doanh thu.
2. Một xí nghiệp sản xuất một loại sản phẩm không có sản phẩm thay
thế trên thị trường. Hàm số cầu thị trường của sản phẩm P = -1/4Q
+ 500. Hàm số tổng chi phí biến đổi TVC = 1/2Q
2
+ 200Q. Hàm
tổng chi phí cố định : TFC = 20.000
a. Nếu xí nghiệp bán 300 sản phẩm, vậy giá bán là bao nhiêu, có
phải đó là tình trạng tối đa hoá lợi nhuận hay không?
b. Xác định mức sản lượng và giá bán tối đa hoá lợi nhuận. Tính tổng
lợi nhuận.
c. Nếu chính phủ đánh thuế 60đ/SP, mức sản lượng giá bán và lợi
5. Giả sử doanh nghiệp độc quyền đứng trước đường cầu:
P = 11 - Q, trong đĩ: P l gi một đơn vị sản phẩm tính bằng USD ($); Q l sản
lượng tính bằng 1.000 sản phẩm
Chi phí bình qun khơng đổi AC = 6$.
1. Tính chi phí bin (MC)
2. Xc định mức sản lượng tối ưu m hng độc quyền sản xuất? Khi đĩ mức gi
bằng bao nhiu? Tính lợi nhuận lớn nhất đĩ?
3. Xc định mức gi v sản lượng tối ưu cho x hội? tính khoản mất khơng do
độc quyền gy ra.
4. Giả sử Chính phủ quy định gi bn của nh độc quyền l 7$ một sản phẩm.
Khi đĩ sản lượng no sẽ được sản xuất ra? lợi nhuận của hng l bao nhiu?
5. Minh họa cc kết quả trn bằng đồ thị.
B6: Hng độc quyền đứng trước đường cầu về xe my:
Q = 22.000/45 - (8/45)*P, trong đĩ: Q l sản lượng, P l gi một sản phẩm
TC =
1. Để bn được 200 xe my, hng phải ấn định gi bằng bao nhiu? Khi đĩ tổng
doanh thu của hng l bao nhiu?
2. Tính hệ số co gin của cầu về xe my tại mức gi v sản lượng tối đa hĩa lợi
nhuận?
3. Hng ấn định gi bằng bao nhiu để bn được nhiều sản phẩm nhất m khơng
bị lỗ?
4. Xc định mức sản lượng, gi bn v hệ số co gin khi doanh thu của hng lớn
nhất?
HƯỚNG DẪN BÀI TẬP
1. a. Giá nhập ngành: P = AC
min
Giá đóng cửa : P = AVC
min
b. Trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo. Điều kiện để tối đa hoá lợi
nhuận P = MC
khi MR = 0
4. a. Kiểm tra bằng cách thay Q = 300 vào hàm MR và MC
b. Dùng điều kiện biên ta tìm được : Q = 200, P = 450, còn TP
r
=
10.000
c. Sản lượng và giá bán được xác định theo điều kiện biên mới: MR =
MC + 60
d. Khi chính phủ đánh thuế lợi tức (lợi nhuận) 3000 mức sản lượng và
giá bán không thay đổi chỉ có lợi nhuận giảm đi so với trước đó (xem bài 6
câu b).
5. a. Hàm số cung thị trước : P
D
= 1/10Q + 24
Hàm số cầu thị trường P
S
= -1/4Q + 164
b. Q* = 400, P* = 64
c. Lợi nhuận của mỗi nhà sản xuất TP
r
= 133,33
Trong tương lai sẽ bị cạnh tranh, lợi nhuận giảm.
6. a. Q = 80, P = 106, TP
r
= 4640
b. Sản lượng và giá bán được tính từ hàm tổng lợi nhuận: (TP
r
= TR –
TC) TP
r
Doanh nghiệp
Chi phí
D1 D2 D3 D4 D5
Chi phí trung gian 40 60 70 70 60
Khấu hao 20 30 40 10 50
Chi phí khác 240 160 180 180 190
Giá trị sản lượng 300 250 290 260 300
Trong hệ thống hạch toán quốc gia có các tài khoản như sau :
- Tiêu dùng các hộ gia đình 500
- Đầu tư ròng 50
- Chi tiêu của chính phủ vể hàng hoá 300
- Giá trị hàng hoá xuất khẩu 400
- Gia 1trị hàng hoá nhập khẩu 300
- Thu nhập từ các yếu tố xuất khẩu 100
- Thu nhập từ các yếu tố nhập khẩu 50
- Tiền lương 650
- Tiền trả lãi vay 50
- Tiền thuê đất 50
- Các khoản lợi nhuận 150
- Thuế gián thu 50
Yêu cầu :
a. Xác định GDP danh nghĩa theo giá thị trường bằng 3 phương
pháp
b. Xác định GNP theo giá thị trường
c. Tính NNP và NI.
