Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
Tiết: 73
Văn bản: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN
( Trích: “ Dế Mèn phiêu lưu ký”)
- Tô Hoài -
I.Mục tiêu:Giúp HS
1.Kiến thức: Hiểu nội dung, ý nghĩa của bài, nắm những đặc sắc trong kể chuyện và miêu tả
2.Kĩ năng: Rèn kỹ năng cảm thụ những nét đặc sắc trong văn kể chuyện và miêu tả
3.Thái độ: HS ý thức được bài học về cách ứng xử, lối sống, đạo đức
II.Chuẩn bị:
1.Giáo viên: Soạn bài. Tìm đọc tài liệu liên quan .Tích hợp với Tiếng Việt bài
2. Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà. Soạn bài theo câu hỏi SGK
III.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở bài soạn của HS
3. Bài mới:
* Giới thiệu bài: “Dế Mèn phiêu lưu ký” là tác phẩm hay, đặc sắc, hấp dẫn của Tô Hoài dành cho
thiếu nhi. Mèn là 1 hình ảnh đẹp của tuổi trẻ ham hiểu biết, trọng lẽ phải khao khát lý tưởng và
quyết tâm hành động cho mục đích cao đẹp nhưng với tính xốc nổi, kiêu căng của ngày đầu mới lớn
Mèn đã phải trả giá đắt bằng một bài học đường đời đáng nhớ. Đó là nội dung của bài học hôm nay
Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức
I.Hoạt động I: Giới thiệu chung
Đọc chú thích SGK. GV giảng giải và
chốt ý chính về tác giả (Tô Hoài) – tác
phẩm (Dế Mèn phiêu lưu ký)
GV đọc mẫu đoạn đầu rồi gọi HS đọc
Nhận xét, uốn nắn
Hãy kể tóm tắt chương truyện?
HS nhận xét, bổ sung
Đoạn trích chia làm mấy phần
Nêu nội dung của mỗi phần?
=> Tính từ miêu tả, từ ngữ độc đáo => Vẻ đẹp khoẻ
mạnh, cường tráng, pha chút bướng bỉnh
4. Củng cố : Theo em, dế Mèn là chàng dế như thế nào qua hình dáng?
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
1
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
5.Dặn dò: Học và chuẩn bị tiết 2: tính cách của dế Mèn và Bài học đường đời đầu tiên của Mèn là
gì?
IV.Rút kinh nghiệm:
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
…………
***********************************************
Tuần: 19
Tiết: 74
Văn bản: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN (tt)
( Trích: “ Dế Mèn phiêu lưu ký”)
- Tô Hoài -
III.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ: Hình dáng của dế Mèn hiện lên như thế nào?
3. Bài mới:
Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức
II.Hoạt động II: Đọc – Hiểu văn bản
Quan sát phần kể tiếp SGK và cho biết phần
truyện giới thiệu Dế Mèn ở mặt nào? (Tính
cách) Tìm chi tiết thể hiện tính cách của Dế
Mèn? Khi viết về tính cách Dế Mèn tác giả đã
sử dụng nghệ thuật gì? Qua cử chỉ (Gây sự,
mắt, mắng
Hát trêu Cốc Tự cao tự đại
=> Kết quả: Choắt chết oan
- Thái độ của mèn “Tôi hối lắm , tôi hối hận lắm”
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
2
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
Trong phần “Câu chuyện ân hận” này, tính nết
của Mèn có điều gì tốt, điều gì xấu?
III.Hoạt động III: Tổng kết
Hãy khái quát nội dung và nghệ thuật của đoạn
trích?
(Đọc ghi nhớ SGK)
HS đọc bài tập 1 SGK. HS làm bài, HS khác
nhận xét, bổ sung?
IV.Hoạt động IV: Luyện tập
Tôi đứng lặng giờ lâu nghĩ về bài học đường đời
đầu tiên
Hối hận, ăn năn, tự rút ra bài học không nên kiêu
căng, ngạo mạn
III. Tổng kết: * Ghi nhớ SGK
IV. Luyện tập :
Bài 1: Viết đoạn văn ngắn diễn tả tâm trạng của Dế
Mèn khi chôn cất Dế Choắt (GV gợi ý – HS viết
nháp)
4. Củng cố : - Theo em, dế Mèn là chàng dế như thế nào?
- Bài học đường đời đầu tiên của dế Mèn là bài học gì?
- Qua bài học đường đời của Mèn em rút ra bài học gì cho bản thân em?
5.Dặn dò: Học vở ghi và tóm tắt truyện . Soạn bài “Sông nước cà mau”
IV.Rút kinh nghiệm:
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
Các từ đó bổ sung ý nghĩa cho những từ
nào?
Những từ được bổ nghĩa thuộc loại từ gì?
Nếu quy ước các từ đã cũng vẫn chưa là X
và những từ bổ nghĩa là Y hãy vẽ mô hình
từng trường hợp
GV chốt
Những từ in đậm trong SGK chuyên đi kèm
với động tư, tính từ để bổ sung ý nghĩa cho
động từ, tính từ đó. Đó là các phó từ. Vậy
phó từ là gì ? (Đọc to ghi nhớ SGK / 12)
II.Hoạt động II : Các loại phó từ
HS đọc bài tập 1 /13
Tìm các phó từ bỏ nghĩa cho các động từ,
tính từ in đậm?
