NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BẢO HIỂM THIẾT BỊ ĐIỆN TỬ
I. SƠ LƯỢC VỀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NGHIỆP
VỤ BẢO HIỂM THIẾT BỊ ĐIỆN TỬ TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM
Nếu như so với các nghiệp vụ phi nhân thọ khác như BH hàng hải, BH
cháy… thì BH TBĐT là một nghiệp vụ ra đời muộn nhất và cho đến nay còn
khá mới mẻ, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển, khi mà TBĐT được
ứng dụng chưa lâu và BH TBĐT mới được triển khai như Việt Nam.
Hợp đồng BH TBĐT đầu tiên trên thế giới xuất hiện vào những năm đầu
tiên của thế kỷ XX. Ban đầu, nó được coi là phân bổ sung cho các hợp đồng
thuê và bảo trì TBĐT. Công ty chuyên BH TBĐT đầu tiên trên thế giới được
chính thức thành lập vào năm 1921.
Tại Đức, vào những năm 20 của thế kỷ XX, loại hình BH chuyên biệt cho
thiết bị điện thoại đã hình thành với cái tên là “bảo hiểm điện áp thấp” với mục
đích là bảo vệ các công ty cho thuê bao điện thoại chống lại áp lực tài chính do
những tổn thất đối với thiết bị điện thoại gây ra.
Sau đó, vào những năm 30 cùng thế kỷ đó, người ta đã mở rộng phạm vi
các thiết bị được BH bao gồm cả các hệ thống tín hiệu ánh sáng (như hệ thống
đèn biển), hệ thống loa chuyên dùng và hệ thống báo cháy, các thiết bị viễn
thông (điện thoai, điện báo…) rồi đến các máy tính điện tử.
Cũng tại Đức, vào năm 1941, công nghệ máy tính đã phát triển và hoàn
chỉnh bởi KONZADZNSE. Vào thời gian đó, tại Mỹ cũng đã hình thành chuỗi
máy tính điêu khiển tự động, bước tiếp theo là sử dụng hệ thống các ống điện tử
cho việc tính toán. ENIAC, một máy tính khổng lồ sử dụng 18.000 ống điện tử,
15.000 thiết bị ngoại vi khác và tiêu thụ với công suất 150KW được hoàn thành.
Sau đó là một chương trình ghi nhớ được phát triển bởi nhà toán học John
Newman trong năm 1948.
Vào những năm 1950, người ta đã phát minh ra thiết bị bán dẫn và từ đây
có sự thay thế trandiot và diot cho các ống điện tử này. Đến năm 1960, một
bước ngoặt đáng kể cho sự phát triển của ngành điện tử đó là sáng kiến về vi
mạch điện tử. Sáng kiến này đã thực sự mở đường cho “Cách mạng công
nghiệp” lần thứ III.

là rất nhỏ, thậm chí là siêu nhỏ. Người ta từng biết đến những Robot có khả
năng “thám hiểm” cơ thể người để tìm ra các mầm bệnh bằng cách chuyển động
cùng dòng máu lưu thông trong cơ thể. Ngày nay,với sự phát triển của ngành
Bưu chính viễn thông, truyền thanh, truyền hình, y tế, khoa học về vũ trụ…
những ngành cần rất nhiều TBĐT hiện đại, và bản thân ngành điện tử với việc
cải tiến, thu nhỏ kích cỡ của TBĐT mà vai trò của TBĐT ngày càng trở lên
quan trọng trong cuộc sống hiện đại.
Không chỉ quan trọng đối với các ngành khoa học, chúng còn giúp cho
cuộc sống hàng ngày của con người thêm dễ chịu và năng động hơn. Ngồi ở
nhà, bên cạnh một máy tính điện tử được nối mạng, chúng ta có thể biết được
tình hình kinh tế – xã hội của một nơi trên thế giới cách ta nửa vòng trái đất,
hoặc có thể mua bán, trao đổi thư từ thông qua mạng. Ta cũng có thể chỉ cần mở
TV và tuỳ ý lựa chọn chương trình giải trí hay đón nhận tin tức thời sự ma mình
thích hoặc có thể nghe được tiếng nói thậm chí nhìn thấy hình ảnh của người
mình đang nói chuyện cùng qua điện thoại truyền hình… Tất cả những tiện
dụng này đều có được nhờ vào các TBĐT.