2. Các chi tiêu năm 1996 của một quốc gia :
- Tiền lương 420
- Tiền thuê đất 90
- Tiền trả lãi 60
- Đầu tư ròng 40
- Lợi tức chủ doanh nghiệp 30 - Thuế thu nhập 18
- Lợi tức cổ phần 85 - Lợi tức khơng chia 20
- Tiu dng hộ gia đình 600 - Xuất khẩu rịng 35
- Trợ cấp hưu trí 16 - Trợ cấp học bổng 4
- Chi mua hng hĩa v dịch vụ của Chính phủ 115
- B lỗ cho cc doanh nghiệp Nh nước 5
- Thu nhập rịng từ ti sản nước ngồi 50
- Doanh nghiệp đĩng gĩp vo quỹ cơng ích 7
1. Hy tính GDP
mp
bằng hai phương php
2. Hy tính GNP
fc
3. Xc định thu nhập khả dụng
B5. Giả sử trn lnh thổ một quốc gia cĩ cc khoản sau:
Khoản Tỷ đồng Khoản Tỷ
đồng
- Tiền lương 600 - Lợi tức chủ DN 40
- Tiền thu 30 - Lợi tức khơng chia 13
- Tiền li 20 - Thuế lợi tức 20
- Đầu tư 250 - Thuế GTGT 25
- Đầu tư rịng 50 - Thuế trước bạ 10
- Lợi tức cổ phần 27 - Thuế ti nguyn 15
1. Tính GDP
mp
2. Tính GDP
fc
HƯỚNG DẪN BÀI TẬP
b. tình tỉ lệ theo d0inh luật OKN tại mức sản lượng cân bằng.
c. Giả sử tiêu dùng tăng thêm là 20, vậy mức sản lượng cân bằng
quốc gia thay đổi như thế nào?
d. Để đạt được sản lượng tiềm năng, từ kết quả câu C đầu tư phải
thay đổi là bao nhiêu?
2. cho các hàm số : C = 200 + 075 Yd
I = 350, G = 500, T = 450
Giả sử Chính phủ tăng thuế thêm 120 và dùng khoản thuế để mua
hàng hoá và dịch vụ.
a. Sản lượng cân bằng sẽ thay đỗi bao nhiêu ?
b. Nếu hàm đầu tư có dạng I = 350 + 0,05 Y thì sản lượng cân
bằng sẽ thay đổi bao nhiêu?
c. Nếu hàm I = 350 trong khi hàm T = 350 + 0,2 Y thì sản lượng
cân bằng sẽ thay đổi bao nhiêu?
d. Nếu hàm I = 350 + 0,05 Y và hàm T = 450 + 0,2 thì sản lượng
cân bằng sẽ thay đổi bao nhiêu?
3. Cho C = 170 + 0,75 Yd; I = 220 + 0,15 Y
T = 40 + 0,2 Y ; Yp = 8800.
a. Điểm cân bằng sản lượng là bao nhiêu thì ngân sách caân bằng ?
b. Ngân sách cân bằng ở mức bao nhiêu ?
a. Thực tế Chính phủ chi tiêu cho hàng hoá và dịch vụ G = 15000,
tìm điểm cân bằng sản lượng ? Chính sách tài khoá như vây có tốt không?
b. Từ kết quả câu C, muốn cho sản lượng cân bằng ở mức sản
lượng tiềm năng thì Chính phủ có thể áp dụng cá kiểu chính sách tài khoá
như thế nào ?
c. Nếu Chính phủ tăng thuế lên :
T = 200 + 0,2Y thì lúc này có nên thực hiện mục tiêu cân bằng nân
sách không?
4. Cho biết số liệu một nần kinh giản đơn :
Y (tỷ đồng) C(tỷ đồng):
3. Chính phủ tăng thuế (thuế trực thu v thuế gin thu) thm 150, tăng chi mua
hng hĩa v dịch vụ thm 90, tăng chi chuyển nhượng thm 60. Hy xc định
sản lượng cn bằng mới, nhận xt về tình trạng ngn sch lc ny?
4. Từ sản lượng ở cu 3, Chính phủ muốn đưa sản lượng thực tế đạt được
mức sản
lượng tiềm năng thì phải p dụng chính sch ti chính như thế no?
