BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

--------/--------

-----/-----

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN ĐĂNG KIỂM

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ
LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN QUỲNH PHỤ TỈNH THÁI BÌNH

Chuyên ngành: Quản lý cơng
Mã số: 8 34 04 03

TĨM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI – 2018


Cơng trình được hồn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:
TS. TRỊNH ĐỨC HƢNG

Phản biện 1:

mã xã An Vinh; chế biến lương thực xã An Mỹ; gỗ mỹ nghệ xã An Đồng...
Tuy nhiên, trong xu thế tồn cầu hố cùng với sự phát triển mạnh mẽ
của khoa học, kỹ thuật, công nghệ… các làng nghề có những cơ hội để
phát triển song cũng có khơng ít những khó khăn, thách thức phải đối mặt.
Nhiều làng nghề, ngành nghề truyền thống có nguy cơ tan rã do không đủ
sức cạnh tranh, không theo kịp tốc độ phát triển của máy móc hiện đại.
Nhiều làng nghề sản xuất cịn thủ cơng theo quy mơ nhỏ lẻ, chất lượng sản
phẩm chưa cao, mẫu mã chậm thay đổi nên sức cạnh tranh kém, chưa tạo
dựng được thương hiệu. Hầu hết các làng nghề chưa có hạ tầng kỹ thuật xử
lý nguồn nước trước khi xả ra môi trường, cũng như thu gom chất thải.
Ngồi ra, cơ chế, chính sách ban hành đã lâu, có một số nội dung khơng
cịn phù hợp, nhưng lại chậm được thay đổi cho phù hợp tình hình mới,
nhiều thủ tục hành chính cịn rườm rà. Khó khăn nhất là tiếp cận vay vốn,
ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng cao tay nghề. Thị trường chậm được
mở rộng, chưa gắn kết được các công đoạn trong chuỗi giá trị từ thiết kế
mẫu mã, cung ứng nguyên nhiên liệu đến sản xuất và tiêu thụ; các nghệ
nhân, thợ giỏi làng nghề chưa được quan tâm bồi dưỡng, phát huy đúng


mức, chưa được quan tâm để sáng tạo ra mẫu mã mới; mối liên kết giữa
các cơ sở sản xuất trong làng nghề và giữa các làng nghề còn nhiều tồn tại,
hạn chế... Vì vậy, nghiên cứu đề ra những giải pháp đổi mới quản lý nhà
nước để thúc đẩy sự phát triển của các làng nghề của huyện Quỳnh Phụ
đang là đòi hỏi khách quan và cấp thiết. Xuất phát từ nhận thức đó, em
chọn đề tài: “Quản lý nhà nước về làng nghề truyền thống trên địa bàn
huyện Quỳnh Phụ tỉnh Thái Bình” để nghiên cứu.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ “Xây dựng và phát triển mơ
hình làng nghề du lịch tại một số tỉnh đồng bằng Bắc Bộ” của GS.TS.
Hoàng Văn Châu.

nước đối với làng nghề truyền thống trên địa bàn huyện Quỳnh Phụ tỉnh
Thái Bình.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Hoạt động quản lý nhà nước đối với làng nghề truyền thống trên địa
bàn huyện Quỳnh Phụ tỉnh Thái Bình.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về khơng gian: Nghiên cứu trên địa bàn huyện Quỳnh Phụ
tỉnh Thái Bình.
- Phạm vi về thời gian: Từ năm 2011 đến năm 2016.
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn
5.1. Phương pháp luận
Dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng
Hồ Chí Minh về hoạt động quản lý, quản lý nhà nước cũng như những


quan điểm của Đảng trong các Văn kiện, Nghị quyết của Đảng Cộng sản
Việt Nam và các văn bản quản lý nhà nước về phát triển làng nghề, làng
nghề truyền thống.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như thống kê,
so sánh, phân tích, tổng hợp.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Góp phần làm sáng tỏ thêm một số vấn đề lý luận về quản lý nhà
nước nói chung và quản lý làng nghề nói riêng
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được sử dụng làm nguồn tài
liệu tham khảo phục vụ cho công tác quản lý, công tác xây dựng,thực hiện
chính sách phát triển làng nghề truyền thống.

dụng hiệu quả các nguồn lực nhà nước.
1.1.2. Tổ chức bộ máy trong quản lý nhà nước
Tổ chức hành chính nhà nước được nhà nước trao quyền lực pháp lý
để làm phương tiện thực hiện chức năng quản lý nhà nước. Hoạt động quản
lý nhà nước đối với làng nghề truyền thống là thực hiện chức năng quản lý
theo ngành, lĩnh vực cụ thể, được phân cấp quản lý từ Trung ương đến địa
phương.