Hãy thống kê các động từ, tính từ tìm được ở
các mục I, II vào bảng bên?
Dựa vào bảng thống kê bên, kể các loại phó
từ?
Đặt câu có với từng loại phó từ tương ứng
Phó từ nào thường đứng trước ĐT, TT?
Phó từ nào thường đứng sau động từ, tính
từ?
HS đọc ghi nhớ SGK/ 14
III.Hoạt động III: Luyện tập
HS nêu yêu cầu BT 1 và 2
GV hướng dẫn HS làm bài
cũng ra
vẫn chưa thấy
Được
*Ghi nhớ SGK/14
III. Luyện tập:
Bài 1(SGK/14) : Tìm Phó Từ và nêu ý nghĩa của
phó từ
- đã (thời gian), không còn (không: phủ định); còn: tiếp
diễn tương tự; đã (thời gian)
- đều (tiếp diễn tương tự); đương, sắp (thời gian); lại
(tiếp diễn tương tự); ra (kết quả, hướng)
- cũng (tương tự); sắp (thời gian); đã (thời gian); cũng
(tiếp diễn tương tự); sắp (thời gian); đã (thời gian);
được (kết quả)
Bài 2/SGK/15. Viết đoạn văn thuật lại việc Mèn
trêu Cốc dẫn đến cái chết thảm thương của Choắt
từ 3 – 5 câu
Vào một buổi chiều, thấy chị Cốc đang kiếm mồi, Mèn
liền đọc một câu thơ trêu trọc chị Cốc rồi chui tọt vào
hang. Chị Cốc rất tức giận đi tìm kẻ dám trêu mình.
Thấy Choắt đang đứng trước cửa hang, Cốc bèn trút
cơn giận dữ lên đầu Choắt
4. Củng cố : Nhắc lại phó từ là gì? Kể tên các loại phó từ đã học
5.Dặn dò: Học thuộc 2 ghi nhớ. Làm BT 4 + 5/SBT/5 . Xem trước bài So sánh
IV.Rút kinh nghiệm:
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
4
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
…………
***********************************************
đặc điểm nổi bật của hai chú dế không
Những chi tiết nào giúp em hình dung được
điều đó
Theo em mục đích giao tiếp của hai đoạn
văn trên là gì?
Vậy theo em thế nào là văn miêu tả?
HS đọc to phần ghi nhớ SGK /16
I. Thế nào là văn miêu tả ?
1. Ví dụ 1,2 SGK /15
- Nhận xét
Bài tập 1:
Tình huống 1: Tả con đường và ngôi nhà để người
khách nhận ra, không bị lạc
Tình huống 2: Tả cái áo cụ thể để người bán hàng
không bị lẫn, mất thời gian
Tình huống 3: Tả chân dung người lực sĩ
=> với các tình huống trên, để giải quyết, người ta phải
dùng văn miêu tả
Bài tập 2: Văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” tả dế
Mèn: Càng, chân, khoeo, vuốt, vuốt, đầu, cánh, răng,
râu => Động tác ra oai
Ở dế Choắt: Dáng người gầy, dài lêu nghêu như gã
nghiện thuốc phiện … gilê => Những động từ, tính từ
chỉ sự xấu xí, yếu đuối
=> Giúp người đọc hình dung được những đặc điểm,
tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, con người phong
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
5
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
II.Hoạt động II : Luyện tập
Bài 2/ SGK /17
a) Miêu tả cảnh mùa đông :
Đặc điểm : lạnh lẽo , ẩm ướt , gió bấc và mưa phùn
+ Đêm dài , ngày ngắn
+ Bầu trời như âm u thấp xuống , ít thấy trăng sao ,
nhiều mây và sương mù
+ Cây cối trơ trọi , khẳng khiu lá vàng rụng nhiều
+ Mùa của hoa đào, mai, hoa hồng và nhiều loại hoa ,
chuẩn bị cho mùa xuân
a) Miêu tả khuôn mặt mẹ:
- Khuôn mặt mẹ tôi có khuôn mặt hình trái soan, nước
da bánh mật, cái miệng cười tươi rói, hàm răng trắng và
đều đặn
4. Củng cố : Thế nào là văn miêu tả? Trong văn miêu tả, người viết thường sử dụng năng lực gì
để cảnh vật hiện lên sóng động trước mắt người đọc, người nghe?
5.Dặn dò: Học thuộc ghi nhớ
Xem trước bài : “Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả”
IV.Rút kinh nghiệm:
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
…………
***********************************************
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
6
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
Tuần: 20
Tiết: 77
Văn bản: SÔNG NƯỚC CÀ MAU
( Trích: “Đất rừng phương Nam”)
rồi chốt?
Nêu nội dung khái quát?
II.Hoạt động II: Đọc – Hiểu văn bản
GV đọc mẫu đoạn đầu GV gọi HS đọc
tiếp?
