TRƯỜNG THPT TAM QUAN ĐỀ THI HỌC KÌ I, KHỐI 12
TỔ: VĂN – SỬ - ĐỊA NĂM HỌC 2010 – 2011

MÔN THI: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1: (2 điểm)
Anh (chò) hãy trình bày quan điểm sáng tác văn học nghệ thuật của Hồ Chí Minh.
Câu 2: (3 điểm)
Anh (chò) hãy viết một bài văn ngắn (không quá 400 từ) trình bày suy nghó của mình về
vấn đề: Sống giản dò – sự lựa chọn của mỗi chúng ta.
Câu 3: (5 điểm)
Anh (chò) hãy phân tích tâm trạng của tác giả khi nhớ về miền tây Bắc Bộ và những
người đồng đội trong đoạn thơ đầu của bài thơ Tây Tiến (Quang Dũng).
ĐÁP ÁN – THANG ĐIỂM
Câu 1: (2 điểm)
a. Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau, song cần nêu
được các ý chính sau:
- Hồ Chí Minh coi văn học là một vũ khí chiến đấu lợi hại phụng sự cho sự nghiệp cách mạng.
Nhà văn cũng phải có tinh thần xung phong như người chiến só ngoài mặt trận:
Nay ở trong thơ nên có thép
Nhà thơ cũng phải biết xung phong
Về sau, trong Thư gửi các hoạ só nhân dòp triển lãm hội hoạ 1951, Người lại khẳng đònh:
“Văn hoá nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chò em là chiến só trên mặt trận ấy”
- Hồ Chí Minh luôn chú trọng tính chân thật và tính dân tộc của văn học. Người căn dặn nhà
văn phải “Miêu tả cho hay, cho chân thật và cho hùng hồn” hiện thực phong phú của đời
sống, và phải “giữ tình cảm chân thực”; “Nên chú ý phát huy cốt cách dân tộc” và phải có ý
thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
- Hồ Chí Minh bao giờ cũng xuất phát từ mục đích, đối tượng tiếp nhận để quyết đònh nội
dung và hình thức của tác phẩm. Người luôn tự đặt câu hỏi: “Viết cho ai?” (đối tượng), “Viết
để làm gì?” (Mục đích), sau đó mới quyết đònh “Viết cái gì?” (nội dung) và “Viết thế nào”
(hình thức).

sống giản dò càng có ý nghóa lớn lao trong việc mang đến cho con người sự thanh thản, hạnh
phúc.
- Làm thế nào để sống giản dò?
+ Sống giản dò cần có trí tuệ và bản lónh: có trí tuệ để biết đủ, biết dừng, biết sống hợp theo lẽ
tự nhiên, chứ không phải sống dễ dãi hay khổ hạnh, ép mình; có bản lónh để chiến thắng
những cám dỗ của cuộc sống.
+ Sống giản dò đi đôi với việc không ngừng làm giàu đời sống tinh thần và nâng cao ý nghóa
cuộc sống bằng lao động chân chính.
c. Cách cho điểm:
- Điểm 3: Đáp ứng các yêu cầu trên, có thể mắc một vài lỗi nhỏ về diễn đạt.
- Điểm 2: Trình bày được một nửa các yêu cầu trên, còn mắc một số lỗi diễn đạt.
- Điểm 1: Nội dung sơ sài, diễn đạt yếu.
- Điểm 0: Hoàn toàn lạc đề.
Câu 3: (5 điểm)
a. Yêu cầu về kó năng: Biết cách làm bài văn nghò luận phân tích hình tượng nghệ thuật trong
một đoạn thơ trữ tình. Kết cấu chặt chẽ, bố cục rõ ràng, diễn đạt tốt. Không mắc lỗi chính tả,
dùng từ và ngữ pháp.
b. Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở những hiểu biết về bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng, học
sinh biết phát hiện, phân tích những đặc sắc nghệ thuật để làm nổi bật yêu cầu của đề. Học
sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác nhau, miễn là làm nổi bật được các ý cơ bản sau:
- Cảm xúc chủ đạo của bài thơ là một nỗi nhớ da diết, bao trùm cả khơng gian và thời gian:
“Sơng Mã xa rồi Tây Tiến ơi
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi”
Hai chữ “chơi vơi” như vẽ ra trạng thái cụ thể của nỗi nhớ, hình tượng hóa nỗi nhớ, khơi nguồn
cho cảnh núi cao, dốc sâu, vực thẳm, rừng dày… liến tiếp xuất hiện ở những câu thơ sau.
- “Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
………
Nhà ai Pha Lng mưa xa khơi”
+ Hai câu thơ đầu, những từ đầy giá trị tạo hình: khúc khuỷu, thăm thẳm, cồn mây, súng ngửi trời
đã diễn tả đắc địa sự hiểm trở, trùng điệp và độ cao ngất trời của núi đèo Tây Bắc.