1.1.3. Chính sách trong quản lý nhà nước
Chính sách cơng trong quản lý nhà nước đối với làng nghề truyền
thống là tổng thể các quan điểm, biện pháp, công cụ nhằm mục tiêu phát
triển làng nghề truyền thống. Nhà nước thơng qua việc xây dựng và ban
hành chính sách, pháp luật nhằm tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho
các hộ và các doanh nghiệp hoạt động, đồng thời hỗ trợ về vật chất để tăng
cường năng lực của các cơ sở, hộ gia đình, doanh nghiệp trong việc sản
xuất kinh doanh tại làng nghề truyền thống.
1.1.4. Xã hội hóa làng nghề truyền thống
Xã hội hóa đối với làng nghề có thể thực hiện trên các lĩnh vực như:
xã hội hóa trong đào tạo nghề, trong xây dựng cơ sở hạ tầng, điện, đường,
trường, trạm và bảo vệ môi trường.
1.1.5. Hội nhập quốc tế đối với làng nghề truyền thống
Hội nhập quốc tế đối với làng nghề có thể thực hiện trên các lĩnh vực
như: phát triển du lịch làng nghề, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm
quốc tế, áp dụng công nghệ sản xuất hiện đại từ các nước tiên tiến. Hội
nhập quốc tế là cơ hội để làng nghề truyền thống có thể thu hút vốn, cơng
nghệ, tiếp thu kinh nghiệm quản lý, kinh nghiệm kinh doanh, phát triển
nhân lực thông qua các hoạt động thương mại, đầu tư, dịch vụ...
1.2. Sự cần thiết, đặc điểm quản lý nhà nƣớc
1.2.1. Sự cần thiết quản lý nhà nước

chịu sự kiểm soát của các cơ quan dân cử, các nhóm lợi ích, dư luận quần
chúng, các cơ quan thông tin đại chúng và cử tri.


1.3. Các yếu tố ảnh hƣởng đến hoạt động quản lý nhà nƣớc
1.3.1 Yếu tố về thể chế
Thể chế hành chính nhà nước là hệ thống các quy định xác định mối
quan hệ hành chính giữa nhà nước với các đối tượng trong xã hội, hệ thống
quy định quản lý nội bộ cơ quan hành chính, thủ tục hành chính và tài phán
hành chính.
1.3.2 Yếu tố về chính sách
Chính sách phát triển kinh tế - xã hội quốc gia, vùng, ngành, địa
phương, lãnh thổ, loại hình doanh nghiệp… đều tác động đến mục tiêu, nội
dung và phương thức quản lý của nhà nước đối với làng nghề truyền thống.
1.3.3. Yếu tố về văn hóa truyền thống, phong tục tập quán
Yếu tố truyền thống có vai trị ảnh hưởng nhất định đối với sự phát
triển làng nghề truyền thống như: các nghệ nhân, những luật, quy định, tập
quán của các làng nghề đã tạo ra những phong cách riêng về đạo đức nghề
nghiệp, tạo nên nét độc đáo để phát triển sản phẩm làng nghề.
1.3.4. Yếu tố về cơ sở hạ tầng
Cơ sở hạ tầng là điều kiện quan trọng để làng nghề phát triển. Các
làng nghề chỉ có thể phát triển mạnh ở những nơi có hệ thống kết cấu hạ
tầng đảm bảo và đồng bộ. Cơ sở hạ tầng bao gồm: Hệ thống giao thông
vận tải, thông tin liên lạc, điện, nước…
1.3.5. Yếu tố về nguồn lực
Nghệ nhân làng nghề truyền thống là những người nắm giữ những bí
quyết riêng trong việc sáng tạo những sản phẩm độc đáo, tinh tế, giữ nghề,
tryền dạy nghề bảo đảm làng nghề tồn tại và phát triển. Các làng nghề
muốn mở rộng sản xuất, đầu tư trang thiết bị mới, mở rộng thị trường…
đều phải cần có vốn. Cần nắm bắt kịp thời các thông tin về thị trường, về