Giải thích một số từ khó SGK
Đoạn trích có thể chia làm mấy đoạn
Nêu rõ nội dung mỗi đoạn
* Gọi HS đọc lại đoạn đầu của truyện?
Nhắc lại nội dung chính của đoạn này?
An tượng ban đầu bao trùm cảnh song
nước Cà Mau được thể hiện qua chi tiết
nào?
- Ấn tượng ấy được cảm nhận qua giác
qua nào của tác giả? (thị giác, thính giác,
vị giác)
- Ấn tượng ấy được tác giả sử dụng nghệ
thuật gì?
- Từ ngữ ấy em có nhận xét gì về các ấn
tượng này của tác giả?
văn từ kháng chiến chống Pháp
- Đề tài : viết về cuộc sống, thiên nhiên và con người Nam
Bộ
2. Tác phẩm: “Sông nước Cà Mau” trích ở chương 15
truyện “ Đất rừng phương Nam” của Đoàn Giỏi
* Nội dung khái quát : Cảnh sông nước Cà Mau với vẻ đẹp
rộng lớn, hùng vĩ và cuộc sống con người ở vùng đất cực
Nam Tổ quốc
II. Đọc – Hiểu văn bản:
1.Đọc – Chú thích:
Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức
II.Hoạt động II: Đọc – Hiểu văn bản
* HS quan sát đoạn 2 và nhắc lại nội dung chính
II. Đọc – Hiểu văn bản:
b) Kênh rạch Cà Mau và sông Cà Mau
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
8
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
toàn đoạn?
- Kênh rạch Cà Mau được thể hiện qua chi tiết nào?
Em có nhận xét gì về cách gọi tên một số địa danh?
Những địa danh này gợi em suy nghĩ gì về thiên
nhiên vùng Cà Mau? Con người Cà Mau?
- Tìm chi tiết nước ta sự rộng lớn của con sông Năm
Căn? Cảnh rừng đước được thể hiện qua từ ngữ
hình ảnh nào? Trong câu “thuyền chúng tôi … về
Năm Căn” có những Động từ nào chỉ cũng 1 hoạt
động của con thuyền? Nhận xét về nghệ thuật mà
tác giả sử dụng ở đoạn văn này? Nghệ thuật so sánh
và cách dùng từ ngữ em hình dung về con sông
Năm Căn như thế nào?
Quan sát đoạn cuối truyện. Nội dung đoạn này là
gì? Tìm chi tiết miêu tả về chợ Năm Căn? Tác giả
sử dụng nghệ thuật gì khi miêu tả chợ Năm Căn?
Em hiểu gì về chợ Năm Căn vùng đất mũi?
III. Hoạt động III: Tổng kết
Bài học hôm nay em cần ghi nhớ những gì về nội
dung và nghệ thuật? (HS đọc to ghi nhớ SGK/23)
Em cảm nhận gì về thiên nhiên và con người vùng
cực Nam tổ quốc?
về vùng Cà Mau qua bài học
4. Củng cố : Em cảm nhận gì về thiên nhiên và con người vùng cực Nam tổ quốc?
5.Dặn dò: Học bài theo nội dung phân tích
Soạn “Bức tranh của em gái tôi”
IV.Rút kinh nghiệm:
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
…………
***********************************************
Tiết: 79
Tiếng Việt: SO SÁNH
I.Mục tiêu:Giúp HS
1.Kiến thức: Nắm khái niệm, cấu tạo của so sánh
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
9
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
2.Kĩ năng: Kỹ năng nhận biết và phân tích hiệu quả nghệ thuật của phép so sánh trong văn bản.
Có ý thức vận dụng phép so sánh trong văn nói và văn viết của bản thân
3.Thái độ: Giáo dục tình cảm quý tiếng mẹ đẻ
II.Chuẩn bị:
1.Giáo viên: Soạn và lấy nhiều ví dụ, tìm tài liệu liên quan Tích hợp phần Văn ở bài “Sông nước
Cà Mau” .Bảng nhóm
2. Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà.
III.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ: Phó từ là gì? Nêu các loại phó từ đã học, cho VD và chỉ ra phó từ ấy có ý
nghĩa gì?
3. Bài mới:
* Giới thiệu bài: Trong khi nói, viết người ta hay dùng những hình ảnh bóng bẩy, gợi cảm, sinh
động để diễn đạt ý mình muốn thể hiện. Đó là biện pháp tu từ. Bài học đầu tiên chúng ta học là
(Như, như là, bằng, tựa, tựa như, hơn…)
I.Thế nào là so sánh ?
