Đề CƯƠng Ôn TậP mÔn Lịch sử lớp 6
Đề CƯƠng Ôn TậP mÔn Lịch sử lớp 6
I - Các mốc thời gian và sự kiện lịch sử
Mốc thời gian Sự kiện lịch sử
Thế kỉ VII TCN Nớc Văn Lang thành lập
241 208 TCN Kháng chiến chống quân xâm lợc Tần
207 TCN Nớc Âu Lạc của An Dơng Vơng thành lập
Năm 179 TCN
Nớc Âu Lạc bị quân Triệu Đà xâm chiếm, Triệu Đà sáp nhập đất Âu
Lạc vào Nam Việt, chia Âu Lạc thành hai quận Giao Chỉ và Cửu Chân
Năm 111 TCN
Nhà Hán chiếm đợc Âu Lạc và chia nớc ta lại thành ba quận Giao
Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam.
Năm 34 Tô Định đợc cử sang làm Thái thú quận Giao Chỉ
Mùa xuân năm 40 Hai Bà Trng dựng cờ khởi nghĩa ở Hát Môn (Hà Tây)
Tháng 4 năm 42 Mã Viện cho quân tiến đánh Hợp Phố
Tháng 3 năm 43 Hai Bà Trng hi sinh oanh liệt trên đất Cấm Khê
Tháng 11 năm 43 Cuộc kháng chiến chống quân Hán xâm lợc kết thúc
Mùa thu năm 44 Mã Viện rút quân về nớc
192 193
Nớc Lâm ấp thành lập
Đầu thế kỉ III
Nhà Ngô tách Châu Giao thành Quảng Châu (đất Trung Quốc) và
Giao Châu (đất Âu Lạc cũ)
Năm 248 Khởi nghĩa Bà Triệu bùng nổ ở Phú Điền (Hồng Lộc, Thanh Hoá)
Đầu thế kỉ VI Nhà Lơng đô hộ Giao Châu
Mùa xuân năm 542 Lý Bí phất cờ khởi nghĩa
Tháng 4 năm 542 Nhà Lơng huy động quân từ Quảng Châu sang đàn áp lần thứ nhất
Đầu năm 543 Nhà Lơng tổ chức cuộc tấn công đàn áp lần hai
Mùa xuân năm 544 Lý Bí lên ngôi hoàng đế, nớc Vạn Xuân thành lập
Tháng 5 năm 545
Giao Chỉ và Cửu Chân.
- Năm 111 TCN, nhà Hán chiếm Âu Lạc và chia lại thành 3 quận : Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật
Nam (bao gồm Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay), gộp với 6 quận của Trung Quốc thành Châu Giao.
- Bộ máy cai trị nhà nớc đợc chia nh sau:
+ Đứng đầu châu là Thứ sử
+ Đứng đầu quận là Thái thú coi việc chính trị, Đô uý coi việc quân sự.
+ Lạc tớng ngời Việt cai quản ở các huyện.
- Nhân dân ta phải chịu nhiều thứ thuế và phải cống nạp.
- Nhà Hán đa ngời Hán sang ở lẫn với ngời Việt để nhằm đồng hoá dân tộc ta, bắt dân ta phải
theo phong tục của họ.
2. Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng bùng nổ
* Nguyên nhân:
- Nhà Hán giết Thi Sách là chồng bà Trng Trắc.
- Nợ nớc, thù nhà, Hai Bà Trng đã đứng lên khởi nghĩa.
* Diễn biến:
- Mùa xuân năm 40, Hai Bà Trng dựng cờ khởi nghĩa ở Hát Môn ( H à Tây), đợc nhân dân
khắp nơi ủng hộ nên đã làm chủ đợc Mê Linh, sau đó đánh vào thành Cổ Loa và thành Luy Lâu. Tô
Định bỏ trốn, quân Nam Hán bị đánh bại.
* Kết quả:
- Cuộc khởi nghĩa dành thắng lợi.
3. Hai Bà Trng đã làm gì sau khi dành đợc thắng lợi ?
- Bà Trng Trắc đợc suy tôn làm vua (Trng Vơng)
- Đóng đô ở Mê Linh.
- Phong chức tớc cho những ngời có công (Lạc tớng cai quản ở các huyện)
- Xá thuế 2 năm.
- Bãi bỏ luật pháp hà khắc và lao dịch nặng nề của chính quyền đô hộ.
4. Cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Hán (42 43) đã diễn ra nh thế nào ?
* Diễn biến:
- Tháng 4 năm 42, Mã Viện cho quân tiến đánh Hợp Phố. Ta chiến đấu anh dũng ở đó rồi rút
lui. Chiếm đợc Hợp Phố, Mã Viện chia quân thành hai đờng thuỷ bộ, tiến vào Giao Chỉ, rồi hợp
Lạc
Thời kì bị đô hộ
Vua Quan lại đô hộ
Quý tộc Hào trởng Việt Địa chủ Hán
Nông dân công xã
Nông dân công xã
Nông dân lệ thuộc
Nô tì Nô tì
- Chính quyền đô hộ mở một số trờng học dạy chữ Hán, luật lệ phong tục của ngời Hán nhng
nhân dân ta vẫn giữ đợc tiếng nói riêng, phong tục tập quán riêng.
8. Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu (năm 248)
* Nguyên nhân :
- Không chịu áp bức, bóc lột nặng nề của chính quyền đô hộ.
- ý chí đấu tranh giành độc lập cho tổ quốc.
* Diễn biến :
- Năm 248, Bà Triệu lãnh đạo nghĩa quân khởi nghĩa ở Phú Điền (Thanh Hoá) đánh phá các
thành ấp ở quận Cửu Chân rồi từ đó đánh ra khắp Giao Châu.
