Phòng lây nhiễm bệnh từ
lợn sang người
Bệnh lợn tai xanh, bệnh liên cầu lợn hiện đang gia tăng ở một số địa
phương và điều đáng quan tâm là bệnh liên cầu lợn có thể lây sang người. Vì
vậy chúng ta cần phải hiểu biết về hai loại bệnh này để chủ động phòng bệnh
và phát hiện, điều trị kịp thời khi bị mắc bệnh.
Bệnh lợn tai xanh và bệnh liên cầu lợn là bệnh gì ?
-Bệnh lợn tai xanh: được phát hiện lần đầu tiên tại Mỹ năm 1987 và ở
Trung Quốc vào giữa năm 1990. Bệnh do loại virut Lelystad thuộc họ Togaviridae
gây ra. Virut này hiện diện trong dịch nước mũi, nước bọt, tinh dịch, phân... của
lợn và có thể phát tán qua quá trình tiếp xúc, vận chuyển lợn bị bệnh. Khi lợn bị
mắc bệnh này thường biểu hiện các triệu chứng như bỏ ăn, da đỏ do bị xuất huyết,
mạch máu phù nề; vùng ngực, hậu môn, chỗ da non, tai bị xuất huyết và chuyển
sang màu tím xanh nên thường gọi là bệnh tai xanh. Lợn bị mắc bệnh còn kèm
theo các triệu chứng khác như viêm phổi, ho, sốt cao, chảy nước mũi, mắt sưng
húp, xù lông, nằm ủ rũ... Lợn bị bệnh tai xanh do nhiễm virut Lelystad gây ra hội
chứng rối loạn hô hấp và sinh sản, viết tắt là PRRS (Porcine Reproductive and
Respiratory Syndrome). Bệnh lợn tai xanh không có khả năng lây sang người và
hiện nay chưa có thuốc đặc hiệu để điều trị cho lợn bị mắc bệnh.
-Bệnh liên cầu lợn: là bệnh do loại vi khuẩn Streptococcus suis gây ra và có
thể nói là một bệnh đi kèm theo sau bệnh lợn tai xanh. Lợn bị bệnh tai xanh do bị
nhiễm virut, còn bị bệnh liên cầu do bị nhiễm vi khuẩn. Nếu lợn đã bị mắc bệnh
tai xanh thì sẽ có cơ hội bị nhiễm bệnh liên cầu sau đó, hay nói một cách khác nếu
lợn đã mắc bệnh tai xanh thì sẽ dẫn đến mắc bệnh nhiễm liên cầu. Vi khuẩn
Streptococcus suis thường có mặt trong đường hô hấp của lợn và nếu có điều kiện,
nó sẽ phát triển và gây bệnh. Việc nhận biết lợn bị nhiễm bệnh liên cầu khuẩn rất
khó xác định bằng mắt thường mà cần phải xét nghiệm chẩn đoán vi khuẩn gây
bệnh tại phòng thí nghiệm. Thực tế hiện nay, người dân có thể dựa vào triệu chứng
ở lợn như có da đỏ, thịt đỏ, nội tạng đỏ hơn mức bình thường để tạm thời xác định
lợn bị bệnh liên cầu nhằm phòng tránh. Bệnh liên cầu lợn rất nguy hiểm vì có khả
năng lây sang cho người. Kể cả khi lợn chưa bị mắc bệnh tai xanh thì bệnh liên
Khi mới bị mắc bệnh liên cầu lợn, triệu chứng ban đầu rất khó chẩn đoán vì
biểu hiện của bệnh thường giống như cảm sốt thông thường. Do đó căn cứ vào yếu
tố dịch tễ người có tiếp xúc trực tiếp với lợn hoặc ăn các loại thức ăn được chế
biến từ lợn mà sau đó có triệu chứng sốt cao, đau nhức đầu, đau họng, ói mửa,
cứng cổ... phải đến ngay bệnh viện để được khám, xét nghiệm máu, dịch não tủy,
dịch bao khớp phát hiện, chẩn đoán bệnh chính xác và điều trị bệnh kịp thời; nếu
bệnh nhân đến bệnh viện quá muộn, có nhiều biến chứng trầm trọng sẽ dễ dẫn đến
tử vong.
Phòng tránh mắc bệnh liên cầu lợn như thế nào?
Để phòng tránh mắc bệnh liên cầu lợn, con người cần hạn chế sự tiếp xúc
trực tiếp với lợn bị bệnh vì khả năng bị nhiễm bệnh khá cao. Các đối tượng như
người chăn nuôi lợn, người giết mổ lợn ở các lò mổ, người buôn bán, vận chuyển
lợn, thịt lợn, các sản phẩm có liên quan từ lợn, cán bộ thú y, người bị suy giảm
miễn dịch... cần thận trọng khi tiếp xúc với lợn bị bệnh và nên sử dụng các dụng
cụ bảo hộ lao động cần thiết để bảo đảm an toàn. Cần vệ sinh chuồng trại chăn
nuôi thường xuyên để phòng bệnh và khoanh vùng, tiêu hủy ngay đàn lợn bị
nhiễm bệnh, chủ động hạn chế bệnh phát triển với khả năng nguy cơ lây truyền
bệnh sang cho người. Đối với người nội trợ và người tiêu dùng nên chọn mua thịt
lợn sạch đã được cơ quan thú y kiểm dịch, kiểm tra xác nhận; không nên mua loại
thịt lợn có dấu hiệu xuất huyết dưới da, thịt và nội tạng có màu đỏ hơn mức bình
thường. Khi chế biến thức ăn phải bảo đảm vệ sinh, đun nấu thịt lợn thật chín,
không nên ăn thịt tái và tiết canh lợn vì cơ hội bị mắc bệnh liên cầu lợn là điều
không thể tránh khỏi.