1. VD SGK
2. Nhận xét
VDa. Trẻ em như búp trên cành
VDb. Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy
trường thành vô tận
Đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc
khác có nét tương đồng để làm sức gợi hình, gợi cảm
cho sự diễn dạt
=> So sánh
=> Ghi nhớ SGK
II. Cấu tạo phép so sánh
Vế A P Diện TừSS Vế B
Trẻ em
Rừng
đước
Dựng lên
Như
Như
Búp trên cành
Dãy trường
thành
VD
Áo chàng đỏ tựa ráng pha
Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in
Thân em như ớt trên cây
Càng tươi ngoài vỏ càng cay trong lòng
- Có khi mô hình đầy đủ như trên có thay đổi
-Lược bớt phương diện so sánh VD a
Bài 1: Dựa vào mẫu so sánh hãy tìm thêm 1 VD
- Thầy thuốc như mẹ hiền ->(So sánh đồng loại, người
với người )
- Kênh rạch, sông ngòi như màng nhện -> ( So sánh vật
với vật)
- Cá nước từng đàn đen trũi ….. như người bơi ếch ->
(So sánh vật với người )
- Công cha như núi ngất trời
Nghĩa mẹ như nước ngời ngời biển đông
-> (So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng)
Bài 2: Điền vào chỗ trống tạo thành ngữ
- Khoẻ như voi (Trương Phi)
- Đen như (Bồ hóng, cột nhà cháy, củ tam thất ..)
- Trắng như (bông, ngà, trứng gà bóc, ngó cần)
- Cao như (Núi, sếu, cây sào)
Bài 3: Tìm những câu có phép so sánh
Bài học đường đời đầu tiên
Những ngọn cỏ gãy rạp y như có nhát dao ..
Hai cái răng đen nhánh …. như lưỡi liềm máy
Cái chàng dế choắt … gilê
Sông nước Cà Mau
Càng đổ dần về hướng … màng nhện. Dòng sông
Năm Căn .. sóng trắng
Thuyền xuôi ngược giữa dòng, vô tận…
4. Củng cố : Thế nào là so sánh?Cấu tạo và tác dụng? VD?
5.Dặn dò: Học thuộc ghi nhớ. Làm lại vào vở . Xem trước bài So sánh (t2)
IV.Rút kinh nghiệm:
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
…………
biết rõ
Nhận xét: đánh giá, khen, chê …
* Gọi HS đọc 3 đoạn văn SGK?
Đoạn 1: Tả cái gì? đặc điểm nổi bật của đối tượng miêu
tả của đoạn văn này là gì? Được thể hiện qua từ ngữ,
hình ảnh nào?
Đoạn 2: Tả cái gì? Cảnh đẹp và hùng vĩ của song nước
Cà Mau, Năm Căn, thể hiện qua từ ngữ hình ảnh nào?
Đoạn 3: Tả cảnh gì? Cảnh mùa xuân đẹp, náo nức như
thế nào? Chi tiết, hình ảnh nào thể hiện ở đoạn văn ấy?
Để tả được các đoạn văn trên người viết cần có những
năng lực cơ bản nào?
Tìm những câu văn có sự liên tượng, tượng tượng và so
sánh trong các đoạn trên
Sự tưởng tượng và so sánh đó có gì đặc sắc?
Gọi HS đọc đoạn 3 () SGK/28. Cho biết so với đoạn
gốc, đoạn này đã bỏ đi những từ ngữ nào?
Những từ ngữ bỏ đi ấy ảnh hưởng như thế nào đến
đoạn văn
Bài học cần ghi nhớ những gì?
(HS đọc to ghi nhớ SGK/28)
II.Hoạt động II : Luyện tập
- HS đọc yêu cầu BT1/SGK/29. GV hướng dẫn. Đoạn
văn miêu tả cảnh hồ nào?
Vì sao biết? Những hình ảnh đó có đặc sắc và tiêu biểu
không?
* Tìm 5 từ thích hợp điền vào chỗ trống?
I. Vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng
tượng, so sánh và nhận xét trong văn
miêu tả
12
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
Chuẩn bị bài tập nói quan sát, tưởng tượng
GV gợi ý HS làm dàn ý BT 1, 2, 3, 4, 5 SGK/SBT 45/ 36
IV.Rút kinh nghiệm:
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
…………
Tuần:21
Tiết: 81
Tập Làm Văn: QUAN SÁT,TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ
NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ (TT)
III.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ Thế nào là văn miêu tả? Vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh
và nhận xét trong văn miêu tả?
3. Bài mới:
Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức
II.Hoạt động II : Luyện
tập
Gọi HS đọc đoạn văn SGK
- Tìm hình ảnh, chi tiết tả
Dế Mèn – Đẹp một thanh
niên cường tráng nhưng
kiêu căng, hợm hĩnh
HS đọc yêu cầu của đề?
GV hướng dẫn và định
hướng cho HS viết?
- Hướng nhà, nền nhà, mái,
Bài 5/29. Tả con suối, dòng sông, ngọn thác, biển cả, mà em từng quan
sát bằng 1 đoạn văn ngắn từ 8 12 câu?
4. Củng cố : Nhắc lại nội dung bài học : Vai trò và tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh
và nhận xét trong văn miêu tả?
