Phần 1 Khởi đầu kinh doanh
Mục tiêu học tập
Sau khi nghiên cứu phần này, ngời học cần có khả năng:
1. Quyết định chi bao nhiêu tiền cho doanh nghiệp?
2. Doanh nghiệp mới nên đợc đặt ở đâu?
3. Ước định giá trị của doanh nghiệp mà bạn định mua lại
4. Xây dựng và thực hiện kế hoạch kinh doanh
1
Quyết định chi bao nhiêu tiền cho doanh nghiệp
Để xác định giá trị của một doanh nghiệp trong tơng lai, cần xem xét đến loại hình và lĩnh vực
kinh doanh chủ yếu của doanh nghiệp đó, các điều kiện của ngành kinh doanh, tình hình cạnh
tranh, các yêu cầu marketing, khả năng quản lý, các yếu tố rủi ro, khả năng thu nhập và tiềm lực
tài chính của doanh nghiệp.
Các phơng pháp định giá thông dụng nhất thờng dựa trên các nguồn thu nhập hoặc tài sản.
Theo phơng pháp đánh giá thu nhập, thu nhập thuần bình quân điều chỉnh đợc qui đổi thành giá
vốn theo một hệ số phù hợp; với phơng pháp tài sản, các tài sản đợc định giá (thẩm định) theo
giá thị trờng. Giá trị của các công ty tơng tự trên thị trờng cũng có thể đợc sử dụng nh một tiêu
chuẩn so sánh hữu hiệu.
Định giá trên cơ sở thu nhập. Thu nhập thuần đợc nhân với một hệ số phù hợp để xác định
giá trị gần đúng của doanh nghiệp. Hệ số điều chỉnh thờng cao hơn với các doanh nghiệp có
mức độ rủi ro thấp và thấp hơn với những doanh nghiệp có mức độ rủi ro cao. Ví dụ, hệ số này
có thể bằng 1 với một doanh nghiệp đầy rủi ro nhng bằng 3 với một doanh nghiệp ít rủi ro hơn.
Việc đánh giá thờng dựa trên số liệu thu nhập điều chỉnh bình quân 5 năm cuối. Thu nhập của
một công ty trong 5 năm cuối trớc ngày đánh giá phản ảnh khả năng sinh lợi của công ty. Công
thức tính là:
Thu nhập bình quân điều chỉnh (5 năm) X Hệ số (dựa trên tiêu chuẩn ngành)= Giá trị công
ty
Thu nhập bình quân gia quyền điều chỉnh, trong đó, trọng số đợc tính cao hơn cho những
năm gần với hiện tại hơn, đợc coi là phản ánh giá trị tốt hơn phơng pháp bình quân giản đơn.
Nguyên nhân là do thu nhập trong thời gian càng gần với hiện tại thì cảng phản ánh đúng giá cả
và hoạt động hiện hành của doanh nghiệp. Trong trờng hợp tính giá trị bình quân gia quyền cho

Giá trị thị trờng hợp lý của tổng tài sản thuần. Giá trị thị trờng hợp lý của các tài
sản hữu hình thuần của công ty có thể đợc xác định dựa trên kết quả đánh giá độc lập.
Một khoản giá trị gia tăng đợc cộng thêm tơng ứng với giá trị thơng hiệu của công ty. Một
công ty môi giới, ngời thu xếp việc mua và bán doanh nghiệp thờng đợc thuê để đánh giá
tài sản hữu hình của công ty. Giá trị thị trờng hợp lý của các tài sản thờng lớn hơn giá trị
ghi sổ của chúng.
Hệ số điều chỉnh tổng doanh thu. Giá trị một doanh nghiệp có thể đợc tính bằng
cách nhân doanh thu với một hệ số điển hình của ngành. Hệ số điều chỉnh tổng doanh thu
của một ngành đợc xác định dới dạng tỷ số trung bình giữa giá thị trờng và doanh số. Ví
dụ, nếu doanh thu là 5 triệu Đôla và hệ số bằng 0,1, giá trị doanh nghiệp là $5.000.000 x
0,1 = $500.000. Nếu các báo cáo thu nhập của công ty không đủ mức độ tin cậy, kết quả
tính toán theo phơng pháp này sẽ là một chỉ tiêu tham khảo rất hữu ích.
