Diễn Châu: Mảnh đất của lịch sử và sức bật
của tương lai
Diễn Châu là một huyện ven biển thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam.
Vị trí địa lý
Phía nam giáp huyện Nghi Lộc, phía bắc giáp huyện Quỳnh Lưu, phía tây giáp huyện Yên Thành (tỉnh
Nghệ An), phía đông giáp biển Đông. Huyện Diễn Châu nằm cách thủ đô Hà Nội 270 km, cách thành
phố Vinh 40 km. Huyện Diễn Châu có đường quốc lộ 1A, kênh nhà Lê, sông Bùng và Đường sắt Bắc
Nam đi qua.
Đơn vị hành chính
Hiện nay gồm
• Thị trấn
Diễn Châu
Có 38 xã là:
• Diễn
Ngọc
• Diễn Bích
• Diễn
Thành
• Diễn
Hùng
• Diễn Yên
• Diễn
• Diễn Phúc
• Diễn
Trường
• Diễn Lâm
• Diễn Xuân
• Diễn
Phong
• Diễn Hồng
• Diễn Hoa

Dân số
Số dân: 218.227
Mật độ:
716
người/km²
Thành phần dân tộc: Kinh
Hành chính
Chủ tịch
Hội đồng nhân dân :
Nguyễn
Khoa Bảng
Chủ tịch
Ủy ban nhân dân :
Nguyễn
Ngọc Võ
Bí thư Huyện ủy : Lê Văn Cầm
Thông tin khác
Điện thoại trụ sở:
Số fax trụ sở:
Địa chỉ mạng:
Đồng
• Diễn Thái
• Diễn Hải
• Diễn Kỷ
• Diễn Mỹ
• Diễn Tháp
• Diễn Phú
• Diễn
Nguyên
• Diễn Lợi

Phủ Diễn Châu là một trong 4 phủ của tỉnh Nghệ An, gồm: Đông Thành, Yên Thành, Nghi
Lộc và Quỳnh Lưu.
•
o Năm 1919, chính quyền thực dân phong kiến bỏ cấp phủ: Huyện Đông Thành đổi tên
thành huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
• Ngày nay: Diễn Châu là một huyện của tỉnh Nghệ An.
[10/10/2008]
Truyền thống văn hóa
Khoa bảng và danh nhân
• Trạng nguyên: Trại Trạng nguyên Bạch Liêu, đỗ trạng nguyên cùng khoa với Kinh Trạng
nguyên Trần Cố khoa Bính Dần đời vua Trần Thái Tôn, năm 1236. Ông quê ở làng Nguyễn
Xá, phủ Diễn Châu, nay thuộc xã Diễn Lộc, huyện Diễn Châu.
• Những dòng họ có nhiều người đỗ đạt: Họ Ngô ở Lý Trai là một dòng họ có nhiều người đỗ
đạt ở Diễn Châu, liên tiếp 4 đời đỗ 5 tiến sĩ. Ngoài ra còn có nhiều dòng họ có nhiều người đỗ
đạt khác như dòng họ Đặng ở Nho Lâm, dòng họ Cao ở Cao Xá. Những tên tuổi đại khoa của
Diễn Châu được biết đến như Ngô Trí Tri, Ngô Trí Hòa, Đặng Văn Thụy, Nguyễn Xuân Ô n ,
Cao Xuân Dục, Phùng Chí Kiên,...