5.Dặn dò: Học thuộc ghi nhớ. Xem lại các BT
Chuẩn bị bài : “Tập nói quan sát, tưởng tượng”
IV.Rút kinh nghiệm:
…………………………………………………………………………………………
Tiết: 82
Văn bản: BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI
- Tạ Duy Anh -
I.Mục tiêu:Giúp HS
1.Kiến thức: Hiểu nội dung và ý nghĩa truyện. Tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu của người
em gái có tài năng đã giúp người anh nhận ra hạn chế của mình và vượt lên lòng tự ái
2.Kĩ năng: Nắm nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lý nhân vật
3.Thái độ: Giáo dục HS ý thức và cách ứng xử đúng đắn, biết thắng được sự ghen tị trước tài
năng hay thành công của người khác
II.Chuẩn bị:
1.Giáo viên: Soạn bài. Tìm đọc tài liệu liên quan .Sưu tầm tranh ảnh của tác giả.
2. Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà. Soạn bài theo câu hỏi SGK
III.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ: Hãy tóm tắt văn bản “Sông nước Cà Mau” nêu nghê thuật và nội dung của
văn bản ấy
3. Bài mới: * Giới thiệu bài: Tiết ngữ văn trước ta đã học chương 18 của tác phẩm “Đất rừng
phương Nam” của nhà văn Đoàn Giỏi. Hôm nay cô giới thiệu với các em truyện ngắn rất hay của
Tạ Duy Anh với tác phẩm Bức tranh của em gái tôi
Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức
I.Hoạt động I: Giới thiệu chung
HS đọc phân giải thích SGK
truyện vừa đọc. Khi thấy mặt em gái hãy bị bôi
bẩn, người anh đã làm gì? ?Thái độ người anh
được thể hiện qua chi tiết nào khi thấy em hay lục
lọi đồ vật?
? Khi biết em tự chế thuốc vẽ, người anh đã làm
gì? Tâm trạng người anh thế nào?
?Nhận xét gì về thái độ của người anh đối với
em gái mình?
a. Nhận vật người anh (Tôi)
Khi thấy em gái tự chế màu vẽ
-Gọi em là mèo khi thấy mặt em bị bôi bẩn
-Khó chịu khi thấy em lục lọi đồ vật
-Bí mật theo dõi em gái khi thấy em tự pha chế
thuốc vẽ
Nhìn em bằng con mắt kể cả, không chú ý, quan
tâm
4. Củng cố : Hãy kể tóm tắt truyện . Tâm trạng của nhân vật tôi khi thấy em gái tự chế màu?
5.Dặn dò: Đọc kĩ văn bản chuẩn bị cho tiết 2. Chú ý nhân vật em gái ( Kiều Phương)
IV.Rút kinh nghiệm:
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
…………
***********************************************
Tiết: 83 :
Văn bản: BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI (tt)
- Tạ Duy Anh -
III.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
nghĩnh của em gái trước kia nay người anh thấy thế nào?
Đó là tâm trạng gì? (Ghen tị)
Thái độ của người anh như thế nào khi nghe tin em gái sẽ
tham dự trại thi vẽ quốc tế?
Trong niềm vui đạt giải nhất khi em gái lao vào ôm anh,
người anh có hành động gì?
Quan sát đoạn truyện từ “trong gian phòng …” đến hết
và cho biết
Bức tranh ấy vẽ về ai? Vẽ như thế nào? Đứng trước bức
tranh ấy, người anh có thái độ, cử chỉ như thế nào?
? Vì sao người anh lại sững người, ngỡ ngàng? Vì sao lại
hãnh diện?
? Tại sao người anh lại xấu hổ?
Khi nghe mẹ hỏi “Con có nhận ra cong không?” Người
anh có tâm trạng gì?
? Tác giả để người mẹ hai lần hỏi người anh với hai câu
hỏi có nghĩa gì? Vì sao?
? Người anh nếu nói với mẹ về bức tranh sẽ nói câu gì?
Em hiểu gì về câu nói ấy?
? Người anh đã nhận ra cách xử sự của mình với em gái
có đúng đắn không? Nhờ đâu
? Hãy nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhận vật người
anh của tác giả?
Quan sát phần đầu truyện, người em gái được giới thiệu
qua những chi tiết nào? từ lời của người anh
? Trần Kiều Phương là em bé có nét gì đáng chú ý ở phần
1 của câu chuyện? Sau khi được phát hiện là có tài hội hoạ
Kiều Phương có thay đổi gì không trong quan hệ với anh
trai và mọi người? Tranh em gái được đánh giá như thế
nào?
b. Nhân vật cô gái Kiều Phương
Mặt luôn bị bôi bẩn, thích thú lục lọi các
đồ vật
Tự chế thuốc vẽ
Tranh vẽ rất độc đáo
Nghe tin đạt giải nhất, lao vào ôm cổ anh
muốn cùng anh đi nhận giải
=> Hồn nhiên, hiếu động, có tài năng, sự
khiêm tốn, nhân hậu
III. Tổng kết SGK
IV. Luyện tập
Bài 1/ 35 Viết 1 đoạn văn thuật lại tâm
trạng của người anh trong truyện khi
đứng trước bức tranh đạt giải nhất của
em gái
4. Củng cố : Suy nghĩ của em về nhận vật người anh trong truyện . Hãy nhắc lại nội dung và nghệ
thuật của bài học
5.Dặn dò: Học phần phân tích. Học ghi nhớ SGK . Soạn bài “Vượt thác “
IV.Rút kinh nghiệm:
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
16
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
…………
Tiết: 84
Tập Làm Văn: LUYỆN NÓI QUAN SÁT,TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ
NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ
I.Mục tiêu:Giúp HS
1.Kiến thức: Biết cách trình bày và diễn đạt một vấ đề bằng miệng trước tập thể về quan sát và
nhân vật Kiều Phương trong đó miêu tả
người em Kiều Phương theo tưởng tượng
của em (không gò bó)
Nhận xét về nhân vật Kiều Phương
Ngoại hình?
