BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NỘI VỤ
..
.........../..
......... ..
..
/.
..
..
.
H
Ọ
C
V
I
Ệ
N
HÀNH CHÍNH QUỐC
GIA
HUỲNH VĂN
KIÊN
QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
VỀ LỄ HỘI TRUYỀN
THỐNG TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN TRÀ BỒNG,
HÀNH CHÍNH QUỐC
GIA
HUỲNH VĂN
KIÊN
QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
VỀ LỄ HỘI TRUYỀN
THỐNG TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN TRÀ BỒNG,
TỈNH QUẢNG NGÃI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ
CÔNG Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03
NGƢỜI HƢỚNG DẪN: PGS.TS.
ĐINH THỊ MINH TUYẾT
THỪA THIÊN HUẾ 2018
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng của cá nhân.
Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, những
tư liệu trích dẫn trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng.
Thừa Thiên Huế, ngày tháng năm 2018
Học viên
TRUYỀN THỐNG..........................................................................................8
1.1. Các khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài luận văn..............................8
1.2. Nội dung quản lý nhà nước về l hội truyền thống..............................12
1.3. Vai trò quản lý nhà nước về l hội truyền thống..................................21
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về l hội truyền thống...25
1.5. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về l hội truyền thống ở một số địa
phương và bài học cho huyện Trà Bồng..................................................... 29
Ti u ết chương 1........................................................................................36
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ LỄ HỘI
TRUYỀN THỐNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRÀ BỒNG, TỈNH
QUẢNG NGÃI.............................................................................................. 37
2.1. Điều kiện phát triển và thực trạng về l hội truyền thống trên địa bàn
huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi.............................................................. 37
2.2. Phân tích thực trạng quản lý nhà nước về l hội truyền thống trên địa
bàn huyện Trà Bồng....................................................................................44
2.3. Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về l hội truyền thống trên địa
bàn huyện Trà Bồng....................................................................................61
Ti u ết chương 2........................................................................................67
Chương 3: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN
LÝ NHÀ NƢỚC VỀ LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN TRÀ BỒNG, TỈNH QUẢNG NGÃI.............................................68
3.1. Phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước về l hội truyền thống....68
3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về l hội truyền thống trên địa
bàn huyện Trà Bồng....................................................................................77
3.3. Một số khuyến nghị đối với Trung ương và địa phương..................... 91
Ti u ết chương 3........................................................................................97
KẾT LUẬN....................................................................................................98
TÀI LIỆU THAM KHẢO..........................................................................101
Bảng 2.1. Các l hội truyền thống trên địa bàn huyện Trà Bồng……………43
Bảng 2.2. Số lượng chất lượng đội ngũ công chức, viên chức quản lý và thực
thi về văn hóa của huyện Trà Bồng.................................................................49
Bảng 2.3. Bảng tổng hợp số liệu tập huấn, bồi dưỡng cho cán bộ văn hóa trên
địa bàn huyện từ năm 2014 - 2017..................................................................49
Bảng 2.4. Kết quả điều tra thăm dò ý kiến của người dân về công tác tổ chức,
quản lý l hội truyền thống trên địa bàn huyện Trà Bồng...............................51
Bảng 2.5. Nguồn kinh phí đầu tư cho hoạt động l hội từ năm 2011 - 2017.. 58
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam chúng ta là một nước đa dân tộc có nền văn hóa riêng, phong
phú. Các giá trị văn hóa ấy đã được bảo lưu từ đời này qua đời khác. Một
trong các giá trị văn hóa ấy nằm trong các l hội truyền thống. L hội truyền
thống là loại hình sinh hoạt văn hoá, sản phẩm tinh thần của người dân được
hình thành và phát triển trong quá trình lịch sử. L hội cũng là nhu cầu sáng tạo
và hưởng thụ những giá trị văn hoá vật chất và tinh thần của mọi tầng lớp dân
cư; là hình thức giáo dục, chuyển giao cho các thế hệ sau biết giữ gìn, kế thừa
và phát huy những giá trị đạo đức truyền thống quý báu của dân tộc theo cách
riêng, kết hợp giữa yếu tố tâm linh và các trò chơi đua tài, giải trí. Vì thế
l
hội giữ một vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần và đời sống xã hội,
nó chứa đựng và phản ánh nhiều mặt của đời sống như: Kinh tế - xã hội, văn
hóa, tâm lý và tôn giáo tín ngưỡng của tộc người.
