Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC HUY ĐỘNG VỐN THÔNG QUA PHÁT HÀNH
TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ Ở KHO BẠC NHÀ NƯỚC HÀ TÂY
I. KHÁI QUÁT VỀ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ TÂY
1. Đặc điểm kinh tế - xã hội tỉnh Hà Tây
Tỉnh Hà Tây thuộc vùng châu thổ sông Hồng, có diện tích là 2.148 km
2
. Phía
Đông giáp với tỉnh Hưng Yên và thành phố Hà Nội. Phía Nam giáp với tỉnh Hà
Nam, phía Tây giáp với tỉnh Hoà Bình và phía Bắc giáp với tỉnh Vĩnh Phúc và Phú
Thọ. Địa hình khá đa dạng, vùng đồi núi phía Tây có diện tích 704 km
2
và vùng
đồng bằng phía Đông có diện tích 1.444 km
2
, độ cao nghiêng dần theo hướng Đông
Bắc - Đông Nam. Do đặc điểm địa hình khác nhau nên hình thành nên các vùng
tiểu khí hậu khác nhau và cũng gây ảnh hưởng không ít đến việc phát triển kinh tế
xã hội của tỉnh.
Hà Tây là một tỉnh đông dân cư (đứng thứ 5 toàn quốc). Theo số liệu điều tra
tháng 4/2001, số dân là 2.886.770 người. Mật độ dân số là 1.111 người/km
2
. Dân
tộc Kinh chiếm khoảng 99% dân số, dân tộc Mường chiếm khoảng 0.8% dân số.
Dân tộc Dao chiếm khoảng 0.2% dân số.
Hà Tây có nhiều cảnh quan thiên nhiên kỳ thú được nhiều khách du lịch tìm
đến như: Đồng Mô, suối Hai, Suối Tiên, Ao Vua,...đặc biệt là thắng cảnh sông suối,
hang động ở chùa Hương Tích đã trở thành điểm du lịch thu hút khách thập phương
đến trẩy hội. Nơi đây được coi là “Nam Thiên đệ nhất động”. Hệ thống đình chùa,
miếu mạo như: Chùa Thầy ở Quốc Oai là nơi tu hành của cao tăng Từ Đạo Hạnh,

tăng 11% so với năm 2001, trong đó của khu vực Nhà nước đạt 28 triệu $. Tỉ lệ hộ
nghèo giảm 1,5% so với năm 2001 và tiếp tục thực hiện chương trình xoá nhà quá
dột nát trong năm 2003. Giải quyết thêm 2,5 vạn người lao động có việc làm; 2,1
vạn người lao động được dậy nghề và đi xây dựng nền kinh tế mới. Tổng thu
2
- -
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
NSNN 487 tỉ đồng; tổng chi NSĐP 548 tỉ đồng trong đó tăng quỹ dự trữ tài chính
10 tỉ đồng.
Kết quả huy động các nguồn vốn cho đầu tư phát triển đạt khá, riêng vốn đầu
tư xây dựng cơ bản trên địa bàn ước đạt 358 tỉ đồng. Nguồn vốn huy động trên địa
bàn năm 2002 là 862 tỉ đồng, tăng 28% so với năm 2001, trong đó chủ yếu tiền gửi
tiết kiệm chiếm 62,87% tổng số vốn huy động; phát hành trái phiếu 27%
Về lĩnh vực văn hoá - xã hội:
Cùng với những kết quả về phát triển kinh tế, lĩnh vực văn hoá xã hội đã cơ
bản ngăn chặn được sự xuống cấp và có những tiến bộ rõ rệt, đời sống nhân dân
được cải thiện từng bước.
Quy mô giáo dục - đào tạo được mở rộng phát triển, chất lượng giáo dục tiếp
tục được nâng lên, cơ sở vật chất dạy và học được bổ sung thêm. Cụ thể đến hết
năm 2002 có 15% số trường tiểu học được công nhận là trường chuẩn quốc gia.
Các hoạt động văn hoá, thông tin diễn ra sôi nổi với nhiều hình thức phong
phú, đa dạng. Tổ chức các hoạt động sưu tầm, nghiên cứu về văn hoá phi vật thể,
về nếp sống văn hoá của đồng bào các dân tộc. Hoạt động thể dục thể thao tiếp tục
được mở rộng và mang tính quần chúng rộng rãi. Các chương trình quốc gia về
phòng chống các dịch bệnh xã hội, chăm sóc sức khoẻ nhân dân được triển khai
tích cực, công tác truyền thông dân số, kế hoạch hoá gia đình được đẩy mạnh. Cụ
thể: năm 2002 giảm tỉ lệ sinh 0,6%, giảm tỉ lệ sinh từ 3 con trở lên, giảm tỉ lệ trẻ
em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng, góp phần giảm tỉ lệ phát triển dân số xuống
1,5%. Năm 2002, 65% số hộ được công nhận là gia đình văn hoá; 15% số làng, khu

dân cư, đặc biệt là vùng cao vẫn còn nhiều khó khăn.
2. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác huy động vốn ở kho bạc Nhà
nước Hà Tây
Năm 1990, cùng với cả nước, KBNN Hà Sơn Bình được thành lập theo
quyết định số 07 – HĐBT ban hành ngày 4/01/1990 về việc thành lậphệ thống
KBNN. KBNN Hà Tây được chính thức thành lập và đi sâu vào hoạt động từ tháng
4
- -
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
08/1991 trên cơ sở tách từ KBNN Hà Sơn Bình với chức năng quản lý quỹ NSNN
và cho đầu tư phát triển, đáp ứng kịp thời nhu cầu thanh toán, chi trả của NSNN.
Trong những năm qua, KBNN Hà tây đã huy động được một lượng vốn lớn
cho NSNN bằng biện pháp và hình thức khác nhau (huy động qua thuế và phát
hành trái phiếu Chính phủ). Tuy nhiên, việc huy động vốn ở KBNN Hà Tây cũng
gặp không ít khó khăn. Do vậy, để huy động tối đa, có hiệu quả nhất mọi nguồn
vốn cho NSNN qua KBNN Hà Tây đòi hỏi phải xem xét đến những nhân tố ảnh
hưởng đến công tác huy động vốn ở KBNN Hà Tây, đó là:
Một là: Nhân tố kinh tế: từ khi nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trường,
kinh tế tỉnh Hà Tây đã tăng trưởng rõ rệt, nhất là lĩnh vực phát triển du lịch, dịch
vụ. Tuy nhiên, nền kinh tế của tỉnh vẫn mất cân đối, lạc hậu, nguồn thu từ nội bộ
còn thấp, ảnh hưởng rất lớn đến việc huy động vốn qua KBNN Hà Tây.
Hai là: Nhân tố về thu nhập: thu nhập bình quân đầu người trong tỉnh thấp, tỷ
lệ hộ đói nghèo còn 8,5%. Tích luỹ trong dân cư chưa lớn, chưa đồng đều mà chỉ
tập trung vào một số hộ, một số doanh nghiệp tư nhân. Trình độ dân trí thấp nên
việc phát hành trái phiếu Chính phủ của kho bạc để thu hút vốn nhàn rỗi trong dân
cư chưa đạt hiệu quả cao.
Ba là: Nhân tố lãi suất: đây là nhân tố cơ bản ảnh hưởng tới việc huy động
vốn. Người dân mua trái phiếu Chính phủ trước tiên phải xem xét yếu tố lãi suất vì
cho Nhà nước vay cũng là đầu tư gián tiếp, mà đầu tư phải sinh lợi, ít nhất là sinh

KBNN Hà Tây. KBNN Hà Tây đóng một vai trò quan trọng trong việc huy động
vốn, phát huy những nhân tố tích cực, hạn chế, khắc phục những nhân tố tiêu cực
để huy động tối đa mọi nguồn vốn cho NSNN trong địa bàn tỉnh. Hoàn thành tốt kế
hoạch huy động vốn mà KBNN TƯ giao cho, góp phần bù đắp thiếu hụt NSNN và
để cho đầu tư phát triển kinh tế.
3. Vai trò của kho bạc Nhà nước Hà Tây trong công tác huy động vốn
thông qua phát hành trái phiếu Chính phủ
6
- -
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Để tìm hiểu vai trò của KBNN Hà Tây trong công tác huy động vốn, trước
hết xin sơ qua vài nét về KBNN Hà Tây.
