Nguy hiểm với những biến
chứng của sỏi thận

Sỏi thận là bệnh do các viên sỏi được tạo thành trong thận gây nên với
những biểu hiện dữ dội như: cơn đau quặn thận và các biến chứng nguy hiểm như
nhiễm khuẩn, suy thận cấp hoặc mạn tính.
Sỏi được tạo thành trong thận với nhiều kích cỡ khác nhau, từ cỡ nhỏ như
những hạt cát tới sỏi lớn bằng quả trứng. Có những sỏi nhỏ tự ra ngoài qua đường
tiểu nhưng cũng có sỏi thận lớn gây đau đớn và không thể tự ra được nếu không có
sự can thiệp của thầy thuốc.
Nguyên nhân tạo sỏi là gì?
Vì có những rối loạn chuyển hóa trong cơ thể, sỏi thận hình thành do lượng
nước tiểu quá ít (mất nước do uống ít nước hoặc lao động quá sức), hay nồng độ
các chất khoáng tăng cao trong nước tiểu. Các chất khoáng như canxi, oxalat,
muối urat, natri, cystine hay phốt-pho lắng đọng trong đài, bể thận kết thành sỏi.

Sỏi ở đài bể thận và niệu quản.
Nếu sỏi nhỏ (nhỏ hơn hay như hạt cát) có thể tự ra ngoài trong quá trình bài
tiết nước tiểu mà không gây triệu chứng gì. Nhưng với sỏi lớn, tùy theo kích thước
mà xảy ra các trường hợp: di chuyển theo dòng nước tiểu ra ngoài được nhưng có
thể gây đau đớn và chảy máu đường tiết niệu; mắc kẹt lại ở những chỗ hẹp của
niệu quản gây viêm tắc niệu quản; sỏi nằm lại trong đài bể thận hoặc trong bể thận
rồi phát triển to dần, choán hết đài bể thận, gây ra những tai biến nghiêm trọng làm
hủy hoại thận và các chức năng của thận. Do sỏi thận có bề mặt xù xì, lởm chởm,
sắc nhọn nên rất dễ làm tổn thương thận, gây nên những vết sẹo trong thận, dẫn
đến suy thận. Có bốn loại sỏi thận chính:
- Sỏi canxi là loại phổ biến nhất, khoảng 80%-90% sỏi thận là canxi oxalat
và canxi phosphat. Lượng canxi dư thừa trong cơ thể được đào thải qua thận, do
nồng độ quá nhiều khó có thể hòa tan trong nước tiểu, nó sẽ kết hợp với các
khoáng chất khác tạo thành sỏi. Những người có lượng vitamin D cao, bị cường
tuyến giáp hay những người bị suy thận dễ bị sỏi canxi.

- Tán sỏi thận qua da là phương pháp đưa một máy tán sỏi vào cơ thể qua
da vùng thắt lưng vào thận, viên sỏi sẽ bị tán vỡ ra nhờ sóng siêu âm và sau đó
được hút ra ngoài qua ống. Phương pháp này có thể tán được những sỏi lớn, rắn
ngay trong bể thận đã giãn rộng, có thể rửa sạch, lấy hết cặn sỏi và dẫn lưu bể thận
qua da.
- Phẫu thuật được chỉ định trong các trường hợp: sỏi lớn đường kính trên 40
mm, sỏi san hô nhiều gai cạnh găm vào đài bể thận, đài bể thận giãn hay ứ nước...
Làm gì để phòng sỏi tái phát?
Khoảng hơn 50% số người đã từng bị sỏi thận sẽ bị tái phát nên cách tốt
nhất là thực hiện biện pháp phòng ngừa, như: thay đổi thói quen sinh hoạt, nên
uống đủ nước (khoảng 2-3 lít nước/ngày); giảm lượng thức ăn chứa nhiều oxalat,
canxi như các loại quả hạnh nhân, sôcôla, nước chè, rau chân vịt, dâu tây, ăn ít
chất đạm động vật nếu bị sỏi acid uric; uống một số loại thuốc giúp kiểm soát
lượng khoáng chất phát triển trong nước tiểu; người bị sỏi thận do tuyến giáp tiết
ra nhiều hormon cần điều trị triệt để bằng phẫu thuật tuyến giáp.