• Những người nổi tiếng ngày nay có: Giáo sư Lê Duy Thước; Giáo sư Triết học Cao Xuân
Huy, Giáo sư kinh tế Cao Cự Bội, Nhà văn hóa dân gian_Giáo sư Cao Huy Đỉnh, Giáo sư_nhà
ngôn ngữ học Cao Xuân Hạo, Hồ Xuân Hùng - nguyên chủ tịch tỉnh Nghệ An, hiện là Thứ
trưởng bộ NN&PT nông thôn, Bộ trưởng Bộ Thương Mại Trương Đình Tuyển, Bộ trưởng Bộ
Tư Pháp Nguyễn Đình Lộc, nhạc sĩ Đặng Ngọc Long, nhà văn Bảo Ninh, nhà thơ Thái Bá
Tân, Giáo sư, TSKH Lê Hùng Sơn (Đại học Bách khoa Hà Nội) nhà thơ Tú Sót, Nguyên chủ
tịch tỉnh Nghệ An Chu Mạnh (Người Diễn Hoa), Nguyên thứ trưởng bộ tài chính kiêm thành
viên Ban Kinh tế Trung ương Đảng GS.TSKH.Chu Quý (Diễn Hoa), nhà thơ Nguyễn Trọng
Tạo,Nhà cách mạng tiền khởi nghĩa Cao Bá Lân (làng Xuân Lôi, nay làng Đông Xuân - xã
Diễn Châu - tỉnh Nghệ An, tham gia cách mạng lúc 16 tuổi, là cán bộ nòng cốt thành lập chi
bộ Đảng cộng sản đầu tiên và tham gia lãnh đạo cách mạng tháng 8/1945 tại huyện Diễn
Châu. Sau cách mạng Tháng 8, đồng chí được Đảng phân công nhiệm vụ, là Huyện đội
Trưởng huyện Tương Dương. Trong một lần đi công tác địch vận, đồng chí bị phục kích và hy

• Truyện ông Mân Nhụy: Truyện cười của ông Mân Nhụy mang sắc thái châm biếm nhẹ nhàng,
sâu sắc. Tiếng cười của ông luôn hướng mũi dùi vào tầng lớp quan tham vô lại và đứng về
phía nhân dân lao động.
• Truyện ông Cố Bợ: Ông Cố Bợ là một nhân vật thần thoại. Ông Cố Bợ tượng trưng cho thần
Lửa. Tương truyền, khi màn đêm buông xuống, ông cố Bợ đi về hướng Đông, lật ngửa cái nón
xuống biển làm thuyền, dùng cành cây làm mái chèo, chèo tới chỗ mặt trời mọc và lấy lửa về
cho mọi người.
• Truyện ông Chẹm: Ông tên thật là Nguyễn Ngọc Thư. Cả xã Nho Lâm gọi ông là ông Chẹm.
Ông Chẹm có sức khỏe hơn người. Những mẩu chuyện lưu truyền về ông thường gắn với các
hành động tham gia các phong trào yêu nước của ông. Ông sống vào nửa sau thế kỷ 19, đã
từng tham gia phong trào Giáp Tuất (1874), Phong trào Cần Vương (1885).
• Truyện ông Chắt Vạn: Ông Chắt Vạn người làng Trung Phường, nay thuộc xã Diễn Minh.
Ông là người khí khái, thấy việc nghĩa thì làm, vừa có gan vừa có trí làm bao kẻ quyền thế sợ
xanh mặt. Những chuyện kể về ông không ít. Có lần, ông đã đối diện với Chánh tổng người
làng Sơn (tức làng Trường Sơn nay là xã Sơn Thành huyện Yên Thành) chuyên đi hiếp đáp
dân lành, làm cho nó phải van lạy xin chừa.
Ngoài ra, nơi đây còn gắn liền với truyền thuyết Mỵ Châu - Trọng Thủy: tương truyền, đây là nơi An
Dương Vương dùng gươm giết Mỵ Châu trong lúc Triệu Đà cùng con trai là Trọng Thủy đang cầm
quân truy đuổi.