- Đợc tin, nhà Ngô cử viên tớng Lục Dận đem 6000 quân sang Giao Châu đàn áp.
* Kết quả :
- Cuộc khởi nghĩa bị đàn áp, Bà Triệu hi sinh trên núi Tùng.
* ý nghĩa :
- Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu tiêu biểu cho ý chí đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta.
9. Nhà Lơng siết chặt ách đô hộ nh thế nào ?
- Đầu thế kỉ VI, nhà Lơng đô hộ Giao Châu.
- Chính quyền đô hộ chia nớc ta thành sáu quận :
+ Giao Châu (đồng bằng và trung du Bắc Bộ).
+ i Châu (Thanh Hoá).
+ Đức Châu, Minh Châu, Lợi Châu (Nghệ Tĩnh).
+ Hoàng Châu (Quảng Ninh).
- Nhà Lơng chủ trơng chỉ có tụn tht nhà Lơng và một số dòng họ lớn mới đợc giữ những chức
chống quân Lơng.
- Triệu Quang Phục quyết định lui quân về vùng Dạ Trạch (Hng Yên).
- Triệu Quang Phục bí mật đem quân đóng trên bãi nổi. Ban ngày im lặng. Ban đêm nghĩa
quân trèo thuyền ra đánh úp, cớp vũ khí, lơng thực.
- Quân Lơng tăng cờng bao vây Dạ Trạch và cố sức tấn công. Nghĩa quân anh dũng chống
trả. Tình thế giằng co kéo dài. Đến năm 550, nghĩa quân Triệu Quang Phục phản công đánh tan
quân xâm lợc, chiếm đợc Long Biên. Cuộc khánh chiến kết thúc thắng lợi.
12. Nớc Vạn Xuân độc lập đã kết thúc nh thế nào ?
- Triệu Quang Phục lên ngôi vua (Triệu Việt Vơng), tổ chức lại chính quyền.
- 20 năm sau Lý Phật Tử từ phía nam kéo quân về cớp ngôi. Lý Phật Tử lên làm vua.
- Vua Tuỳ đòi Lý Phật Tử sang chầu, nhng Lý Phật Tử thoái thác không chịu đi.
- Lý Phật Tử tăng thêm quân ở những thành trọng yếu nh Long Biên, Ô Diên, còn mình thì
cầm quân giữ thành ở Cổ Loa.
- Năm 603, mời vạn quân Tuỳ tấn công Vạn Xuân. Lý Phật Tử bị vây bắt ở Cổ Loa và bị giải
về Trung Quốc.
13. Dới ách đô hộ của nhà Đờng, nớc ta có gì thay đổi ?
- Năm 618, nhà Đờng đợc thành lập ở Trung Quốc và thống trị nhân dân ta.
- Năm 679, nhà Đờng đổi Giao Châu thành An Nam đô hộ phủ.
- Các châu huyện do ngời Trung Quốc cai trị, dới huyện là hơng và xã vẫn do ngời Việt tự cai
quản.
- miền núi, các châu vẫn do các tù trởng địa phơng cai quản. Trụ sở của phủ đô hộ đặt ở Tống
Bình (Hà Nội).
- Nhà Đờng cho sửa các đờng giao thông thuỷ, bộ từ Trung Quốc sang Tống Bình và từ tới các
quận, huyện. Tống Bình và một số quận huyện quan trọng, nhà Đờng cho xây thành, đắp luỹ và
tăng thêm số quân đồn trú
- Nhà Đờng đặt ra rất nhiều thứ thuế, bắt nhân dân ta phải cống nạp.
- Đến mùa vải, nhân dân An Nam phải thay nhau gánh vải sang Trung Quốc nộp cống.
14. Khởi nghĩa Mai Thúc Loan (năm 722)
* Nguyên nhân:
- Khoảng cuối những năm 10 của thế kỉ VIII, nhân dân phải tham gia đoàn ngời gánh vải
- Nguồn sống chủ yếu của c dân Chăm pa là nông nghiệp trồng lúa nớc.
- Biết dùng lỡi cày bằng sắt, dùng trâu kéo cày.
- Biết làm ruộng bậc thang ở các sờn đồi núi, sáng tạo ra xe guồng nớc để đa nớc từ sông, suối
lên ruộng và từ ruộng thấp lên ruộng cao.
- Chủ yếu là trông các cây ăn quả, cây công nghiệp.
- Ngời Chăm làm đồ gốm, dệt vải, đánh cá
b) Những nét đặc sắc về văn hoá:
- Ngời Chăm đã có chữ viết riêng (chữ Phạn), nhân dân Chăm chủ yếu theo đạo Bà La Môn và
đạo Phật.
- Ngời chết thờng hoả táng.
- Ngời Chăm ở nhà sàn, có thói quen ăn trầu cau.
- Họ đã sáng tạo ra một nền nghệ thuật với các tháp Chăm.
Chăm pa là một quốc gia có nền văn hoá phát triển (thuộc nền văn hoá Sa Huỳnh) với
nhiều thành tựu văn hoá, kinh tế. Giữa ngời Chăm và ngời Việt có mối quan hệ chặt chẽ từ lâu
đời.
18. Khúc Thừa Dụ dựng quyền tự chủ trong hoàn cảnh nào ?
- Cuối thế kỉ IX, nhà Đờng suy yếu, không còn giữ vững quyền thống trị nh cũ đối với nớc ta.
- Năm 905, Tiết độ sứ An Nam là Độc Cô Tổn bị giáng chức
Khúc Thừa Dụ kêu gọi nhân
dân nổi dậy
đánh chiếm thành Tống Bình và tự xng là Tiết độ sứ
xây dựng quyền tự chủ.
- Họ Khúc đã xây dựng quyền tự chủ bằng các việc làm sau: