PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP BỘ MÔN VĂN
GV NGUYỄN HỮU QUANG
Các em học sinh thân mến !
Để học tập tốt bất kì bộ môn nào trong nhà trường chúng ta cũng
phải có phương pháp học tập đúng. Học văn học cũng thế, tức
là cũng cần phải có phương pháp. Nhưng văn học khác với
những bộ môn khoa học khác, nó là sản phẩm của tư duy trừu
tượng. Hơn nữa, muốn học giỏi văn đòi hỏi chúng ta phải có
năng khiếu, có óc sáng tạo, quan sát tinh tế và có khiếu thẫm
mĩ cao. Do đó, khó có thể đề ra một phương pháp thật đầy đủ,
thật chính xác, thật chung nhất cho từng đối tượng học văn.
Tuy nhiên, để giúp các em phần nào trong việc học tập bộ môn văn
cho tốt hơn, tôi xin mạo muội đưa ra những ý kiến sau:
1- Trước tiên, muốn học tốt bộ môn văn học, chúng ta phải yêu thích
văn học. Đây là tiền đề tối quan trọng trong việc học văn. Vì có yêu
thích văn học thì chúng ta mới say mê với văn học. Có say mê thì
chúng ta mới nỗ lực, tự giác học tập, tự tìm tòi và sáng tạo. Có thề
thì kiến thức văn học của chúng ta mới ngày càng phong phú hơn,
chúng ta mới học tốt môn văn hơn.
2- Điều thứ hai là chúng ta phải nắm vững đặc trưng bộ môn văn
học và tầm quan trọng của văn học đối với đời sống của con người
và xã hội:
- Văn học cũng như các ngành nghệ thuật khác đều bắt nguồn từ
cuộc sống và trở lại phục vụ cuộc sống bởi cuộc sống là cái có trước,
văn học nghệ thuật là cái có sau.
- Văn học là một loại hình nghệ thuật đặc biệt, nó phản ánh cuộc
sống bằng ngôn ngữ và thông qua hình tượng nghệ thuật.
- Vì là tấm gương phản ánh cuộc sống nên văn học cung cấp cho
chúng ta những kiến thức khá phong phú về nhiều mặt của hiện thực
cuộc sống qua từng thời đại, nên “ thời đại nào thì văn học ấy”. Và
quả đúng như nhà phê bình văn học nổi tiếng của nước Nga Sécnư

về văn học và các môn khoa học khác như : Lịch sử, Địa lí, Chính trị,
Triết học ... vì “ Sách là kho tàng tri thức vô giá của nhân loại ”. Có
đọc sách nhiều thì kiến thức của các em mới phong phú, từ đó diễn
đạt một vấn đề gì các em sẽ không thấy có gì khó, mọi việc sẽ trở
nên dễ dàng hơn, kết quả tốt hơn.
4- Điều thứ tư là các em phải có một cuốn sổ tay văn học để các em
ghi chép những điều hay, điều đẹp ( cả nội dung và nghệ thuật ) mà
các em đã đọc được đâu đó trong sách vở hay nghe thấy đâu đó
trong cuộc sống ngoài xã hội. Cuốn sổ tay văn học còn dùng để ghi
chép những tư liệu văn học. Đó chính là cái vốn để làm tăng thêm
kiến thức cho các em.
5- Điều thứ năm là các em phải thâm nhập tác phẩm trước khi các
em đến lớp nghe thầy cô giảng. Nghĩa là các em phải đọc trước tác
phẩm, tìm hiểu về tác giả, hoàn cảnh ra đời, nội dung, chủ đề, giá trị
nội dung và nghệ thuật của tác phẩm ... Có như thế thì trong giờ học
các em dễ tiếp thu bài giảng hơn, nắm chắc kiến thức hơn.
6- Điều thứ sáu là trong quá trình nghe thầy cô giảng bài các em
phải thật chú ý, tập trung, kết hợp nhuần nhuyễn giữa ba việc :
nghe, nhìn và ghi chép. Trước khi đến lớp các em phải học và thuộc
bài.
7- Điều thứ bảy là các em nên tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt
câu lạc bộ văn học, các buổi ngoại khoá về văn học ở trường và cố
gắng nghe những cuộc nói chuyện về thơ văn trên đài truyền thanh,
đài truyền hình hay ở các câu lạc bộ văn học của các quận, huyện,
thị xã hay thành phố.
8- Điều thứ tám là các em phải tự rèn luyện. Học xong một bài học
các em phải tự dự kiến những vấn đề mà thầy cô có thể ra cho các
em làm văn và các em tự giải quyết những vấn đề ấy. Hoặc đọc xong
một cuốn truyện, một bài thơ hay, một tập thơ hay, sau khi xem
xong một cuốn phim chẳng hạn, các em tập ghi lại những nhận xét

tới hiện thực, nó phát triển năng lực quan sát, so sánh, nó làm cháy
lên khát vọng hiểu biết cuộc sống.
S. Đác-uyn nhà bác học không ngừng học cho rằng:
- Việc đọc sách đã thức tỉnh trong tôi một ước vọng nóng bỏng là
được đặt một viên đá nhỏ bé của tôi vào toà nhà hùng vĩ của môn tự
nhiên học.
Ý nghĩ của M. Mông-tê-guy về việc đọc sách thật đơn giản nhưng thú
vị:
- Không có cách giải trí nào rẻ hơn đọc sách, cũng không có sự thú vị
nào bền lâu hơn đọc sách.
B-Cu-ba-nhép thì rên rỉ:
- Thiếu sách còn khổ hơn thiếu bánh mì.
Thật vậy, không có cách dùng thời gian nào lại thú vị và có ích hơn là
đọc sách và con người sáng suốt không phải vì có sức mạnh mà vì
đọc sách luôn. Thật tuyệt diệu cho một quyển sách, chỉ một giọt mực
thôi cũng đã đủ để thức tỉnh tư tưởng của hàng ngàn người, thậm
chí hàng triệu người. Vậy, một quyển sách như thế nào được gọi là
bổ ích?
M. Ca-li-nin:
- Theo tôi, sách tốt là cuốn sách mà dưới tấm bia của nó, cuộc sống
sôi nổi rộn ràng như máu chảy dưới da; là cuốn sách khiến người đọc
nhớ rất lâu, nếu không phải là nhớ mãi mãi; là cuốn sách mà ai ai
cũng muốn được đọc lần nữa.
C. Vê-be tán đồng:
- Cuốn sách nào không đáng đọc hai lần thì cũng chẳng đáng đọc
một lần.
Rốp-xki:
- Sách có thể ít đi một chút, nhưng phải tốt đẹp hơn. Không nên đặt
một cuốn sách tầm thường lên giá sách. Đừng ăn cắp thời gian của
người lao động trung thực.