PHỊNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆT N
ĐỀ CHÍNH THỨC
(Đề thi có 01 trang)

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2014 - 2015
MÔN THI: NGỮ VĂN 7
Ngày thi: 3/4/2015
Thời gian làm bài 150 phút, không kể thời gian giao đề

Câu 1. (2,0 điểm)
Trong bài thơ Tiếng hát mùa gặt, khi tả cảnh bà con nông dân tuốt lúa trong
đêm trăng sáng, nhà thơ Nguyễn Duy có viết:
Mảnh sân trăng lúa chất đầy
Vàng tn trong máy tiếng quay xập xình
Theo em, ở dòng thơ thứ nhất, trong hai cách ngắt nhịp dưới đây, em chọn cách
ngắt nhịp nào? Vì sao?
- Mảnh sân/ trăng lúa chất đầy.
- Mảnh sân trăng/ lúa chất đầy.
Câu 2. (4,0 điểm)
Cho hai câu thơ sau:
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
(Hồ Xuân Hương, Bánh trôi nước)
Hãy chỉ ra và phân tích ý nghĩa của quan hệ từ trong hai câu thơ trên.
Câu 3. (4,0 điểm)
Trong văn bản Cổng trường mở ra của Lý Lan, người mẹ nói: “Đi đi con, hãy
can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì
diệu sẽ mở ra”. Theo em, “thế giới kì diệu” đó sẽ là những gì? Hãy viết một đoạn văn
nói lên suy nghĩ của mình về “thế giới kì diệu” đó.

- Nêu khái quát về cách ngắt nhịp: Mỗi cách ngắt nhịp có sức gợi tả, gợi cảm 0.5
riêng.
- Giải thích lý do và khẳng định lựa chọn cách ngắt nhịp:

1.5

+ Theo cách ngắt nhịp thứ nhất (Mảnh sân/ trăng lúa chất đầy), câu thơ được
1
(2.0
điểm)

hiểu: Trên sân, cả lúa, cả trăng đều chất đầy, đều tràn ngập. Cảnh tượng này vừa
gợi sự no đủ, vừa gợi cảm giác thơ mộng.
+ Cách ngắt nhịp thứ hai (Mảnh sân trăng/ lúa chất đầy) thì gợi được ở người
đọc về một mảnh sân tràn ngập ánh trăng, lung linh huyền ảo, trên đó chất đầy
lúa.
+ Tuy nhiên cách ngắt nhịp thứ hai có phần khiên cưỡng, thiếu tự nhiên. Do
đó, cách ngắt nhịp thứ nhất được coi là hợp lý hơn.
(Nếu học sinh lựa chọn cách ngắt nhịp thứ hai mà lý giải hợp lý cũng vẫn được
chấp nhận)
* Quan hệ từ có trong hai câu thơ: Mặc dầu, mà.

1.0

* Phân tích được ý nghĩa của việc sử dụng quan hệ từ:

3.0

- Việc sử dụng các quan hệ từ mặc dầu, mà chỉ sự đối lập giữa bề ngoài của 1.0
chiếc bánh trơi nước với cái nhân của nó. Chiếc bánh trơi nước có thể rắn hay

(4.0
điểm)

+ Thế giới của tri thức, của vốn sống, của môi trường nhân cách,…
+ Thế giới của những buồn vui, ngây thơ và những kỉ niệm tinh nghịch tuổi
học trị, có những cảm xúc xao xuyến tuổi mới lớn, có niềm vui khi được điểm
cao, và cả những giọt nước mắt khi không thuộc bài, bị phạt đứng xó lớp,…
+ Có tình cảm gắn bó với thầy cơ, bạn bè,…
- Bước qua cánh cổng trường là con sẽ bước vào và đi trên một hành trình khác,

1.0

nhiều điều thú vị và bí ẩn đang đón chờ. Điều đó có nghĩa là con đang đi đến con
đường của những khát khao và ước mơ. Bước qua cánh cổng trường là con đang
bước đến một tương lai tươi sáng. Đó là một thế giới kì diệu mở ra trước mắt con.
1. Yêu cầu chung:
Học sinh thực hiện các yêu cầu sau:
- Đúng kiểu văn nghị luận chứng minh (làm sáng tỏ một nhận định qua bài văn
nghị luận văn học).
- Biết vận dụng kiến thức đã học về tập làm văn và văn học để làm bài, trong đó
kết hợp giải thích, phát biểu cảm nghĩ, suy nghĩ mở rộng bằng một số bài thơ trữ
tình trung đại Việt Nam khác.
4

- Khuyến khích những bài làm có sự sáng tạo, có cảm xúc, giàu chất văn.

(10.0 2. Yêu cầu cụ thể:
điểm) a. Mở bài:

1.0

+ Bài thơ nêu cao ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền của đất nước, kẻ thù
không được xâm phạm, nếu xâm phạm thì sẽ chuốc lấy thất bại thảm hại:
Giặc giữ cớ sao phạm đến đây
Chúng mày nhất định phải tan vỡ.
=> Liên hệ: Qua bài thơ HS liên hệ đến ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền về lãnh
thổ, lịng tự hào và tự tơn dân tộc.
- Bài thơ Phò giá về kinh:

3.0

+ Thể hiện hào khí chiến thắng của dân tộc ta trong cuộc chống quân MôngNguyên xâm lược:
Chương Dương cướp giáo giặc,
Hàm Tử bắt quân thù.
+ Thể hiện khát vọng thái bình thịnh trị của dân tộc ta thời đại nhà Trần và
niềm tin sắt đá vào sự bền vững muôn đời của đất nước:
Thái bình nên gắng sức,
Non nước ấy ngàn thu.
=> Liên hệ: Qua bài thơ HS liên hệ đến niềm tin vào chiến thắng, ý thức xây
dựng, bảo vệ và lòng yêu quê hương đất nước.
c. Kết bài:
Khẳng định lại nội dung tinh thần yêu nước của thơ trữ tình trung đại Việt
Nam nói chung và hai bài thơ nói riêng.

1.0