3.1. Vài nét về kho bạc Nhà nước Hà Tây
Ra đời năm 1991, về nguyên tắc, KBNN Hà Tây là một tổ chức quản lý quỹ
ngân sách của Nhà nước, có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng. Về mặt tổ chức
và nghiệp vụ tuân thủ theo sự thống nhất trong toàn hệ thống, theo sự chỉ đạo của
KBNN TƯ. Hà Tây có 13 huyện trực thuộc chị trách nhiệm quản lý quỹ ngân sách
Nhà nước trên địa bàn tỉnh và các quỹ tài chính của Tỉnh.
Trong những năm qua, KBNN Hà Tây đã không ngừng củng cố, ổn định và
phát triển về tổ chức bộ máy, chức năng nhiệm vụ và hoạt động. Trong bối cảnh
nền kinh tế đang có nhiều đổi mới về cơ chế quản lý, tình hình kinh tế xã hội đã có
nhiều chuyển biến tích cực. Các doanh nghiệp đã trải qua giai đoạn thử nghiệm
trong cơ chế thị trường, đã đi sâu vào cơ chế ổn định và phát triển, hiện đang tiến
hành cổ phần hoá. KBNN Hà Tây đã góp phần không nhỏ trong quá trình quản lý,
xây dựng và phát triển nền kinh tế của tỉnh.
SƠ ĐỒ CỤ THỂ VỀ CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA KBNN HÀ TÂY
7
- -
7

NSNN, tập trung các nguồn thu, cấp phát, chi trả các khoản chi NSNN. Bên cạnh
đó, KBNN Hà Tây còn có vai trò quan trọng trong công tác huy động vốn để bù
đắp thiếu hụt NSNN và để đầu tư phát triển kinh tế. Điều đó thể hiện ở những điểm
sau:
9
- -
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
KBNN Hà Tây nghiên cứu và áp dụng chính sách vay dân có hiệu quả thông
qua việc phát hành tín phiếu, trái phiếu Chính phủ, các chứng chỉ vay nợ khác của
Chính phủ mà KBNN TƯ giao cho.
KBNN Hà Tây tổ chức phát hành trái phiếu Chính phủ, tập trung vốn cho
NSNN, đồng thời thanh toán trả nợ gốc và lãi đến hạn.
3.2. Tổ chức quản lý và bảo quản trái phiếu Chính phủ mà kho bạc Nhà
nước Hà Tây phát hành trên địa bàn
Công tác huy động vốn ở KBNN Hà Tây gắn liền với việc thực hiện chính
sách Tài chính – Tiền tệ, tổ chức điều hoà tiền mặt, kiểm soát các hoạt động mua
bán tín phiếu và trái phiếu KBNN để góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định lưu
thông tiền tệ.
Tổ chức hạch toán kế toán các khoản vay nợ, trả nợ ở trong tỉnh theo từng kỳ
hạn nợ, từng loại tín phiếu – trái phiếu của từng đối tượng huy động. Phân tích tác
động ảnh hưởng của việc huy động vốn trong tỉnh đối với cân đối NSNN và điều
hoà lưu thông tiền tệ
Trong điều kiện nền kinh tế thị trường hiện nay, cùng với cả nước, nền kinh
tế Hà Tây đã chuyển biến rõ rệt, nhất là trong lĩnh vực Tài chính. Do vậy, vai trò
của KBNN Hà Tây trong công tác huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu
Chính phủ ngày càng nổi bật. KBNN Hà Tây trong những năm qua đã huy động
được một lượng vốn lớn để bù đắp thiếu hụt ngân sách và cho đầu tư phát triển
kinh tế. KBNN Hà Tây đã khẳng định vai trò quan trọng của mình trong huy động
vốn, hoàn thành nhiệm vụ mà KBNN TƯ giao cho.

Chính phủ của hệ thống KBNN đã đạt được những kết quả nhất định, góp phần giải
quyết thiếu hụt tạm thời NSNN, kiềm chế và đẩy lùi lạm phát, ổn định lưu thông
tiền tệ, bình ổn giá cả, thúc đẩy phát triển kinh tế.
Trái phiếu Chính phủ được phát hành dưới dạng chứng chỉ trái phiếu ghi sổ.