I. Tìm hiểu bài học
- Vai trò, tầm quan trọng, ý nghĩa của việc luyện nói
- Yêu cầu của giờ học chỉ lập dàn bài, không viết thành
văn, cần nói rõ, mạch lạc …
- Tác phong: bình tĩnh, tự tin, khiêm tốn học hỏi
II.Thực hành luyện nói
Bài tập 1/35 (SGK)
Từ truyện “bức tranh của em gái tôi” hãy lập dàn ý để trình
bày ý kiến của em trước lớp
a) Theo em, Kiều Phương là người như thế nào? Hãy miêu
tả hình ảnh của Kiều Phương theo tượng của em
-Kiều phương :là một cô bé nhanh nhẹn, giàu tình cảm, có
óc quan sát và trí tưởng tượng phong phú , một cô bé đáng
yêu
+Ngoại hình :gương mặt bầu bỉnh thường lem luốc , đôi
mắt đen ,rèm mi uốn cong răng khểnh
+Hành động :nhanh nhẹn ,kĩ lưỡng pha chế các màu để vào
từng lọ, gặp bạn thì thường mừng quýnh lên
+Tình cảm :hồn nhiên trong sáng xem mọi vật trong nhà
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
17
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
Hành động?
Tình cảm?
Yêu cầu HS nói về những người thân của
-Đó là một đêm trăng như thế nào?
- Đêm trăng có gì đặc sắc,tiêu biểu
-Em so sánh đêm tăng sáng với hình ảnh nào?
GV gợi ý :đó là đêm trăng đẹp vô cùng
-một đêm trăng mà cả đất trời, con người và vạn vật như
được tắm gội bởi ánh trăng …
- trăng là cái đĩa bạc trên tấm thảm nhung da trời.
Bài 4/SGK /36
Lập dàn ý và nói trước lớp về quang cảnh một buổi sáng
trên biển
-Bình minh :quả cầu lửa.
-Bầu trời: trong veo,rực sáng
-Bãi cát: mịn màng, mát rượi
- Những con thuyền :nằm ghềnh đầu lên bãi cát
Bài 5/36/SGK
Hãy miêu tả người theo trí tưởng tượng của em
III . Tổng kết
Ưu: HS vận dụng lý thuyết đã học của quan sát , tưởng
tượng , so sánh, nhận xét khi miêu tả .
-Khi quan sát HS đã biết kết hợp nhận xét nhận xét ,so
sanh liên tưởng để làm cho bài nói hấp dẫn .
- Diễn đạt rõ ràng,mạch lạc thể hiện rõ nội dung miêu tả
- Do chưa chuẩn bị bài tốt cho nên tiết luyện tập thành
công
Tồn tại :còn một vài em còn nói sơ sài do chuẩn bị dàn ý
chưa tốt ,năng lực quan sát, tưởng tượng, so sánh còn hạn
chế .
- Một vài em còn nhút nhát ,thiếu tự tin ,lúng túng , diễn
đạt yếu.
4. Củng cố : Nhận xét giờ luyện nói .
quan của 1 khúc sông thu bồn của miền trung với vẻ đẹp hùng vĩ, dữ dội của thiên nhiên và nhữn
con người lao động dũng cảm
Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức
I.Hoạt động I: Giới thiệu chung
Gọi HS đọc về tác giả – tác phẩm ở chú
thích SGK
GV chốt ý. Đoạn trích vượt thác trích từ
chương XI của tác phẩm
Bài văn miêu tả theo trình tự thời gian và
không gian nào?
I.Giới thiệu chung:
1. Tác giả :Võ Quảng sinh 1920, quê ở Quảng Nam, nhà
văn chuyên viết cho thiếu nhi
2.Tác phẩm:
Quê nội là 1 trong những tác phẩm xuất sắc của Võ
Quảng . Trích chương XI của truyện Quê nội (1974)
- Nội dung khái quát : Vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên và
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
19
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
Dựa vào trình tự đó hãy xác định nội dung
khái quát cảu văn bản?
II.Hoạt động II: Đọc – Hiểu văn bản
Hướng dẫn các đọc, chú ý thay đổi giọng
điệu cho phù hợp với nội dung của từng
đoạn . Bố cục của đoạn trích?
Sau khi đọc bài văn, xác định vị trí quan
sát để miêu tả của người kể chuyện?
Theo em, vị trí quan sát ấy có phù hợp
không? Vì sao?
hôm nay, em cần ghi nhớ những kiến thức
cơ bản gì?
