Triệu chứng và thuốc điều trị suy
nhược thần kinh

Tỷ lệ bệnh suy nhược thần kinh ngày càng tăng cùng với nhịp sống hối hả
trong thời kỳ công nghiệp hóa và hội nhập. Theo một số tác giả thì suy nhược thần
kinh là một sản phẩm không thể tránh khỏi của nền văn minh và là một căn bệnh
mang tính toàn cầu.
Suy nhược thần kinh là một hội chứng bệnh lý thuộc nhóm loạn thần kinh
chức năng, do những rối loạn chức năng vỏ não và một số trung khu dưới vỏ gây
nên. Bệnh suy nhược thần kinh được xác định là do căn nguyên tâm lý gây nên (có
tác giả gọi là bệnh tâm căn suy nhược). Căn nguyên tâm lý (chấn thương tâm thần,
stress) rất đa dạng, là những căng thẳng tâm lý cấp tính hay mạn tính kéo dài như
những tổn thất về người và của đột ngột, những mâu thuẫn kéo dài trong gia đình
và trong công tác hay lao động trí óc căng thẳng kéo dài, tham vọng không thành...
Ngoài bệnh suy nhược thần kinh, trong thực hành lâm sàng còn gặp hội
chứng suy nhược thần kinh sau các bệnh thực thể như: chấn thương sọ não, vữa xơ
động mạch não, thiểu năng tuần hoàn não, bệnh lý dạ dày tá tràng, tăng huyết áp,
nội tiết (đái tháo đường, Basedow...) và sau một số bệnh nhiễm khuẩn...
Cơ chế bệnh sinh của suy nhược thần kinh đến nay chưa được rõ ràng, cần
tiếp tục nghiên cứu. Theo I.P. Paplov, hưng phấn và ức chế là hai quá trình hoạt
động của vỏ não, khi quá căng thẳng quá trình hưng phấn hay ức chế, hoặc quá
căng thẳng tính linh hoạt của hai quá trình hưng phấn và ức chế, đều gây nên trạng
thái suy nhược thần kinh. Ngoài ra, suy nhược thần kinh còn liên quan đến loại
hình thần kinh: bệnh suy nhược thần kinh thường xuất hiện ở những người có loại
hình thần kinh trung gian không thăng bằng và loại hình thần kinh yếu.
Triệu chứng lâm sàng
Biểu hiện lâm sàng suy nhược thần kinh chủ yếu là các triệu chứng chủ
quan của người bệnh xuất hiện sau những chấn thương tâm lý và một số bệnh nội
khoa. Các dấu hiệu sớm thường là nhanh mệt mỏi, khó tập trung vào công việc, ăn
kém ngon, ngủ không sâu giấc.
Đến giai đoạn điển hình có các triệu chứng sau:

Thuốc điều trị suy nhược thần kinh
Bệnh nhân không nên tự dùng thuốc mà cần có sự hướng dẫn của thầy
thuốc để sử dụng cho hợp lý, tránh các tác dụng không mong muốn của thuốc.
Các thuốc tác động lên cơ chế sinh bệnh như các thuốc có tác dụng lên quá
trình hưng phấn hệ thần kinh: sulbutiamine (arcalion) hoặc asthenal uống sau ăn
sáng. Nếu uống vào buổi trưa hoặc tối có thể gây mất ngủ, nếu uống vào lúc đói có
thể gây cồn cào, khó chịu vùng thượng vị.
Các thuốc khác có tác dụng chữa triệu chứng, tùy từng bệnh nhân khác
nhau có thể chỉ định cho các thuốc khác nhau. Các thuốc hay được các bác sĩ
khuyên dùng là:
- Tăng cường tuần hoàn và dinh dưỡng não: piracetam, ginkgo biloba...
- Thuốc an thần, trấn tĩnh: nên dùng các thuốc có tác dụng an thần nhẹ, trấn
tĩnh. Tuy nhiên nhóm thuốc này thường gây quen thuốc nên sử dụng cần thận
trọng.
- Thuốc giảm đau: hay dùng là các dẫn chất của paracetamol: các thuốc này
có đặc điểm là tác dụng nhanh nhưng bất lợi là độc với gan nếu dùng liều cao và
thường xuyên. Khi sử dụng nên dùng xa bữa ăn, uống với nhiều nước.
- Các vitamin: đừng quan niệm vitamin là các thuốc bổ mà sử dụng tùy
tiện. Đây là nhóm thuốc cung cấp các yếu tố vi lượng, có tác dụng tới quá trình
chuyển hoá của cơ thể đồng thời nó cũng có tác dụng phụ không tốt nếu ta dùng
quá liều và không đúng chỉ định.
- Các thuốc y học cổ truyền: tâm sen, lá vông, lạc tiên, củ bình vôi
(rotunda),...