- Xã hội hóa hoạt động quản lý nhà nước đối với làng nghề truyền
thống
1.5. Kinh nghiệm quản lý và phát triển và bài học kinh nghiệm cho
huyện Quỳnh Phụ
1.5.1. Kinh nghiệm quản lý và phát triển làng nghề
* Kinh nghiệm của thành phố Huế
* Kinh nghiệm của huyện Hải Hậu, Nam Định
1.5.2. Bài học về quản lý và phát triển làng nghề truyền thống của
các địa phương mà huyện Quỳnh Phụ cần học tập
Từ những kinh nghiệm trong hoạt động quản lý và phát triển làng
nghề truyền thống nêu trên chúng ta có thể rút ra bài học kinh nghiệm cho
hoạt động quản lý nhà nước đối với làng nghề truyền thống trên địa bàn
huyện Quỳnh Phụ.


Tiểu kết chƣơng 1
Quản lý nhà nước đối với làng nghề truyền thống là yêu cầu tất yếu
để khôi phục và phát triển làng nghề truyền thống, góp phần phát triển kinh
tế xã hội của địa phương.Hệ thống hóa các kiến thức về làng nghề truyền
thống và quản lý nhà nước đối với làng nghề truyền thống là cơ sở để tìm
ra các giải pháp tốt nhất trong hoạt động quản lý nhà nước đối với làng
nghề truyền thống.


Chƣơng 2
THỰC TRẠNG LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG
VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUỲNH PHỤ

liên xã, mạng lưới trường học, trạm y tế, chợ… tạo điều kiện thuận lợi cho
nhân dân.
2.2. Thực trạng các làng nghề truyền thống tại huyện Quỳnh Phụ
2.2.1. Khái quát về làng nghề truyền thống
Diện tích đất canh tác nơng nghiệp bình quân đầu người tại các làng
nghề thấp và ngày càng bị thu hẹp. Việc sử dụng lao động tại các làng nghề
là triệt để. Hiện tại lao động được sử dụng tại các làng nghề mang tính đa
dạng, lao động trực tiếp làm theo phương pháp thủ công, gia truyền. Vốn
cho nhu cầu đầu tư trang thiết bị phục vụ sản xuất ngày càng nhiều hơn.
Quỳnh Phụ có những làng nghề nổi tiếng, sản phẩm xuất hiện ở rất nhiều
nơi nhưng việc xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm cho làng nghề
còn khá yếu ớt, chủ yếu là tự phát, hiệu quả chưa cao.Một số làng nghề
phụ thuộc hoàn toàn vào một thị trường nhất định nên khi thị trường này
hết nhu cầu thì gần như cả làng nghề đóng cửa.
Phịng Tài ngun và Mơi trường huyện Quỳnh Phụ đã phối hợp với
các phòng, ban liên quan thẩm định và tham mưu UBND huyện phê duyệt
quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất của 36/38
xã, thị trấn, qua đó giúp khoanh định quỹ đất sản xuất nông nghiệp, bảo vệ
quỹ đất trồng lúa. Đối với các làng nghề, tình trạng ơ nhiễm mơi trường
vẫn chưa được kiểm sốt, nhiều làng nghề đang bị với ơ nhiễm mơi trường
khơng khí, nước, đất…
2.2.2. Hoạt động của làng nghề truyền thống
Quỳnh Phụ hiện có 3 xã nghề và 35 làng nghề truyền thống, thu hút
hàng chục nghìn lao động, với thu nhập từ 3,5-5 triệu đồng/ người/tháng.


Trong đó, chủ yếu là nghề dệt chiếu cói, mây tre đan xuất khẩu, máy may
cơng nghiệp, móc hộp, làm bánh đa, bún…
Giá trị sản xuất công nghiệp, tiểu thủ cơng nghiệp trong những năm
qua ở Quỳnh Phụ đạt bình quân từ 7.000 - 7.500 tỷ đồng/năm.