IV.Hoạt động IV: Luyện tập
Hãy nêu những nét đặc sắc của phong cảnh
thiên nhiên được miêu tả ở bài “Sông nước
vẻ đẹp của con người lao vượt thác
II. Đọc – Hiểu văn bản:
1.Đọc – Chú thích:
2.Bố cục:
Đoạn 1: nhiều thác nước Con thuyền qua đoạn sông
phẳng lặng trước khi đến chân thác
Đoạn 2: … Cổ cò những người trên thuyền đưa
thuyền vượt thác
Đoạn 3: Còn lại Thuyền đến đoạn sông hết thác dữ
3. Phân tích:
a. Bức tranh thiên nhiên về một dòng sông
- Cảnh con thuyền rẽ sóng lượt bon bon
- Cảnh ngã ba sông, những bãi dâu trải ra bạt ngàn
- Những con thuyền xuôi chầm chậm
- Những vườn đước càng về ngược càng um tùm
- Những chòm cổ thụ dứng trầm ngâm
- Thuyền chất đầy cau tươi, dây mây, dầu rái, mít và quế
Cảnh vật êm đềm, bức tranh thiên nhiên trù phú, tươi
tốt, giàu đẹp
b. Dương Hương Thư và cuộc vượt qua thác dữ
- Dương Hương Thư cởi trần như một pho tượng đồng
đúc. Các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai
hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa,
- Có người phóng chiếc sào xuống lòng sông, ghì chặt
đầu sào, cắn răng, thả sào, rút sào, nhanh như cắt
IV.Rút kinh nghiệm:
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
…………
Tiết: 86
Tiếng Việt: SO SÁNH (tt)
I.Mục tiêu:Giúp HS
1.Kiến thức: Nắm 2 kiểu so sánh cơ bản là so sánh ngang bằng và so sánh không ngang bằng,
hiểu tác dụng của so sánh
2.Kĩ năng: Rèn kỹ năng bước đầu tạo một số biện pháp so sánh
3.Thái độ: Ý thức, tình cảm và thích thú khi học phép so sánh
II.Chuẩn bị:
1.Giáo viên: Soạn và lấy nhiều ví dụ, tìm tài liệu liên quan Tích hợp phần Văn ở bài “Sông nước
Cà Mau” .Bảng nhóm.
2. Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà.
III.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ: So sánh là gì? Nêu cấu tạo của phép so sánh? cho VD cụ thể?
3. Bài mới: * Giới thiệu bài:
Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức
I.Hoạt động I: Các kiểu
so sánh
Nhắc lại so sánh là gì? Cấu
tạo của so sánh trong khổ
thơ bên có các từ so sánh
đã học ở tiết 1 không?
(không). Tìm vế A, vế B và
từ so sánh trong VD?
Từ so sánh trong các phép
so sánh trên có gì khác
ngữ khác chỉ phép so sánh
ngan bằng và không ngang
bằng?
GV đưa thêm VD để HS
xác định rồi chốt: ở nội
dung này em cần ghi nhớ
những đơn vị kiến thức gì?
II.Hoạt động II : Tác
dụng của so sánh
Đọc đoạn văn SGK
Tìm các câu văn có nội
dùng phép so sánh? Sự vật
nào được đem ra so sánh và
so sánh trong hoàn cảnh
nào?
Cảm nghĩ gì của em sau
khi đọc xong đoạn văn
này?
Nhờ đâu mà em có được
cảm nghĩ ấy?
=> Tác dụng của so sánh
trong đoạn văn ấy là gì?
(đọc ghi nhớ SGK/42)
III.Hoạt động III: Luyện
tập
GV hướng dẫn HS làm bài
tập bằng các phiếu học tập
II. Tác dụng của so sánh
VD: đoạn văn SGK
Nhận xét, những câu có phép so sánh
Dượng Hương Thư đưa thuyền vượt qua thác dữ
4. Củng cố : Nhắc lại ghi nhớ SGK
5.Dặn dò: Học bài và chuẩn bị chương trình địa phương
IV.Rút kinh nghiệm:
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………
Tiết: 87
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN TIẾNG VIỆT
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
22
Chöa baèng
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
I.Mục tiêu:Giúp HS
1.Kiến thức: Sửa một số lỗi của chính tả do ảnh hưởng của phát âm địa phương
2.Kĩ năng: Rèn kĩ năng viết đúng chính tả
3.Thái độ: Giáo dục ý thức tự học tự rèn khắc phục các lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát
âm địa phương
II.Chuẩn bị:
1.Giáo viên: Soạn và lấy nhiều ví dụ, tìm tài liệu liên quan.Bảng nhóm.
2. Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà.
III.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ: Có mấy kiểu so sánh ? Cho ví dụ và phân tích tác dụng của phép so sánh em
dùng
3. Bài mới: * Giới thiệu bài: Ở địa phương em do ảnh hưởng của cách phát âm nên ta thường
mắc lỗi chính tả khi viết . Ở địa phương Đức Trọng chủ yếu là đồng bào các dân tộc từ cao Bắc
lạng – hà tuyên Thái ) và một số đồng bào các dân tộc trong Nam Bộ . Vì vậy cũng mắc khá nhiều
lỗi . Đó là nội dung bài học
Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức
- Viết đúng các cặp phụ âm cuối dễ mắc lỗi
+ c / t : Viết đúng các cặp vần ac / at
- Bạc ác – chan chát ; ngơ ngác – khao khát - man mác - sàn sạt ; lệch lạc
– nhàn nhạt – xao xác – tan nát ; nhang nhác – ràn rạt – phờ phạc – man
mát .
