Män hc: Váûn hnh Hãû thäúng âiãûn

Chỉång 1
CẠC PHỈÅNG PHẠP DỈÛ BẠO PHỦ TI ÂIÃÛN NÀNG

1.1. KHẠI NIÃÛM CHUNG

Dỉû bạo phủ ti âiãûn nàng l mäüt váún âãư quan trng trong cäng tạc thiãút kãú qui
hoảch hãû thäúng âiãûn. Mủc âêch ca dỉû bạo âiãûn nàng trong tỉång lai dỉûa vo cạc quan
sạt trong quạ khỉï, phủc vủ cho cäng tạc qui hoach ngưn lỉåïi trong hãû thäúng âiãûn, phủc
vủ cho cäng tạc âiãưu âäü hãû thäúng (cọ kãú hoảch chøn bë sàơn sng âạp ỉïng phủ ti)
Dỉû bạo l mäüt khoa hc cn non tr, trong âọ nhiãưu váún âãư chỉa hçnh thnh trn
vẻn. Âäúi tỉåüng nghiãn cỉïu ca khoa hc ny l cạc phỉång phạp dỉû bạo v phảm vi ỉïng
dủng l cạc hiãûn tỉåüng x häüi, kinh tãú, k thût, v . v . . . Dỉû bạo l mäüt khoa hc quan
trng, nhàòm mủc âêch nghiãn cỉïu nhỉỵng phỉång phạp lûn khoa hc, lm cå såí cho
viãûc âãư xút cạc dỉû bạo củ thãø cng nhỉ viãûc âạnh giạ mỉïc âäü tin cáûy, mỉïc âäü chênh xạc
ca cạc phỉång phạp dỉû bạo - nãúu dỉû bạo sai lãûch quạ nhiãưu vãư kh nàng cung cáúp v
nhu cáưu nàng lỉåüng s dáùn âãún háûu qu khäng täút cho nãưn kinh tãú. Nãúu dỉû bạo quạ thỉìa
vãư ngưn s phi huy âäüng ngưn quạ låïn lm tàng väún âáưu tỉ dáùn âãún lng phê väún âáưu
tỉ v khäng khai thạc hãút cäng sút thiãút bë, ngỉåüc lải nãúu dỉû bạo thiãúu cäng sút ngư
n
s dáùn âãún cung cáúp âiãûn khäng â cho nhu cáưu ca phủ ti, gim âäü tin cáûy cung cáúp
âiãûn gáy thiãût hải cho nãưn kinh tãú qúc dán.
* Phán loải dỉû bạo :
Theo thåìi gian dỉû bạo (táưm dỉû bạo) ta phán ra cạc loải dỉû bạo sau :
- Dỉû bạo ngàõn hản (táưm ngàõn): Thåìi gian tỉì 1 âãún 2 nàm
- Dỉû bạo hảng vỉìa (táưm trung): Thåìi gian tỉì 3 âãún 10 nàm
- Dỉû bạo di hản (táưm xa): Thåìi gian tỉì 15 âãún 20 nàm, cọ tênh cháút chiãún lỉåüc
Ngoi ra cn cọ dỉû bạo âiãưu âäü våïi thåìi gian dỉû bạo theo giåì trong ngy, tưn, . .
. âãø phủc vủ cho cäntg tạc âiãưu âäü hãû thäúng.
Sai säú cho phẹp âäúi våïi tỉìng loải dỉû bạo nhỉ sau:

