22:28:14 a11/p11 Nguyen quang duc
2. Tổng quan về các chất có hoạt tính sinh học trong thực vật
2.1. Ancaloid
Ancaloid là một hợp chất hữu cơ có cấu tạo phức tạp mà mỗi
phân tử của nó đều chứa ít nhất một nguyên tử nitơ dưới dạng dị
vòng. Do đó, nó là nhóm các hợp chất không thuần khiết về mặt hoá
học. Hiện nay, người ta đã tìm được khoảng gần 6000 ancaloid và
chủ yếu là các chất ít tan trong nước nhưng dễ tan trong các dung
môi hữu cơ, nhiều chất có hoạt tính sinh học cao như:
Ancaloid có tác dụng sinh lý đối với cơ thể sống của con người
và động vật theo chiều hướng tích cực lẫn tiêu cực. Để nghiên cứu
định tính ancaloid, người ta thường dùng các phương pháp sau:
Phản ứng Wagner, phản ứng nhận biết với thuốc thử dragendooc,
phản ứng với dung dịch acid pyric
Các phương pháp chiết suất ancaloid bằng dung môi thường
dùng hiện nay: Chiết bằng dung môi hữu cơ, chiết bằng dung dịch
nước acid, cồn
2.2. Flavonoid
Flavonoid là dẫn xuất của phenol có hầu hết ở người, động thực vật
và vi sinhvật do đưa trực tiếp vào từ nguồn thức ăn. Bản thân con
người không có khả năng tự tổng hợp được phenol. Flavonoid tham
gia vào tất cả các quá trình trao đổi chất, sinh tổng hợp và quá trình
enzym. Về mặt cấu tạo, flavonoid là các polyphenol có tính acid,
đính nhóm hydroxy tự do ở các vòng.
Trong thực vật, flavonoid tồn tại chủ yếu ở hai dạng: dạng tự do
(aglycol) và dạng liên kết với glucid (glycosid). Trong đó, dạng
aglycol thưòng tan trong các dung môi hữu cơ như ete, aceton, cồn
nhưng hầu như không tan trong nước, còn dạng glycosid thì tan
Stand by me
22:28:14 a11/p11 Nguyen quang duc
trong nước nhưng không tan trong các dung môi không phân cực

Stand by me
22:28:14 a11/p11 Nguyen quang duc
chiều dài của các sợi cơ tim đã bị căng, giãn do vậy làm tăng trương
lực cơ tim, giảm thể tích và kích thước tim; làm chậm nhịp tim: do
vừa có tác dụng trên dây thần kinh phế vị, vừa làm giảm tính tự
động của nút xoang; làm giảm dẫn truyền trong nhĩ, đặc biệt nút nhĩ
thất; làm giảm tính kích thích của cơ tâm nhĩ, nhưng trái lại, làm
tăng tính kích thích của cơ tâm thất; gây lợi tiểu nhẹ do giảm tái hấp
thu natri ở ống lượn gần.
2.4. Coumarin
Coumarin là nhóm hợp chất tự nhiên, được xem là dẫn xuất
lacton củab axit octo-hydroxy xinamic. Đến nay đã xác định được
khoảng 600 chất và coumarin tồn tại trong cây chủ yếu dưới dạng
tự do. Ví dụ như:
Coumarin được dùng để làm thuốc chống đông máu. Ngoài ra
một số coumarin có tác dụng làm giãn động mạch vành [1], [2] và
mạch ngoại vi. Đồng thời có tác dụng chống co thắt. Một số chất có
tác dụng ức chế sinh trưởng thực vật, tác dụng kháng khuẩn, diệt
nấm, chống viêm...
2.5. Terpenoid
Terpenoid là nhóm chất hữu cơ thiên nhiên không no có công
thức chung là (izo-C5H8)n (n>=2). Ngoài các hydrocacbon không
no, các dẫn xuất của chúng như ancol, andehyd, ceton, cacboxylic
acid cũng được gọi là tecpen. Tuỳ theo số nguyên tử cacbon trong
mạch hydrocacbon, người ta phân chúng thành các nhóm:
monoterpen, secpuiterpen, diterpen, triterpen, tetraterpen,
polyterpen. Trong đó monoterpen là quan trọng nhất trong
terpenoid. Nó có cấu trúc mạch hở, mạch vòng.
Các terpenoid có chứa nhiều trong thực vật như secpuiterpen,
diterpen và triterpen có chứa trong tinh dầu, nhựa của thực vật bậc

xước), hạ cholesterol trong máu.
xem tiếp: phần 2
Stand by me
22:28:14 a11/p11 Nguyen quang duc
3. Vật liệu và thực nghiệm
3.1. Vật liệu, phương tiện sử dụng trong nghiên
cứu:
Máy cất quay chân không, cân điện tử có độ
chính xác tới 10-3 , dụng cụ bằng thuỷ tinh: Bình
cầu, cốc, ống sinh hàn, ...
Thuốc thử thích hợp như NH3, CHCl3, HCl,
Mayer, Dragendooc, Axit Pycric, H2SO4….
Các dung môi chiết xuất dùng trong nghiên
cứu: Nước tinh khiết, cồn, Cloroform, Etyl Acetat...
3.2. Thực nghiệm
3.2.1. Nguyên tắc chung.
Trong quá trình nghiên cứu hoá thực vật cần
phải tôn trọng nguyên tắc chung là không được làm
thay đổi cấu trúc hoá học có sẵn trong thực vật và
không làm ảnh hưởng đến thành phần hoá học của
chúng tại thời điểm lấy mẫu. Như vậy, ngay sau khi
thu hái mẫu xong, cần phải tiến hành diệt men để
tránh sự chuyển hoá do các quá trình sinh tổng hợp
xảy ra ở thực vật, sấy khô ở nhiệt độ thích hợp, bảo
quản mẫu trong điều kiện khô ráo.
Để tách các chất ra khỏi thực vật có thể được
tiến hành bằng nhiều cách khác nhau: ép lấy dầu béo,
lôi cuốn bằng hơi nước để tách các tinh dầu, ngâm
chiết bằng dung môi hữu cơ… Tuy nhiên có hai
phương pháp phổ biến hơn cả để tách các chất ra

cam thì chứng tỏ có alcaloid.
Stand by me