+ o / ô
II.Hình thức luyện tập
Bài tập 1: Điền tr / ch ; s/x ; r/d/gi vào chỗ trống
- Trái cây - Chái nhà ; truyền gọi – chuyên dịch
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
23
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
thức khác nhau, HS luyện tập
theo yêu cầu
- Quả sấu – xấu xí ; sinh sản - xinh xắn
- Rầu rĩ - dầu lửa - giàu có ; rì rầm – dì cháu - làm gì?
Bài tập 2: Lựa chọn những từ điền vào chỗ trống:
- Nhác/ nhát ; bác / bát ;
- Lười nhác – hèn nhát; bác cháu – bát canh
Bài tập 3: Điền dấu hỏi hoặc ngã thích hợp
- Hạt dẻ, loảng xoảng, bổ ngã, đủng đỉnh, đểnh đoảng, bả lả, lảo đảo,
lỏng lẻo, lẽo đẽo, lổm ngổm, nhõng nhẽo, dễ dãi, khủng khỉnh, mũm
mĩm, lủng thủng, thủ thỉ…
Bài tập 4: Viết đúng cặp phụ âm ng/n
- Con ngoan – nghênh ngang, mênh mang, miên man, tuềnh toàng,
tồi tàn, tôm càng - đòn càn, mùa màng – thợ hàn, chàng nàng – nồng
nàn , sẵn sàng – sàn nhà, đảm đang - nghê đa, vội vàng - muôn vàn
Bài tập 5: Viết chỉnh tả một đoạn văn hay đoạn thơ
- Giáo viên đọc, HS nghe viết
4. Củng cố : Xem lại nội dung đã học
thác. Từ hình ảnh đó ta có thể hình dung được cảnh sắc thiên nhiên ở
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
24
Trường THCS MỸ HỘI ĐÔNG Giáo án Ngữ Văn 6
Tại sao lại có thể nói qua
hình ảnh nhân vật ta có thể
hình dung được nững nét
tiêu biểu của cảnh sắc ở
khúc sông có nhiều thác
dữ?
* HS đọc văn bản b/45
Văn bản 2 tả cảnh gì?
Hãy chỉ ra thứ tự người
được miêu tả trong văn
miêu tả đó
Có thể đảo ngược các thứ
tự này được hay không? Vì
sao?
Văn bản 3: “Luỹ làng” gọi
HS đọc văn bản này tả
cảnh gì? Em có nhận xét gì
về hình thức của văn bản
này?
Đọc văn bản c/45. Văn
bản này tả cảnh gì? Em có
nhận xét gì về hình thức
của văn bản này?
Hãy chỉ ra các phần chính
có trong từng phần? Nhận
xét về thứ tự miêu tả của
+ Cảnh HS chăm chú làm bài
+ GV trong khi làm bài
+ Cảnh thu bài
+ Cảnh bên ngoài lớp học – Sân trường , gió, cây
Bài 2/47: Tả quang cảnh sân trường trong giờ chơi
GV cho HS thảo luận theo bàn về thứ tự miêu tả (Thứ tự không gian từ
xa tới gần –
Thứ tự thời gian từ trước, trong và sau giờ ra chơi–Thứ tự khái quát đến
cụ thể và ngược lại)
a. Cảnh tả theo trình tự thời gian (Trống hết tiết 2 HS các lớp ùa ra
sân => HS chơi đùa Các trò chơi quen thuộc Trống vào lớp
Cảm xúc người viết )
Bài 3/47: GV hướng dẫn HS lập dàn ý “Biển đẹp” Của Vũ Tú Nam
MB: Giới thiệu cảnh đẹp của biển;
TB: Lần lượt tả vẻ đạp và màu sắc của biển
KB: Nhận xét và suy nghĩ của em về sự thay đổi cảnh sắc của biển
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI VIẾT Ở NHÀ – VĂN TẢ CẢNH
Đề bài: Em hãy tả quang cảnh trường em giờ ra chơi .
Yêu cầu chung:
- Học sinh viết bài văn tả cảnh hòan chỉnh . Bố cục rõ ràng . Kết hợp các năng lực trong khi miêu tả .
- Lời văn diễn đạt lưu lóat trình bày sạch đẹp. Chữ viết rõ ràng, chính xác không sai chính tả, bố cục
rõ ràng
Dàn ý sơ lược
* Mở bài : ( 1,5đ) : - Giới thiệu cảnh ngôi trường trong giờ ra chơi
* Thân bài ( 7đ) : Tả cảnh ngôi ngôi trường theo trình tự .
Giáo viên : LẠI VĂN ÂN
25
Copyright: Tài liệu đại học ©