Nọỹi dung cuớa phổồng phaùp laỡ xaùc õởnh õióỷn nng tióu thuỷ cuớa nm dổỷ baùo dổỷa
trón tọứng saớn lổồỹng kinh tóỳ cuớa caùc ngaỡnh ồớ nm dổỷ baùo vaỡ suỏỳt tióu hao õióỷn nng õọỳi
vồùi tổỡng loaỷi saớn phỏứm, mổùc tióu hao cuớa tổỡng họỹ gia õỗnh . . .Phổồng phaùp naỡ
y õổồỹc aùp
duỷng ồớ caùc nổồùc coù nóửn kinh tóỳ phaùt trióứn ọứn õởnh, coù kóỳ hoaỷch, khọng coù khuớng hoaớng.
ặu õióứm cuớa phổồng phaùp laỡ: tờnh toaùn õồn giaớn, cho ta bióỳt õổồỹc tố lóỷ sổớ duỷng
õióỷn nng trong caùc ngaỡnh kinh tóỳ nhổ cọng nghióỷp, nọng nghióỷp, dỏn duỷng, v . v. . . vaỡ
xaùc õởnh õổồỹc nhu cỏửu õióỷn nng ồớ tổỡng õởa phổồng (sổớ duỷng thuỏỷn tióỷn trong qui
hoaỷch).
Nhổồỹc õióứm : Mổùc õọỹ chờnh xaùc phuỷ thuọỹc nhióửu vaỡo vióỷc thu thỏỷp sọỳ lióỷu cuớa
caùc ngaỡnh, õởa phổồng dổỷ baùo.
Phổồng phaùp naỡy duỡng õóứ dổỷ baùo tỏửm ngừn vaỡ tỏửm trung.

1.2.3. Phổồng phaùp ngoaỷi suy theo thồỡi gian :
Nọỹi dung cuớa phổồng phaùp laỡ tỗm quy luỏỷt phaùt trióứn cuớa õióỷ
n nng theo thồỡi
gian dổỷa vaỡo sọỳ lióỷu thọỳng kóỳ trong mọỹt thồỡi gian quaù khổù tổồng õọỳi ọứn õởnh, rọửi keùo daỡi
quy luỏỷt õoù ra õóứ dổỷ baùo cho tổồng lai.
Vờ duỷ : Mọ hỗnh coù daỷng haỡm muợ nhổ sau:
A
t
= A
0
(1 + )
t
(1-1)
Trong õoù: - : tọỳc õọỹ phaùt trióứn bỗnh quỏn haỡng nm
- t : thồỡi gian dổỷ baùo
- A
0

trióứn cuớa nhióửu nm.
C =
n
CCC .......
21
(1-2)
Nhoùm Nhaỡ maùy õióỷn - Bọỹ mọn Hóỷ thọỳng õióỷn - HBK aỡ Nụng . 2
Män hc: Váûn hnh Hãû thäúng âiãûn

(C
i
: hãû säú phạt triãøn nàm i ; n : säú nàm quan sạt)
äøng q
(1-3)
üc:

4)
ải suy hm m l âån gin v cọ thãø ạp dủng âãø
g äøn âënh, thiãúu ngưn thäng tin
uạ khỉï cọ säú liãûu khäng tháût s dáùn âãún qui lût sai).
ång phạp khạc) åí nàm dỉû bạo, dỉûa vo mäúi quan hãû trãn âãø dỉû
ïo phu
dán theo thåìi gian âãø dỉû bạo sn lỉåüng
äng nghiãûp, kinh tãú qúc dán åí nàm t dỉû bạo.
ạch cọ hiãûu qu. Phỉång phạp thỉåìng âỉåüc ạp dủng cho dỉû bạo ngàõn hản v trung hản.
iãøn
ng, thỉåìng ngỉåìi ta láúy trung bçnh cọ tè trng kiãún ca cạc chun gia phạt biãøu.
.3.
ÂA
. . .) l mäüt mä hçnh m sỉû thay âäøi ca y phủ thüc vo sỉû thay âäøi

phạt hiãûn nhỉỵng quan hãû vãư màût âënh lỉåüng tỉì âọ xáy dỉûng mä hçnh biãøu diãùn sỉû tỉång
quan giỉ
ỵa âiãûn nàng våïi sn lỉåüng cạc thnh pháưn kinh tãú nhỉ: sn lỉåüng cäng nghiãûp,
sn lỉåüng kinh tãú qúc dán..v..v...Khi xạc âënh âỉåüc giạ trë sn lỉåüng cạc thnh pháưn
kinh tãú ( bàòng cạc phỉ
ba û ti âiãûn nàng.
Nhỉåüc âiãøm ca phỉång phạp l ta phi thnh láûp cạc mä hçnh dỉû bạo phủ, vê dủ
sn lỉåüng cäng nghiãûp, sn lỉåüng kinh tãú qïc
c

