Hớng dẫn canh tác
trên đất dốc
Tập 4
quản lý trang trại
Sách xuất bản theo thỏa thuận của
World Neighbors & Studio Driya Media
và đợc Quaker Service tài trợ
Ngời dịch
Ngô Sĩ Hoài, Đôn Thế Phong
Đào Xuân Trờng, An Văn Bảy
nhà xuất bản nông nghiệp
hà nội 1995
2
Pratical guide
to Dryland Farming
integrated
farm management
3
Vài lời của tổ chức hàng xóm thế giới gửi đến
bạn đọc và bà con nông dân Việt Nam
Chúng tôi rất lấy làm vui mừng là bộ sách " Hớng dẫn canh tác trên đất dốc" đã đợc dịch,
in xong và ra mắt với bạn đọc và bà con nông dân Việt Nam
Chúng tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn với Quaker Service ở Việt Nam đã tài trợ cho việc xuất
bản, và cảm ơn Nhà xuất bản nông nghiệp đã tổ chức thành công việc biên tập, in ấn tập sách
này và giới thiệu với bạn đọc.
Bộ sách này nguyên đợc viết trên cơ sở kinh nghiệm và điều kiện thực tế của Indonexia và
đã đợc Yayasan Tananua, một tổ chức do một số nông dân ở Indonexia thành lập, phát triển
va đã thu kết quả tốt đẹp.
Chúng tôi không có ý định đa ra một mẫu hình cụ thể mà chỉ giới thiệu những kinh nghiệm
thực tế đã thu đợc ở Indonexia để bà con tham khảo, phân tích, đánh giá và tuỳ theo tình
hình cụ thể của địa phong mình để tìm ra những giải pháp thích hợp và có hiệu quả. Nhân

Sách do World Neighbors ( Tổ chức hàng xóm thế giới), Studio Driya Media và Yayasan
Tanaua xuất bản và phát hành rộng rãi tại Indonexia . Nội dung sách thể hiện chủ yếu bằng
các tranh vẽ kèm lời giải thích ngắn gọn, dễ hiểu, đợc đông đảo bạn đọc hoan nghênh

Nhằm phục vụ cho công tác khuyến nông, khuyến lâm, đợc sự đồng ý của World Neighbors
và Studio Driya Media, đợc Quaker Service tài trợ, Nhà xuất bản Nông nghiệp cho xuất bản
bộ sách trên bằng tiếng việt.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn:
-
Bà Karin Eberhardt - Đại diện World Neighbors, đại diện của Studio Driya Media, đã
cung cấp nguyên bản tiếng Anh, bản dịch tiếng Việt và cho phép in bộ sách này tại Việt
Nam .
-
Bà Lady Borton - đại diện Quaker Service đã hỗ trợ về tài chính trong việc in ấn;
-
PTS Hoàng Xuân Tý, Giám đốc " Trung tâm sinh thái và môi trờng rừng" đã giúp đỡ
chỉnh lý tài liệu cho phù hợp với Việt Nam.
Trân trọng giới thiệu với bạn đọc
nhà xuất bản nông nghiệp
5
mục lục
Vài lời của tổ chức hàng xóm thế giới gửi đến
bạn đọc và bà con nông dân Việt Nam .................................................................3
Lời giới thiệu.........................................................................................................4
Giới thiệu...............................................................................................................6
Bảo vệ đất và nớc là cơ sở để canh tác tổng hợp ...............................................11
Độ phì của đất .....................................................................................................12
Các giải pháp mô hình canh tác ..........................................................................16
Vật nuôi...............................................................................................................23
Sản phẩm từ cây lớn ............................................................................................28

dựng, cùng với những nhu cầu gia dụng khác và tiền mặt mua sắm mọi thứ cần thiết khác.
10
Do điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, diện tích canh tác hạn hẹp, ngời nông dân phải lập kế
hoạch sử dụng đất một cách cẩn thận, để tất cả những khoảng trống đều đợc tận dụng. Tất
cả các yếu tố nh: nớc, thời gian, sức lao động phải đợc sử dụng một cách thông minh, bởi
vì những yếu tố này sẽ quyết định, liệu thu hoạch mùa màng có đáp ứng đợc những nhu cầu
của gia đình mình hay không.
Cuốn sách này có thể sử dụng nh một tài liệu hớng dẫn để thảo luận về cách duy trì các giải
pháp canh tác và tăng năng suất cây trồng lâu dài. Điều này có nghĩa là phải tiến hành các
hoạt động khác nhau, đáp ứng đợc nhu cầu của gia đình với ít rủi ro nhất. Lao động cần cù
cha giải quyết đợc toàn bộ vấn đề. Ngời nông dân phải biết cách kết hợp các hoạt động
khác nhau để làm cho trang trại có năng suất hơn.
11
bảo vệ đất và nớc là cơ sở để canh tác tổng hợp
Bảo vệ đất và nớc trên sờn đồi thờng bao gồm việc trồng những hàng cây mọc nhanh trên
các bậc thang. Tiến hành những công việc bảo vệ đất và nớc có thể làm giảm bớt " xói
mòn", tăng độ màu mỡ của đất, và giữ lại nớc ma để sử dụng một cách hiệu quả hơn.
(Xem tập 1 Giới thiệu các giải pháp bảo vệ đất và nớc của bộ tài liệu này) .
Việc cải thiện điều kiện nong rãy bằng cách làm tăng độ màu mỡ và tăng sự thấm nớc của
đất có thể làm tăng sản lợng hoa màu. Nếu bảo vệ đất và nớc một cách hợp lý sẽ có thể
tăng năng suất các loại hoa màu, vật nuôi và cây trồng. Tất cả những sản phẩm đó có liên
quan đến nhau trong trang trại vùng cao
12
Độ phì của đất
Hầu hết nông dân đều nhận thấy một thực thế: Việc trồng cây năm này qua năm khác, trên
cùng một đám đất cuối cùng sẽ làm giảm độ màu mỡ của đất tới mức mà năng suất canh tác
không tơng xứng với công sức lao động. Đất đai để làm nơng rãy mỗi ngày càng trở nên
khan hiếm và việc mở mang nơng rãy là rất vất vả. Vì vậy duy trì độ phì của đất để canh tác
lâu dài là rất quan trọng.
13