Giá trị của các doanh nghiệp tơng tự. Giá trị doanh nghiệp đợc đánh giá dựa trên
giá thị trờng của một doanh nghiệp tơng đơng trong cùng ngành. Giá bán của một doanh
nghiệp tơng tự gần đây là bao nhiêu? Từ đó có thể suy ra giá trị doanh nghiệp đợc đánh
giá. Mặc dù sự giống nhau hoàn toàn là không thể có, vẫn có thể có một sự so sánh hợp lý
giữa các công ty với nhau (ví dụ: các công ty có cùng qui mô, cùng sản phẩm, cùng cơ
cấu tổ chức, và cùng lĩnh vực hoạt động).
Kết hợp các phơng pháp. Giá trị của doanh nghiệp có thể đợc tính toán dựa trên giá
trị bình quân gia quyền của các giá trị đợc xác định theo các phơng pháp khác nhau.
Trọng số lớn nhất thờng đợc gán cho giá trị xác định theo phơng pháp định giá trên cơ sở
thu nhập và trọng số nhỏ nhất gán cho giá trị tính đợc theo phơng pháp đánh giá tài sản.
Ví dụ, giả định rằng giá trị thị trờng hợp lý của tổng tài sản thuần là 3 triệu Đôla và giá trị
theo phơng pháp định giá trên cơ sở thu nhập là 2,4 triệu Đôla, nếu phơng pháp đánh giá
thu nhập đợc gán hệ số 2 và phơng pháp giá trị tài sản thuần đợc tính hệ số 1, giá trị của
doanh nghiệp đợc xác định bằng:
3
Ph ơng pháp Giá trị X Trọng số = Tổng
Giá thị trờng hợp lý của
Tổng tài sản thuần $3.000.000 X 1 =

Cửa hàng của bạn cần phải đặt ở vị trí dễ nhận thấy nếu nh loại hàng hóa của bạn chỉ
đợc mua theo tùy hứng của khách hàng. Một ngã t đông đúc là vị trí thuận lợi vì ở đó luôn
có ngời qua lại. Nếu khách hàng phải đi xe đến cửa hàng của bạn, cần phải đảm bảo cửa
hàng có chỗ đậu xe rộng rãi.
Doanh nghiệp cung cấp các dịch vụ mà khách hàng tìm đến một cách có chủ ý nh
thẩm mỹ viện hay hãng du lịch có thể không cần ở nơi dễ thấy nhng lại cần có thiết kế ấn
tợng, không gian thoải mái và giao thông thuận tiện.
4
Khi chọn lựa địa điểm tại một trung tâm mua bán, cũng cần cân nhắc đến sự hiện diện
của các cửa hiệu cạnh tranh. Ngoài ra cũng phải quan tâm đến các phơng tiện giao thông,
môi trờng, tiếng ồn xung quanh. Giá thuê cửa hàng cũng là một yếu tố quan trọng cần cân
nhắc.
Cần thận trọng khi ký kết hợp đồng thuê cửa hàng trong một khu thơng mại cha khai
trơng. Nếu chủ thầu không tìm đợc đủ ngời thuê, họ có thể ngừng triển khai khu thơng
mại. Hợp đồng thuê cũng cần chỉ rõ vị trí thuê cụ thể cùng các thông số chi tiết. Cố gắng
đạt đợc thoả thuận không cạnh tranh ngăn ngừa sự hiện diện của các đối thủ cạnh tranh
trực tiếp (ví dụ điều khoản hợp đồng qui định chỉ có một cửa hàng sinh vật cảnh trong khu
thơng mại chẳng hạn). Cũng cần cân nhắc đến các cửa hàng khác trong cùng khu và các
tác động của chúng đến công việc kinh doanh của bạn. Mức độ an ninh trong khu vực
cũng cần đợc u tiên xem xét.
Doanh nghiệp bán buôn lại cần đặt ở nơi có thể giảm thiểu chi phí vận tải. Các kho
hàng nên đặt ở khu trung tâm để giảm chi phí chuyển hàng đến các khách hàng thờng
xuyên. Cũng cần chọn vị trí có thể dễ dàng kết nối với các trục giao thông thiết yếu để
đảm bảo lu thông nhanh chóng.
Để lựa chọn vị trí cho các nhà máy nhỏ, cần tìm các vị trí gần thị trờng tiêu thụ, khách
hàng, các nhà cung cấp, nguồn nguyên liệu và nguồn nhân lực có kỹ thuật. Một khu công
nghiệp có thẻ là lựa chọn phù hợp. Liệu dân c khu vực xung quanh có chấp nhận nhà máy
của bạn hay không? Chính quyền địa phơng có chính sách u đãi gì về thuế hay không?
cũng là những yếu tố cần đợc xem xét.
3