Trái phiếu Chính phủ có nhiều mệnh giá khác nhau tuỳ theo từng đợt phát hành,
11
- -
11
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
được in sẵn trên chứng chỉ trái phiếu (hoặc giấy chứng nhận sở hữu trái phiếu) theo
nhu cầu của người mua trái phiếu. Trái phiếu Chính phủ được thu và thanh toán
bằng VNĐ, trường hợp mua bằng vàng, ngoại tệ chuyển đổi sẽ được cơ quan phát
hành trái phiếu thu vàng và ngoại tệ, đồng thời thực hiện chuyển đổi ra VNĐ để ghi
thu và thanh toán.
Đối với lãi suất trái phiếu Chính phủ: lãi suất do Bộ Tài chính công bố theo
từng đợt phát hành (sau khi đã thoả thuận với NHNN Việt Nam), đảm bảo cho
người mua trái phiếu được hưởng lãi suất thực cộng (+) với chỉ số trượt giá. Căn cứ
để xác định lãi suất trái phiếu là:
Tỉ lệ lạm phát và biến động giá cả theo từng thời kỳ.
Thời hạn của trái phiếu: lãi suất trái phiếu có thời hạn dài được quy định cao
hơn lãi suất trái phiếu có thời hạn ngắn.
2. Nhu cầu huy động vốn và khả năng huy động trái phiếu
Phương thức xác định lãi suất trái phiếu là:
Lãi suất cố định áp dụng cho cả thời kỳ phát hành, tuỳ theo biến động của thị
trường và mức lạm phát dự tính bình quân, nhu cầu vốn cần huy động từng năm để
xác định và công bố lãi suất.
Lãi suất chỉ đạo để tổ chức đấu giá và chọn lãi suất phát hành.
Đối tượng mua trái phiếu bao gồm:
Người Việt Nam ở trong nước, kiều bào ở nước ngoài, người nước ngoài làm
việc và sinh sống hợp pháp tại Việt Nam.

phương thức bán buôn thông qua đấu thầu giữa các thành viên trên thị trường sơ
cấp phát hành tín phiếu kho bạc, nhằm huy động vốn trong các Ngân hàng, các tổ
chức kinh tế cho NSNN và đầu tư phát triển kinh tế.
+ Tín phiếu kho bạc đấu thầu qua NHNN có đặc điểm thu tiền, thanh toán và
hạch toán bằng VNĐ. Mệnh giá tối thiểu là 1 triệu đồng, thời hạn 3 tháng, 6 tháng,
9 tháng.
13
- -
13
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Việc đấu thầu ở đây là lãi suất, lãi suất được hình thành trên cơ sở kết quả
đấu thầu, tại đó cân bằng giữa khả năng cung cầu về tín phiếu.
Đối tượng đấu thầu gồm: các NHTM, chi nhánh NHNN.
+ Nguyên tắc cơ bản trong đấu thầu là: bí mật tuyệt đối mọi hoạt động đặt
thầu của các thành viên và sự chỉ đạo đấu thầu của liên Bộ Tài chính – NHNN. Các
thông tin cần thiết về tổ chức phải được công khai, các thành viên thị trường có
quyền bình đẳng về quyền lợi, nghĩa vụ khi tham gia đấu thầu.
Theo quy định, các thành viên có trách nhiệm thanh toán khối lượng tín
phiếu trúng thầu kể từ sau khi có thông báo kết quả đấu thầu cho đến ngày phát
hành tín phiếu.
Đối với trái phiếu kho bạc.
Ngày 25/08/1994, bộ trưởng Bộ Tài chính ra quyết định số 433 TC – KBNN
về việc phát hành trái phiếu kho bạc kỳ hạn 3 năm, trả lãi hàng năm với các đối
tượng gồm người Việt Nam ở trong nước, kiều bào ở nước ngoài, người nước ngoài
đang làm việc và sinh sống ở Việt Nam, các doanh nghiệp trong nước ở Việt Nam,
các doanh nghiệp trong nước thuộc mọi thành phần kinh tế hoạt động kinh doanh
trên mọi lĩnh vực, các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài hoạt động theo luật đầu tư
nước ngoài tại Việt Nam được Chính phủ Việt Nam cho phép kinh doanh mua bán
trái phiếu. Các loại trái phiếu này có mệnh giá khác nhau, có danh hoặc không ghi
danh. Lãi suất trái phiếu được công bố theo từng đợt phát hành, tiền lãi được thanh