Ghép sụn khớp - Hy vọng cho
người thoái hóa khớp

Khi tuổi thọ của con người ngày càng tăng thì các bệnh lý liên quan đến
lão hóa cũng ngày một nhiều, trong đó thoái hóa khớp là một bệnh điển hình.
Theo nhiều nghiên cứu trên thế giới thì thoái hóa khớp là nguyên nhân chính gây
tàn tật cho người già, đứng thứ hai sau các bệnh tim mạch. Trong những năm gần
đây, việc chẩn đoán và điều trị bệnh đã có nhiều tiến bộ, có những biện pháp đã
được áp dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng như sử dụng các thuốc bảo vệ
sụn khớp, thay khớp nhân tạo..., trong đó ghép tế bào sụn thay thế đang trở thành
một biện pháp hứa hẹn nhiều triển vọng.
Sụn khớp có vai trò như thế nào?
Sụn khớp là một tổ chức rất đặc biệt, che phủ các đầu xương ở diện khớp
làm cho các diện khớp được trơn bóng, giảm lực ma sát khi chúng trượt nên nhau,
giúp cho con người có thể đi lại, vận động, sinh hoạt dễ dàng. Sụn có tính chất vừa
chắc, cứng nhưng lại dẻo dai, đàn hồi, có tác dụng như một chiếc lò xo làm giảm
áp lực tác động lên diện khớp khi vận động. Sụn khớp được cấu tạo từ hai thành
phần chính là chất căn bản của sụn và các tế bào sụn. Chất căn bản của sụn có 3
thành phần chính là: nước (chiếm 80%), các sợi collagen (chủ yếu là collagen typ
2) và chất proteoglycan (chiếm 5 - 10%). Tế bào sụn có nhiệm vụ tổng hợp ra chất
căn bản của sụn khớp, là những tế bào có tốc độ chuyển hóa thấp. Trong cơ thể
sống, các tế bào sụn khớp ở người trưởng thành không có khả năng sinh sản và tái
tạo. Một đặc điểm rất đặc biệt là tổ chức sụn khớp không có mạch máu trực tiếp
nuôi dưỡng như các tổ chức khác, mà nó được nuôi dưỡng bằng con đường thẩm
thấu nhờ tổ chức xương dưới sụn, màng hoạt dịch, dịch khớp.
Từ các đặc điểm cấu tạo và chức năng trên, nên trong thực tế, một khi sụn
đã bị tổn thương thì nó rất khó liền. Khi sụn bị tổn thương, do chấn thương hay do
bệnh lý làm lộ tổ chức xương dưới sụn khớp, các đầu xương cọ xát lên nhau làm
cho khớp bị tổn thương nặng hơn, gây thoái hóa khớp, biểu hiện bằng triệu chứng
đau và biến dạng khớp.
Tại sao bị thoái hóa khớp?

để xác định vị trí sụn bị tổn thương chuẩn bị cho ghép sụn, lấy một mảnh tổ chức
sụn ở vùng khớp không bị tổn thương. Các tế bào sụn được nuôi cấy trong một
môi trường giàu dinh dưỡng, có các yếu tố tăng trưởng đặc biệt trong vài tuần và
các tế bào này được nhân lên nhiều lần về số lượng. Sau đó các tế bào sụn được
cấy ghép vào vị trí sụn bị thiếu hụt và phải mất vài tháng, các tế bào sụn này mới
chuyển thành tổ chức sụn bình thường. Kỹ thuật này mới được sử dụng ở một số
trung tâm lớn ở các nước phát triển.
Gần đây, các nhà khoa học vừa công bố kết quả rất khả quan về khả năng
tái tạo của tế bào sụn khớp (trong môi trường nuôi cấy đặc biệt) của bệnh nhân
thoái hóa khớp nặng đòi hỏi phải thay khớp, mở ra triển vọng lớn cho hướng điều
trị căn bệnh này trong tương lai.