Ngày nay, ở mỗi quốc trên thế giới có một loại hình sinh hoạt văn hóa
lãng phí; Nếp sống văn hóa - văn minh của người phục vụ và người tham gia l
hội còn yếu; Một số l hội càng ngày càng thiếu tính hấp dẫn, mờ nhạt lần;
Trình độ quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức hoạt động l hội của cán bộ văn
hóa cơ cở và những người trực tiếp quản lý di tích và điều hành l hội còn
nhiều hạn chế.
Một trong những nguyên nhân là do sự quản lý của nhà nước chưa
được chặt chẽ, khoa học và chưa có sự quan tâm đúng mức đến các l hội
truyền thống trên địa bàn huyện. Với những lý do đó, tôi đã chọn đề tài
“ un
nhà nước về
t nh u ng
h i truyền thống tr n
àn huy n Trà
g i” làm luận văn tốt nghiệp khóa học thạc s
ng
của mình.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Vấn đề quản lý nhà nước về l hội truyền thống ở phạm vi cả nước nói
chung và của từng địa phương nói riêng hiện đang là đề tài thu hút khá nhiều
sự quan tâm của các nhà khoa học, các lãnh đạo và các nhà quản lý văn hóa -
truyền thống của người Việt, phân tích những tồn tại, hạn chế và đưa ra các
biện pháp tăng cường quản lý l hội truyền thống.
Hà Ngọc Thọ (2011) “L hội và công tác quản lý l hội”, Tạp chí Công
tác tôn giáo, Số 3. Bài viết nêu lên khái quát các l hội, chủ yếu là các l hội
truyền thống ở nước ta, với số liệu thống kê trung bình mỗi ngày cả nước có
20 l hội di n ra. Đặc biệt, tác giả đã nhận diện các mặt trái của việc tổ chức
l
hội trong thời gian gần đây và đưa ra một số giải pháp quản lý nhà nước đối
với hoạt động l hội trong thời gian tới.
Cao Đức Hải (2011) “Quản lý lễ hội và sự i n” Nhà xuất bản Quốc gia,
Hà Nội. Nội dung tác phẩm cung cấp những kiến thức cơ bản về quản lý l hội
và sự kiện, quy trình tổ chức l hội và sự kiện, tập trung vào các l hội và sự
kiện đặc biệt.
Tại tỉnh Quảng Ngãi và huyện Trà Bồng có các công trình nghiên cứu
sau:
Cao Chư (2016) “Văn hóa cổ truyền dân tộc Cor tổng thể và những giá
trị đặc trưng” Nhà xuất bản Khoa học xã hội Hà Nội. Tập sách được chia làm
04 chương; chương I chim plít giữa đại ngàn, chương II cuộc mưu sinh và văn
hóa vật chất, chương III tín ngưỡng, tập tục và mạch sống tinh thần, chương
IV cổ truyền và hiện đại.
Ủy ban nhân dân huyện Trà Bồng thực hiện Đề án bảo tồn và phát huy
một số di sản văn hóa dân tộc Cor giai đoạn 2013 - 2020.
Như vậy, cho đến nay chưa có tác giả nào nghiên cứu sâu và toàn diện
vấn đề quản lý nhà nước về l hội truyền thống trên địa huyện Trà Bồng, tỉnh
Quảng Ngãi.
5
4.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng nghi n c u
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quản lý nhà nước về l hội truyền
thống.
42
h
vi nghi n c u
Về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu quản lý nhà nước một
số l hội truyền thống tiêu biểu trên địa bàn huyện Trà Bồng.
Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng hoạt động quản lý nhà nước về l
hội truyền thống trên địa bàn huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi từ năm 2011
cho đến nay và đề xuất giải pháp cho thời gian tới.
Về nội dung: Một số nội dung quản lý nhà nước về l hội truyền thống
trên địa bàn huyện Trà Bồng.
6
5.
Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
5
1 hương ph p u n
phân tích, tổng hợp; phương pháp di n dịch, quy nạp.
6.
Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6 1 Ý nghĩ
un
Luận văn góp phần hệ thống hóa lý luận cơ bản quản lý nhà nước về l
hội truyền thống trên địa bàn huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi.
6 2 Ý nghĩ thực ti n
-
Luận văn phân tích, đánh giá và xác định nguyên nhân hạn chế trong
quản lý nhà nước về l hội truyền thống trên địa bàn huyện Trà Bồng, tỉnh
Quảng Ngãi.
7
-
Luận văn đề xuất một số giải pháp khả thi góp phần tham mưu cho
các nhà quản lý trong việc phát triển l hội truyền thống trên địa bàn huyện Trà
Bồng.
