BỘ Y TẾ
ĐẠI HỌC Y DƯC TPHCM
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGHÀNH UNG THƯ HỌC
UNG THƯ TUYẾN GIÁP
UNG THƯ TUYẾN GIÁP
DỊCH TỂ HỌC – CHẨN ĐOÁN – ĐIỀU TRỊ
DỊCH TỂ HỌC – CHẨN ĐOÁN – ĐIỀU TRỊ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : PGS. NGUYỄN CHẤN HÙNG
BS CKII.TRẦN VĂN THIỆP
NGƯỜI THỰC HIỆN: BS.PHẠM VĂN KIỆM
NỘI DUNG
1.Đặt vấn đề
2. Mục tiêu nghiên cứu
3.Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
4. Tổng quan tài liệu
5.Kết quả và bàn luận
6. Kết luận
7. Đề xuất
ĐẶT VẤN ĐỀ
Theo UICC ung thư tuyến giáp chiếm 1% tất cả các loại
ung thư và chiếm 90% ung thư tuyến nội tiết.
Tại Việt Nam :Theo kết quả ghi nhận ung thư quần thể
1999 của BVUB TPHCM,ung thư tuyến giáp có xuất độ
3/100 000 dân,đứng hàng thứ 10 ung thư nữ giới.
ĐỐI TƯNG & PP NGHIÊN CỨU
Đồi tượng nghiên cứu:
806 bệnh nhân ung thư tuyến giáp có kết quả giải phẩu bệnh
lý ,được khám và điều trò tại BVUB trong 4 năm từ tháng 1/1999
đến hết tháng 12/2002.
Phương pháp nghiên cứu: Hồi cứu , mô tả cắt ngang.
Vật liệu nghiên cứu: hồ sơ bệnh án
Xử lý số liệu: sử dụng phần mềm SPSS for Windows 10.05.
ª
Tuyến giáp gồm 2 thuỳ
nối với nhau bởi eo giáp.
ª
Mỗi thuỳ từ vòng sụn 5-6
lên sụn giáp, eo sụn 1-4
GIẢI PHẪU HỌC
ª
Phía trước : da, mô dưới da,
cơ bám da cổ, cân cổ nông,
cân cổ giữa, cơ trước giáp
ª
Phía sau trong : sụn khí
quản, thực quản, cơ khít
ª
Đi lên bắt chéo đm giáp dưới
ª
Vào rãnh khí quản-thực
quản.
ª
Trước khi chui qua cơ nhẫn
giáp vào thanh quản nằm
sau dây chằng bên (Berry).
ª
Chi phối cơ nội tại thanh
quản trừ cơ nhẫn giáp
Thần kinh hồi thanh quản
GIẢI PHẪU HỌC
TK hồi TQ
ª
Từ TK X, chia 2
nhánh, nhánh ngoài
liên quan cực trên
(song song & trong đm
giáp trên)
ª
Chi phối cơ nhẫn giáp
tăng trương lực dây
thanh âm giúp phát
âm giọng cao.
Nhánh ngoài thần kinh thanh quản trên
GIẢI PHẪU HỌC
Nhánh ngoài
2. Ung thư của tế bào cận nang tuyến (tế báo C):
Carcinôm dạng tủy & Những dạng khác.
3. Ngoài ra còn một số carcinôm với hình ảnh tế bào đặc biệt:
Carcinôm với hình ảnh tế bào Hurthle,Carcinôm với hình ảnh tế bào
sáng,Carcinôm với hình ảnh tế bào gai, Carcinôm với hình ảnh tế bào nhày.
TỔNG QUAN
CARCINÔM TUYẾN GIÁP DẠNG NHÚ:
dòch tể học:
Là loại phổ biến nhất, chiếm 80-85%
Nử/nam=2.5/1
Tuổi trung bình 31-49t, thường trẻ hơn
carcinôm TG dạng nang 10 tuổi.
Lâm sàng:
Thường biểu hiện bằng một khối tuyến
giáp ,có tthể kèm theo hạch cổ hoặc chỉ có
hạch cổ mà không có bướu giáp.
Đại thể:
Bướu thường có màu trắng nhạt .có thể có
canxi hóa,mật độ mềm ,mặt cắt dạng hạt .
Vi thể:
Hai hình ảnh mô học tiêu biểu nhất của
dựa vào sự xâm nhiểm vỏ bao và mạch máu.