2.3.3. Thực hiện chính sách quản lý nhà nước về làng nghề truyền
thống
Cơng tác đào tạo nghề trong các làng nghề chủ yếu là truyền nghề,
người thợ vừa làm vừa học kinh nghiệm, học kiến thức của người thợ cả
hay nghệ nhân. Phương pháp đào tạo trong làng nghề là cầm tay chỉ việc,
là truyền khẩu, vừa học vừa làm.
Hiện nay việc tác động của cơ quan quản lý nhà nước đối với việc xử
lý các chất thải tại làng nghề truyền thống vẫn còn hạn chế, chưa chú ý
quan tâm thực sự. Bởi vậy, tình trạng làm ơ nhiễm mơi trường, tác động
ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ người lao động trong làng nghề và cộng đồng
dân cư.
2.3.4. Hoạt động thanh tra, kiểm tra đối với các làng nghề truyền
thống
Hoạt động quản lý nhà nước về thanh tra, kiểm tra hầu hết không
diễn ra theo đúng quy định, không tổ chức thanh kiểm tra định kỳ và khơng
thường xun; vì vậy, hoạt động quản lý nhà nước đối với làng nghề
truyền thống chưa được chặt chẽ và còn nhiều hạn chế.
2.3.5. Xã hội hóa và hội nhập quốc tế trong hoạt động quản lý nhà
nước về làng nghề truyền thống


Nhân dân tích cực đóng góp ngày cơng, hiến đất, tiền mặt để xây
dựng các cơng trình phục vụ xây dựng nơng thơn mới trong đó có phục vụ
sản xuất làng nghề truyền thống.
2.4. Những thuận lợi và khó khăn trong hoạt động quản lý nhà nƣớc
đối với làng nghề truyền thống
2.4.1. Những yếu tố thuận lợi cho hoạt động quản lý nhà nước về
làng nghề truyền thống
- Tỉnh Thái Bình rất quan tâm và đã ban hành nhiều chính sách ưu
tiên phát triển và bảo tồn các làng nghề truyền thống tại các địa phương ví

- Chất lượng nguồn nhân lực tại các làng nghề truyền thống rất thấp,
các chủ cơ sở sản xuất khơng có kinh nghiệm trong quản lý, tìm kiếm, phát
triển thị trường
- Hiện nay, trên thị trường xuất hiện các loại sản phẩm cùng loại với
sản phẩm của các làng nghề nhưng sản xuất bằng máy nên giá cả cạnh
tranh rất thấp.
- Q trình cơng nghiệp hóa, đơ thị hóa dẫn đến việc giảm lực lượng
lao động tại các làng nghề truyền thống.
- Các cơ sở sản xuất tại các làng nghề truyền thống chưa quan tâm
đến vấn đề xây dựng thương hiệu, thiết kế mẫu mã, kiểu dáng cho sản
phẩm...
- Chính sách đãi ngộ đối với các cán bộ quản lý phụ trách chuyên
trách chưa thỏa đáng do đó chưa thúc đẩy được nhiệt tâm của họ đối với
cơng việc.
- Trình độ của người lao động cịn thấp nên khơng tiếp thu được trình
độ kỹ thuật tiên tiến nên hạn chế việc trang bị máy móc thiết bị hiện đại.


- Thiếu chế tài xử phạt mạnh đối với các cơ sở kinh doanh gây ô
nhiễm môi trường, đối với một số lĩnh vực đã có các văn bản quy định về
vấn đề này thì việc áp dụng cịn lỏng lẻo, chưa triệt để.
2.5. Nguyên nhân những thuận lợi và khó khăn của hoạt động quản lý
nhà nƣớc đối với các làng nghề truyền thống
* Nguyên nhân những thuận lợi
Việc khôi phục và phát triển làng nghề, làng nghề truyền thống là
chủ trương của Đảng và Nhà nước ta. Chính phủ đang nỗ lực xây dựng một
Chính phủ kiến tạo và liêm chính, vì vậy, trong hoạt động quản lý nhà
nước về làng nghề có nhiều thuận lợi, việc quản lý tại các làng nghề sẽ
thuận lợi hơn, các doanh nghiệp tại các làng nghề có nhiều cơ hội để phát
triển. Q trình xây dựng xã nơng thơn mới được triển khai trên địa bàn