7.
Kết cấu của luận văn
của con người đối với thần linh, phản ánh những ước mơ chính đáng của con
người trước cuộc sống mà bản thân họ chưa có khả năng hiện thực. Hội là
sinh hoạt văn hóa, tôn giáo, nghệ thuật của cộng đồng, xuất phát từ nhu cầu
cuộc sống, từ sự tồn tại và phát triển của cộng đồng, sự bình yên cho từng cá
nhân, hạnh phúc cho từng gia đình, sự vững mạnh cho từng dòng họ, sự sinh
sôi nảy nở của gia súc, sự bội thu của mùa màng, mà từ bao đời nay quy tụ
niềm mơ ước chung vào bốn chữ “nhân khang, vật thịnh”. L hội là hoạt động
của một tập thể người, liên quan đến tín ngưỡng và tôn giáo. Do nhận thức,
người xưa rất tin vào trời đất, sông núi, vì thế ở các làng, xã, thường có miếu
thờ thiên thần, thổ thần, thủy thần, sơn thần, l hội cổ truyền đã phản ánh hiện
tượng đó.
9
Như vầy, trước hết “L ” là hình thức quy cách - nguyên tắc ứng xử được
thực thi với một số đối tượng được cử l nào đó. Đoàn Văn Chúc (1984) cho
rằng:
L (cuộc l ) là sự bày tỏ kính ý đối với một sự kiện xã hội, hay tự nhiên,
tư tưởng hay có thật, đã qua hay hiện tại, được thực theo nghi điểm rộng lớn,
mức độ rộng lớn, tùy thuộc cấp nhóm xã hội có nhiệm vụ cử hành, nhằm biểu
hiện giá trị của đối tượng được cử l . Hội là cuộc vui chơi bằng vô số hoạt
động giải trí công cộng, di n ra tại một địa điểm nhất định vào dịp các cuộc l
kỷ niệm, một sự kiện tự nhiên xã hội, nhằm di n đạt sự phấn khích, hoan hỉ
của công chúng dự l .
Trong cuốn Folklore một số thuật ngữ đương đại đã đưa ra định nghĩa
về l hội: “L hội là một số hoạt động kỷ niệm định kỳ biểu thị thế giới quan của
một nền văn hóa hay nhóm xã hội thông qua hành l , di n xướng, nghi l và trò
chơi truyền thống. Là một hoạt động hết sức phổ biến, l hội có thể là sự kiện
có tính tượng trưng và tính xã hội phức tạp nhất, tồn tại lâu đời trong truyền
gọi là l hội dân gian hay l hội cổ truyền thường tổ chức ở đình, chùa (hội chùa
mang nội dung và chức năng hội làng), đền, miếu, phủ, điện trong các làng
gọi là hội làng, hoặc ngày nay ở các thị trấn, tỉnh, thành chỉ gọi là hội đình,
hội đền, hội phủ; do dân làng - trước hết là các cụ, đại biểu nhiều mặt của
cộng đồng làng xưa hoặc phường, phố tổ chức. Đó là những l hội thường gồm
hai phần: l và hội. L với hệ thống l uy nghiêm, và thần bí; Hội với hệ thống
hội vui tươi và thế tục.
L
hội truyền thống là hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian phổ biến
của cộng đồng cư dân nông nghiệp nước ta. Tính nguyên hợp của l hội thể
hiện ở chỗ l hội vừa là hoạt động tín ngưỡng thờ cúng các vị thần linh, vừa là
hoạt động vui chơi giải trí, là sinh hoạt văn hóa tinh thần gắn bó trực tiếp với
hoạt động sản xuất vật chất.
Như vậy, có thể hiểu: L hội truyền thống là l hội được sáng tạo và lưu
truyền theo phương thức dân gian, được hình thành trong các hình thái
11
văn hóa lịch sử, được truyền lại trong các cộng đồng nông nghiệp với tư cách
như một phong tục tập quán.
1 1 3 u n nhà nước và qu n nhà nước về h i truyền thống Khái ni m
quản lý nhà nước
Đời sống xã hội là sự tổng hòa nhiều yếu tố vào quá trình vận động
phát triển. Muốn có một xã hội phát triển ổn định bền vững, cần nhiều chủ thể
tham gia quản lý các đối tượng khác nhau trong đó Nhà nước giữ vai trò quản
lý vĩ mô. Quản lý nhà nước xuất hiện sau khi nhà nước ra đời và là dạng hình
thức quản lý đặc biệt - quản lý toàn xã hội.