Hình 7. Vi thể carcinôm tuyến giáp dạng nang
TỔNG QUAN
CARCINÔM KHÔNG BIỆT HÓA:
Dòch tể: chiếm 5-15%
Thường xảy ra ở người già, tuổi trung bình 60-65t.
Tỷ lệ nữ/nam=3/1-4/1
Lâm sàng:
Biểu hiện bằng khối tuyến giáp lớn nhanh,trong thời gian
vài tuần đến vài tháng . 50% kết hợp với chèn ép tại
chổ:khó thở ,khó nuốt,khàn tiếng.1/3 trường hợp kèm hạch
cổ.một số ít kèm theo triệu chứng di căn xa.
Đại thể:
Bướu lớn ,xâm lấn, không có giới hạn,thường có nhiều
vùng hoại tử, xuất huyết.
Vi thể:
Gồm 3 dạng chính :dạng gai, dạng tế bào hình thoi,dạng
đại bào.
Dặc điểm chung là: hoạt động phân bào cao, nhiều ổ hoại
tử,xâm nhiểm trong và ngoài tuyến giáp,xâm nhiểm mạch
máu.
Hình 10. Vi thể carcinôm không biệt hóa
TỔNG QUAN
Là phương tiện cận lâm sàng đầu tiên trong
trường hợp tổn thương sờ thấy được và cũng
là phương tiện để phát hiện sớm hạt giáp khi
chưa biểu hiện lâm sàng(phát hiện bướu 1mm
nếu dạng nang và 3mm nếu đặc)
Là phương tiện đơn giản, nhanh ,an toàn ,
rẽ,hiệu quả cao.
Có thể giúp phân biệt với các loại bệnh lý
khác :nhân,viêm …
Trong ung thư tuyến giáp SA còn phát hiện
hạch cổ ,sự xâm lấn của bướu ,di căn xa…
Những dấu hiệu gợi ý UTTG trên siêu âm:
Đa số UTTG Echo kém,không hóa nang
trong nhân.
Giới hạn không rỏ
Vôi hóa nhỏ trong nhân
Hạch cổ ác tính kèm theo
PHÁT HIỆN SỚM UNG THƯ TUYẾN GIÁP BẰNG SIÊU ÂM
KẾT HP VỚI CHỌC HÚT TẾ BÀO BẰNG KIM NHỎ.
LÊ HỒNG CÚC*
Hội quốc tế chống ung thư (UICC) được áp dụng tại Trung Tâm Ung Bướu là cắt trọn
thùy giáp bên tổn thương và gần trọn ở đối bên, nạo hạch cổ cùng bên tổn thương có
kèm theo cắt cơ ức-đòn chủm và tónh mạch hầu trong hay không tùy theo độ xâm
nhiễm của sang thương. Ngược lại nếu ung thư được phát hiện sớm khi tổn thương
chưa xâm nhiễm vào cấu trúc kế cận, phẩu thuật áp dụng là cắt trọn thùy tuyến giáp
cùng bên với tổn thương là cách điều trò nhẹ nhàng ít tàn phá, săn sóc hậu phẩu đơn
giản hơn mà hiệu quả điều trò cao. Như vậy cơ may điều trò khỏi bệnh hoàn toàn cho
người bệnh rất cao nếu được phát hiện sớm.
_________________________________________________________________________
* BS, Khoa Chẩn Đoán Hình ảnh, Trung Tâm Ung Bướu - Medicon.
Carcinôm TG dạng nhú
CẬN LÂM SÀNG
CHỌC HÚT TẾ BÀO BẰNG KIM NHỎ:
Là phương pháp đơn giản, tiện lợi, nhanh
chóng, an toàn và chính xác.
Xét nghiệm có ích cho chẩn đoán, với kỹ thuật
hoàn chỉnh và nhà tế bào học có kinh nghiệm
thì tỷ lệ âm tính giả của chọc hút bằng kim nhỏ
là <5%. Kết quả giải phẫu bệnh lý sau mổ phù
hợp với kết quả chọc hút bằng kim nhỏ 85%.
Với sự kết hợp lâm sàng, xạ hình tuyến giáp và
chọc hút bằng kim nhỏ, sẽ cho chẩn đoán chính
xác hầu hết các trường hợp ung thư tuyến giáp.