đồng bộ, cồng kềnh, còn chồng chéo giữa các cơ quan quản lý nhà nước;
chưa có sự liên kết giữa các cấp các ngành, các phòng ban chuyên môn
trong công tác quản lý nhà nước về làng nghề truyền thống.
Hoạt động quản lý nhà nước về thanh tra, kiểm tra đối với các làng
nghề truyền thống chưa được tăng cường, rất mờ nhạt, làm giảm hiệu quả
quản lý nhà nước đối với làng nghề truyền thống.
Xã hội hóa và hợp tác quốc tế trong hoạt động quản lý nhà nước về
làng nghề được đẩy mạnh, bước đầu đã huy động được sự đóng góp, tham
gia quản lý của người dân đối với hoạt động quản lý, góp phần phát triển
làng nghề truyền thống tại địa phương, nhưng vẫn còn ở mức thấp.


Chƣơng 3
QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUỲNH PHỤ
3.1. Quan điểm của Đảng về quản lý nhà nƣớc đối với làng nghề
3.1.1. Quan điểm của Đảng
Quản lý phát triển làng nghề truyền thống là yêu cầu phát triển kinh
tế, duy trì và phát triển văn hóa - xã hội. Phát triển phải dựa trên sự kết hợp
hài hòa các yếu tố truyền thống với hiện đại; dân tộc với quốc tế; giữa bản
sắc văn hóa riêng với những giá trị văn hóa, thẩm mỹ của nhân loại.
3.1.2. Quan điểm của Đảng bộ tỉnh Thái Bình
- Phát triển ngành nghề ở khu vực nơng thôn phải phù hợp với Quy
hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đến năm 2020; phù hợp với Quy
hoạch phát triển cơng nghiệp Thái Bình giai đoạn 2011 – 2020, tầm nhìn
2030.Phát triển làng nghề truyền thống là chiến lược phát triển kinh tế - xã
hội,nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng cơng nghiệp hố, hiện đại
hố nơng nghiệp, nơng thơn.
3.2. Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nƣớc

Thanh tra, kiểm tra là hoạt động thường xuyên của cơ quan quản lý
nhà nước, được quy định trong chức năng, nhiệm vụ của mỗi cơ quan.
Hoạt động thanh tra, kiểm tra nếu được diễn ra đúng quy định và thường
xuyên theo định kỳ hoặc đột xuất khi cần thiết sẽ giúp cho làng nghề
truyền thống phát triển bền vững.
3.2.5. Xã hội hóa trong xây dựng, phát triển kết cấu hạ tầng cho
làng nghề truyền thống
Kết cấu hạ tầng là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành, tồn
tại và phát triển làng nghề truyền thống. Tình trạng thiếu hụt, lạc hậu, yếu


kém của hệ thống cơng trình giao thơng, thơng tin liên lạc, cung cấp điện,
nước, xử lý chất thải, vệ sinh môi trường, trường học, trạm y tế… ở khu
vực nơng thơn trong huyện đang tạo ra khơng ít trở ngại, khó khăn cho sự
khơi phục và phát triển các làng nghề truyền thống. Cần đầu tư phát triển
hệ thống đường giao thông nông thôn, phát triển mạng lưới cung cấp điện,
phát triển hệ thống thông tin liên lạc, cải tạo, nâng cấp cơ sở trường học,
trạm y tế, nhà văn hoá.
3.2.6. Hợp tác quốc tế và đẩy mạnh quan hệ kinh tế giữa làng nghề
truyền thống và thị trường tiêu thụ sản phẩm
Tạo điều kiện để mở rộng quan hệ với thị trường cả nước và hợp tác
quốc tế trên cơ sở ký kết các hợp đồng buôn bán nhằm tạo ra một thị
trường có tính chất lâu dài và ổn định.
3.2.7. Giải pháp đảm bảo mơi trường
Hình thành các cụm, điểm cơng nghiệp để có thể tập trung quy mô
sản xuất, vốn để cải tiến kỹ thuật và xử lý ô nhiễm. Một số làng nghề đã bị
ô nhiễm nặng cần thiết phải có lộ trình cắt giảm sản lượng, tiến tới chuyển
đổi ngành nghề.
3.2.8. Khuyến nghị với địa phương
Thực hiện khảo sát, lập quy hoạch tổng thể cho các làng nghề truyền