Từ những phân tích trên ta có thể hiểu “Quản lý nhà nước là một dạng
tự, an toàn xã hội, vệ sinh môi trường tại địa điểm tổ chức l hội. Sở/ Phòng
Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các Sở, phòng, ban, ngành
liên quan (Tài chính, Tài nguyên và Môi trường, Giao thông, Y tế, Công an)
thực hiện quản lý nhà nước về hoạt động l hội ở địa phương.
Quản lý nhà nước về l hội truyền thống cũng là quản lý di sản văn hóa
phi vật thể của dân tộc. Quản lý l hội truyền thống và l hội hiện đại có điểm
chung là đáp ứng những nhu cầu phát triển của đời sống hiện đại nhưng quản
lý về l hội truyền thống phải đặt trong mục tiêu cơ bản nhất là giữ gìn các giá
trị văn hóa được lưu truyền, không vì các lợi ích trước mắt mà làm biến dạng,
làm cho l hội bị thương mại hóa, trần tục hóa.
1.2. N i
ung quản lý nhà nƣớc về lễ h i truyền thống
1.2.1. Xây dựng và tổ ch c thực hi n chiến
ược quy ho ch kế ho ch
h i truyền thống
Để bảo tồn giá trị di sản văn hóa của các hoạt động l hội truyền thống,
việc xây dựng quy hoạch, chiến lược, kế hoạch nghiên cứu cụ thể là việc làm
cần thiết và cấp bách.
Kế hoạch chiến lược về l hội truyền thống có ý nghĩa trong ngành văn
hóa nó góp phần thực hiện tốt các mục tiêu lớn về văn hóa của một quốc gia,
một dân tộc.
Trên cơ sở tiềm năng và lợi thế về sự phong phú l hội truyền thống của
đất nước; nhà nước phải xây dựng các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát
triển l hội. Đây là một trong những nội dung quan trọng của quản lý nhà nước
và có tính quyết định đối với sự phát triển của l hội truyền thống. Nếu không
Trên cơ sở chiến lược quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển l
hội, nhà nước phải cụ thể hóa bằng các văn bản quy phạm pháp luật tạo môi
trường, hành lang pháp lý cho hoạt động l hội; tổ chức thực hiện có hiệu quả
các văn bản quy phạm pháp luật đó. Các văn bản quy phạm pháp luật được
ban hành phải được nghiên cứu k lưỡng, phù hợp với tình hình thực ti n, có
14
tính khả thi cao, giảm tối đa sự trùng lặp, gây khó khăn cho việc tổ chức các
hoạt động l hội truyền thống. Việc xây dựng thể chế, chính sách về hoạt động
l hội truyền thống ngày càng hoàn thiện hơn sẽ giúp việc quản lý nhà nước
trong hoạt động này thuận lợi hơn.
1.2.3. Ki n toàn tổ ch c
y và ph t triển
i ngũ qu n
nhà nước về
h i truyền thống
Tổ chức bộ máy nhà nước là tổ chức của hệ thống cơ quan công quyền
các cấp được thành lập và hoạt động theo những nguyên tắc nhất định nhằm
thực hiện các chức năng quản lý nhà nước. Như vậy cơ cấu tổ chức và hoạt
động của bộ máy nhà nước bao gồm: tổ chức và hoạt động của chính phủ; tổ
chức và hoạt động của bộ, cơ quan ngang bộ; tổ chức và hoạt động của chính
quyền địa phương.
Tổ chức l hội truyền thống phải dựa trên hai yếu tố cơ bản là di tích và
hoạt động l hội truyền thống. Quản lý hoạt động l hội truyền thống do đó cần
phải chú ý cả hai nội dung: quản lý di tích và quản lý các khâu tổ chức l hội
tích.
Về nhóm đối tượng làm công tác thực thi QLNN đối với hoạt động l
hội truyền thống thuộc ngành văn hóa thường là công chức thuộc cơ quan
chuyên trách của ngành, được phân công trách nhiệm, hoặc chuyên viên văn
hóa cơ sở, chính là chuyên viên văn hóa xã, thị trấn. Phẩm chất cần có của
người làm công tác thực thi QLNN đối với hoạt động l hội truyền thống là:
Nắm chắc chính sách và luật pháp của nhà nước có liên quan tới lĩnh
vực tác nghiệp.
Có khả năng giao tiếp, kinh nghiệm làm việc với cộng đồng và có ý
thức tích lũy kinh nghiệm.