Danh lam thắng cảnh
Trên các phương tiện thông tin đại chúng, người ta thường gọi Diễn Châu bằng cái tên mỹ miều là
viên ngọc của du lịch Nghệ An. Thật vậy, trong số 8 cảnh đẹp của "Đông Yên Nhị Châu" thì có 6
cảnh đẹp thuộc về Diễn Châu. Đó là Dạ Sơn linh tích (Dấu thiêng núi Mộ Dạ), Cao Xá long cương
(Gò rồng Cao Xá), Bùng Giang thu nguyệt (Trăng thu trên sông Bùng), Bích Hải quy phàm (Cánh
buồm về cửa Bích), Thiên uy thiết cảng (Kênh sắt oai trời), Diễn Thành thạch bảo (Thành đá phủ
Diễn Châu).
• Đền Cuông: Vào năm 208 trước công nguyên, do đánh thua Triệu Đà, Thục An Dương Vương
đã cùng công chúa Mỵ Châu chạy nạn. Đến bãi biển cửa Hiền, xã Diễn Trung, huyện Diễn
Châu, tỉnh Nghệ An, ngài đã giết chết con gái Mỵ Châu và tuẫn tiết dưới chân núi Mộ Dạ.
Nhân dân đã lập đền thờ ngài ở đó. Thế núi Mộ Dạ đứng xa xa giống như một con Công

trông giống như một chàng dũng sĩ hiên ngang. Chúa Trịnh Tĩnh Vương gọi núi này là Di Lặc
Sơn. Trong lèn có nhiều hang động như: hang Thần Đồng, hang Cố Nguyên, hang Dơi, hang
Khòm, hang Chuồn Chuồn, hang Cá Chép... Ngày nay, lèn Hai Vai vẫn còn giữ được nét cổ
kính và gắn với nhiều sự tích. Có tích nói rằng quan Khánh Lý Hầu Nguyễn Trung Ý, người
Kẻ Dặm, làm quan nhà Lê, sau theo Tây Sơn. Khi Gia Long lên ngôi, ông không phục, về Lèn
Hai Vai dạy học trong một hang đá. Nhiều học trò của ông thành tài, sau này hang đó gọi tên
là hang Thần Đồng.
• Bùng Giang Thu Nguyệt: Sông Bùng bắt nguồn từ một cái đầm ở xã Vân Hội, chảy đến thôn
Phùng Xá, xã Tiên Lý, dần dần rộng ra tạo thành dòng sông nên gọi là sông Bùng. Vào mùa
thu trăng sáng, mặt sông phẳng lặng, ánh sáng tỏa trên mặt nước lăn tăn, tạo thành hàng ngàn
mâm bạc sóng sánh, gợi tình.
Lễ hội truyền thống
• Lễ Hội đền Cuông: Địa điểm: Xã Diễn An, km 30 trên đường 1A Vinh - Hà Nội. Lễ hội diễn
ra trong vòng ba ngày 14-15-16 tháng 2 âm lịch hàng năm để tưởng nhớ vị Vua đã có công
sáng lập nên quốc gia Âu Lạc.
o Phần lễ: Chiều 14 tháng 2 âm lịch: Lễ yết cáo; đêm 14 tháng 2 âm lịch: Lễ yên vị; sáng
15 tháng 2 âm lịch: rước kiệu từ đình Xuân Ái, Diễn An và nhà thờ họ Cao, Diễn Thọ
ra đền Cuông.
o Phần hội: Diễn ra từ ngày 15 tháng 2 đến hết ngày 16 tháng 2 âm lịch gồm các trò chơi
dân gian như chọi gà, cờ người, vật, đánh đu,... Cùng các hoạt động văn hóa, văn nghệ,
thể thao như hát chầu văn, thi nét đẹp đền cuông, bóng bàn, kéo co, chọi gà, leo núi,...
Làng nghề
Diễn Châu là một huyện có rất nhiều làng nghề truyền thống. Một số làng nghề phổ biến như nghề rèn
ở Nho Lâm, nghề đúc đồng ở Tây Tháp, nghề hát tuồng ở Lý Nhân,...
• Tây Tháp: Đúc
đồng.
• Diễn Kỷ: Chủ yếu
là nghề đúc lưỡi
cày
• Phương Lịch: Dệt