1.2.5. Phỉång phạp so sạnh âäúi chiãúu :
So sạnh âäúi chiãúu nhu cáưu phạt triãøn âiãûn nàng ca cạc nỉåïc cọ
hon cnh tỉång
tỉû. Âáy l phỉång phạp âỉåüc nhiãưu nỉåïc ạp dủng âãø dỉû bạo nhu cáưu nàng lỉåüng mäüt
c

1.2.6. Phỉång phạp chun gia :
Dỉûa trãn cå såí hiãøu biãút sáu sàõc ca cạc chun gia gii åí cạc lénh vỉûc ca cạc
ngnh âãø dỉû bạo cạc chè tiãu kinh tãú. Cng cọ khi dng phỉång phạp ny âãø dỉû bạo tr
v

1
ÏNH GIẠ TỈÅNG QUAN GIỈỴA CẠC ÂẢI LỈÅÜNG TRONG MÄ HÇNH DỈÛ BẠO
Mä hçnh dỉû bạo biãøu diãùn mäúi tỉång quan giỉỵa âiãûn nàng y (l âäúi tỉåüng ngáùu
nhiãn) våïi mäüt biãún ngáùu nhiãn x khạc (nhỉ giạ trë sn lỉåüng cäng nghiãûp, sn lỉåüng
kinh tãú qúc dán
Nhọm Nh mạy âiãûn - Bäü män Hãû thäúng âiãûn - ÂHBK Â Nàơng . 3
Mọn hoỹc: Vỏỷn haỡnh Hóỷ thọỳng õióỷn

Ngoaỡi vióỷc xaùc õởnh mọỹt caùch gỏửn õuùng ( theo phổồng phaùp bỗnh phổồng cổỷc

()
()

















==
=
=
=
=
=




==

n
yx
n
x
ynyy
xnxx
yxnyxyx
yyy
xxx
11
2
1
2
1
2
'
2
1
2
1
2
'
_
11
''
'
'
1
;
1

: giaù trở trung bỗnh
n : sọỳ quan saùt
-1

r

+1
aỷi lổồỹng r caỡng lồùn thỗ mọỳi lión hóỷ tuyóỳn tờnh giổợa caùc bióỳn ngỏựu nhión caỡng
chỷt, hóỷ sọỳ tổồng quan coù thóứ xem nhổ mọỹt chố tióu cuớa haỡm lổỷa choỹn.
óứ xem hóỷ sọỳ tổồng quan r tọửn taỷi ồớ mổùc õọỹ nhổ thóỳ naỡo, sau khi tờnh õổồỹc giaù trở
r ta tióỳp tuỷc phỏn tờch thọỳng kó theo bióứu thổùc :
t =
2
1
2
r
nr


(1-7)
aỷi lổồỹng t laỡ mọỹt õaỷi lổồỹng ngỏựu nhión coù phỏn phọỳi Student, so saùnh giaù trở t
tỗm õổồỹc vồùi baớng phỏn bọỳ Student. Giaớ thióỳt vồùi õọỹ tin cỏỷy laỡ 0,95 nóỳu t > t
0,05
thỗ
chổùng toớ caùc bióỳn ngỏựu nhión y vaỡ x tổồng quan tuyóỳn tờnh vồùi nhau.
Vờ duỷ: aùnh giaù tổồng quan giổợa õióỷn nng tióu thuỷ vồùi giaù trở saớn lổồỹng cọng
nghióỷp ghi trong baớng sau:
Nhoùm Nhaỡ maùy õióỷn - Bọỹ mọn Hóỷ thọỳng õióỷn - HBK aỡ Nụng . 4
Mọn hoỹc: Vỏỷn haỡnh Hóỷ thọỳng õióỷn


8,61
4928,9
14
9,132
1
1
===
===


=
=
n
x
x
n
y
y
n
i
i
n
i
i
35,524928,91495,1313)(
9973,234143,4148,296)(
7516,344928,94143,41481,622
22
1
2

n
i
i
n
i
ii
n
i
ii

Tổỡ caùc giaù trở trón ta tờnh õổồỹc hóỷ sọỳ tổồng quan laỡ:
Nhoùm Nhaỡ maùy õióỷn - Bọỹ mọn Hóỷ thọỳng õióỷn - HBK aỡ Nụng . 5