B7. Giả sử nền kinh tế của một quốc gia cĩ cc hm sau:
C = 50 + 0,9Y
d
; I = 150; T = 200 + 0,1Y; U
n
=
4,06%
M = 40 + 0,11Y; X = 70; Y
p
= 850; G = 190
1. Tìm sản lượng cân bằng?
2. Nếu sản lượng thực tế bằng với sản lượng cân bằng thì thất nghiệp thực tế
theo định luật Okun là bao nhiêu?
3. Chính phủ chi ngân sách thêm 24,5, trong đó xây dựng đường sá 14,5 và
trợ cấp cho người nghèo 10. Chính sách này tác động đến sản lượng và
mức nhân dụng như thế nào? (cho biết hàm tiêu dùng của người nghèo là:
C
n
= 20 + 0,95Y
n
, trong đó Y
n
là thu nhập khả dụng của người nghèo)
4. Từ kết quả câu 3, muốn cho điểm cân bằng sản lượng bằng với sản lượng
b. Nhận xt về tình trạng thất nghiệp của nền kinh tế?
HƯỚNG DẪN BÀI TẬP
1.a. Trong trường hợp này : Yd = D
Sản lượng cân bằng Y = C + I
Y = 170 + 08 Y
Y = 850
Giá trị sản lượng cho tiêu dùng : C = 715
Giá trị sản lượng cho tiêu dùng : C = 135
b. Tỉ lệ thất nghiệp tại mức sản lượng Yt = 850
U1 = 5 +
%5,1250
1000
8501000
=
−
X
c. Khi tiêu dùng tăng lên 20, ta có : ΔC = ΔAD = 20
Khi AD thay đổi sản lượng sẽ thay đổi : ΔY = k . ΔAD
Tìm k : k =
5
1.07.01
1
=
−−
Sản lượng quốc gia bây giờ : Y1 = YΔY
= 850 + 100 + 950
Y1 = 950
d. Để Yt = Yp phải tăng sản lượng :
ΔY = Yt – Yp = 100 – 950 = 50
Để có ΔY = 50 cần phải tăng AD :
1
=
−−
ΔY = 2,5 . 30 = 75
d. Khi I = 350 + 0,5 và T = 450 + 0,2Y
k =
86,2
05.0)2.01(75.01
1
=
−−−
ΔY = 2,86 . 30 = 85,8
3.a. Giả sử ngân sách cân bằng : G = T ta có sản lượng trong trường
hợp này : Y = C + I + T.
Y = 170 + 0,75 (Y – 40 – 0,2) + 220 + 0,15 + 40 + 0,2Y
Y = 8000.
b. Ngân sách cân bằng : G = T = 40 + 0,2 (8000) = 1640.
c. G = 1500.
Y = 170 + 0,75(Y – 40 – 0,2Y) + 220 + 0,15Y + 1500
Y = 7440.
Chính sách tài khoá : T = 1528, G = 1500 T > G : thặng dư ngân sách
trong khi Yt < Yp chính sách này không tốt.
d. Để Yt = Yp, phải tăng sản lượng ΔY = 1360 muốn vậy phải tăng
tổng cầu : ΔAD =
k
Y
∆
với k =
25,0)2,01(75,01
1
Dự trữ tuỳ ý D
ty
= 5
Dự trữ bắt buộc D
bb
= 9
a. Tỷ lệ dự trữ của hệ thống Ngân hàng là bao nhiêu ?
b. Số nhân của tiền tệ là bao nhiêu ?
2. Cho các hàm số C = 60 + 0.9Y
d
; I = 140 – 20r ; G = 180 ; T = 50
+ 0.2Y ; X = 50 ; M = 25 + 0.12Y ; SM = 300 ; DM = 320 – 10r ;
Y
p
= 1000
Yêu cầu :
a. Tìm mức sản lượng can bằng quốcgia ?
b. Hãy nhận xét tình hình ngân sách và cán cân ngoại thương
c. Nếu chính phủ gia tăng xuất khẩu 40 tìm mức sản lượngcân
bằng mới ?
d. Nếu chính phủ tăng mức cung tiền tệ ∆= 10. Tìm mức thay
đổi của sản lượng cân bằng quốc gia ?
e. Nếu chính phủ giảm mức cung tiền tệ (-∆= 20). Tìm mức
thay đổi của sản lượng cân bằng
3. Dưới đây làsố liệugiả địnhvề bảng cân đối tài sản của hệ thống
Ngân hàng thương mại (đơn vị tỷ đồng)
Có Nợ
- Dự trữ tại Ngân hàng
Trung ương : 500
- Trái phiếu : 2.500
t
< Y
p
là không tốt