TBĐT cũng giúp tăng năng suất lao động. Một người công nhân giờ đây
có thể chỉ huy được một giàn máy cồng kềnh mà trước đây có thể phải cần đến
ba, bốn người. Việc kiểm tra chất lượng sản phẩm cũng có thể được thực hiện
hoàn toàn tự động bằng TBĐT, vừa nhanh, vừa chính xác.
TBĐT rất đa dạng và phong phú, mỗi một loại lại phục vụ cho một nhu
cầu hay một lĩnh vực khác nhau. Người ta chia chúng ra thành các loại sau:
- Các thiết bị EDP (Electronic Data Processing) và các TBĐT dùng trong
văn phòng (máy vi tính, máy in, máy chiếu, máy Fax, máy photocopy…)
- Các thiết bị viễn thông: thiết bị thu, nhận tín hiệu, thiết bị chụp ảnh từ
xa, máy sao bản từ xa, các thiết bị liên quan tới tín hiệu điện thoại…
- Thiết bị truyền dẫn và phát tín hiệu: các hệ thống báo động, hệ thống
đồnh hồ đo, hệ thống dò tìm và các hệ thống liên lạc bên trong.
- Thiết bị y tế: thiết bị tia X dùng trong chẩn đoán bệnh, thiết bị bức xạ
đẳng hướng dùng để trị liệu, thiết bị phân tích thử nghiệm dùng trong các phòng

doanh nghiệp phải có cách khắc phục những tổn thất xảy ra. Mỗi một sự cố xảy
ra đối với TBĐT đều dẫn đến những tổn thất lớn cho doanh nghiệp bởi giá trị
rất lớn của cả TBĐT lẫn dữ liệu chứa trong nó. Bằng cách đóng một sô phí nhỏ
cho công ty BH, doanh nghiệp có thể yên tâm sản xuất kinh doanh và có thể tự
chủ tài chính khi có sự cố xảy ra.
- Do TBĐT là loại thiết bị có hàm lượng công nghệ cao nên nó đòi hỏi
người sử dụng phải có trình độ cao về khoa học kỹ thuật cũng như tính cẩn thận.
Trong thực tế, không phải người sử dụng nào cũng đáp ứng được yêu câu này
nếu như không có sự tư vấn của các nhân viên của công ty BH. Vì vậy, việc
tham gia BH TBĐT lại càng trở nên cần thiết hơn. Khi tham gia BH TBĐT,
người được BH sẽ được tư vấn các biện pháp đề phòng rủi ro cũng như ngăn
ngừa tổn thất xảy ra thêm, từ đó mà nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh,
đảm bảo an toàn cho công việc của mình.
2. Đặc điểm của BH TBĐT
Do những đặc điểm riêng của TBĐT như đã nêu trong phần 1 về sự cần
thiết của BH TBĐT mà BH TBĐT cũng có những đặc điểm riêng khác biệt
ngoài những đặc điểm chung của các loại hình BH tài sản là: hình thức tự
nguyện, áp dụng nguyên tắc thế quyền hợp pháp,… Dưới đây là các đặc điểm
riêng đó.
- Một là, đơn BH TBĐT có phạm vi rất rộng, thông thường là dạng đơn
BH “mọi rủi ro”. Dựa trên đơn BH mọi rủi ro với rất ít các điều kiện loại trừ, nó
bảo đảm việc bồi thường sau khi có tổn thất xảy ra thậm chí cả trong các trường
hợp không đáng quan tâm hoặc không quan trọng đối với các tài sản khác, ví dụ
như: việc vận hành thiếu chuyên môn, dao động điện áp, ám khói, ẩm ướt và nổ
đèn chân không. Tuy nhiên, các hiểm hoạ ấy đã gây ra một rủi ro rất lớn,
nghiêm trọng cho TBĐT có độ nhạy cảm cao cả về tần số cũng như tính khốc
liệt. Tương tự như vậy, một nguyên nhân tương đối nhỏ cũng có thể gây ảnh
hưởng lớn về tài chính do sự đình trệ trong kinh doanh bởi vì hoạt động này có
thể hoàn toàn phụ thuộc vào tình trạng của TBĐT.
- Hai là, điều khoản chuẩn trong đơn BH TBĐT có đưa ra điều khoản