SKKN: i mi PPDH phõn mụn tp lm vn lp 4
I. Lý do chọn đề tài.
1. Xuất phát từ mục tiêu chung:
Giáo dục tiểu học đang thực hiện những đổi mới toàn diện và đồng bộ để góp
phần chuẩn bị học vấn và cơ sở khả năng thích ứng chủ động sáng tạo cho những ng-
ời lao động trong điều kiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc Việt Nam đầu thế
kỷ XXI.
Trong những đổi mới về giáo dục và đào tạo thì đổi mới phơng pháp dạy học
có vị trí đặc biệt quan trọng vì hoạt động dạy học đang là hoạt động chủ yếu của nhà
trờng và xét cho đến cùng thì khoa học, giáo dục là khoa học về phơng pháp giáo dục
trong đó có phơng pháp dạy học.
Kinh nghiệm của nhiều nớc trên thế giới chỉ ra rằng, cuộc cách mạng về phơng
pháp ( Phơng pháp lựa chọn nội dung, phơng pháp dạy học, phơng pháp sử dụng
các phơng tiện kỷ thuật hiện đại ...) sẽ đem lại bộ mặt mới, sức sống mới cho giáo
dục trong xã hội hiện đại. Hơn nữa bậc tiểu học là bậc nền tảng lại bao gồm số học
sinh đông đảo nhất. Là bậc học mà mọi quốc gia quan tâm. Bậc học này giúp cho học
sinh phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mỹ và các kỹ thuật cơ bản, phát triển năng
lực cá nhân, tính năng động sáng tạo và hình thành nhân cách con ngời Việt Nam xã
hội chủ nghĩa, xây dựng t cách và trách nhiệm công dân chuẩn bị cho học sinh lên
hoặc đi vào cuộc sống, để tham gia bảo vệ tổ quốc.
2. Xuất phát từ mục tiêu cụ thể của phân môn Tiếng Việt .
Phân môn Tiếng Việt nhằm hình thành và phát triển ở học sinh các kiến thức
sử dụng Tiếng Việt ( nghe, nói, đọc , viết) để hình thành và giao tiếp trong môi trờng
hoạt động của lứa tuổi. Thông qua việc dạy học Tiếng Việt góp phần rèn luyện các
thao tác t duy, tri thức sử dụng Tiếng Việt trong giao tiếp. Bồi dỡng cho học sinh tình
yêu Tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng giàu đẹp của Tiếng
Việt, góp phần hình thành nhân cách con ngời Vịêt Nam xã hội chủ nghĩa. Phân môn
Tập làm văn lớp 4 chú trọng vào 2 loại văn kể chuyện và văn miêu tả trong đó văn
miêu tả chiếm vị trí quan trọng trong cuộc sống nh khi sáng tác văn chơng, văn học
truyện ngắn, truyện dài bút ký ... hay cả khi viết văn bản cũng nh viết th nhiều khi ng-
ời ta cũng xen vào các đoạn miêu tả.

Khuyết điểm lớn nhất là bệnh công thức, khuôn sáo, máy móc, thiếu chân thực
trong học văn miêu tả. Làm văn miêu tả học sinh thờng vay mợn ý của ngời khác, th-
ờng là một bài văn mẫu nào đó. Nói cách khác. học sinh thờng học thuộc một bài văn
mẫu, đoạn văn mẫu nào đó, khi làm bài các em sao chép ra và biến thành của mình.
Các em miêu tả còn hời hợt, chung chung , không có một sắc thái riêng biệt của một
đối tợng tả. Bài nh thế đọc lên ta thấy nhợt nhạt , mờ mờ.
* Về giáo viên :
Nm hc 2008-2009
2
SKKN: i mi PPDH phõn mụn tp lm vn lp 4
Một số giáo viên khi dạy văm miêu tả đối phó với học sinh làm bài kém để bảo
đảm chất lợng khi kiểm tra thi cử nhiều giáo viên cho học sinh đọc bài văn mẫu để
các em gặp đầu bài tơng tự cứ thế mà chép ra.
Ra đề tập làm văn miêu tả không cần thiết co thích hợp với học sinh hay không
.
Một số thiếu sót khác nữa chú trọng dạy lý thuyết , coi nhẹ luyện kỹ năng, thực
hành.
Thực trạng về chất lợng môn Tiếng Việt nói chung và môn Tập làm văn nói
riêng đật ở mức độ thấp. Với những nguyên nhân trên. Tôi cố gắng nghiên cứu tìm tòi
học hỏi tìm ra một biện pháp thích hợp để chỉ đạo thực hiện và nâng cao chất lợng
môn học.
III. Các biện pháp chủ yếu.
1. Lựa chọn phơng pháp.
Xác định dạy học là một nghề sáng tạo, tôi luôn trăn trở, suy nghĩ dạy nh thế
nào là thành công nhất. Qua nhiều năm chỉ đạo giảng dạy tôi thấy rằng để có một giờ
dạy tốt cần rất nhiều yếu tố. Phơng pháp và hình thức dạy học là một trong những yếu
tố quan trọng. Xã hội ngày càng phát triển để theo kịp sự phát triển đó đòi hỏi mỗi
giáo viên phải thật sự thấm nhuần đổi mới phơng phâp dạy học. Xác định đợc tầm
quan trọng của việc dạy học là đào tạo ra những con ngời năng động, sáng tạo. Ngời
giáo viên thực sự là ngời tổ chức hớng dẫn, còn học sinh là chủ thể của những hoạt

là công việc thuộc nguyên tắc khi dạy văn miêu tả. Chỉ trên cơ sở có sự thu nhận trực
tiếp các nhận xét, ấn tợng cảm xúc của mình các em mới bắt tay vào làm bài . Để
đảm bảo yêu cầu trên, yêu cầu giáo viên phải hớng dẫn kỹ việc quan sát trớc ở nhà
hoặc ở trên lớp. Ví dụ khi miêu tả chiếc cặp giáo viên cần hớng dẫn học sinh quan sát
kỹ chiếc cặp. Giáo viên nên khéo léo khêu gợi để các em huy động vốn hiểu biết ,
khả năng liên tởng , cảm xúc và vốn ngôn ngữ, giúp cho việc quan sát đợc tốt hơn.
Khi quan sát cần huy động nhiều giác quan có thể bằng mắt nhìn , tai nghe, tay sờ......
Có nh thế học sinh mới lột tả hết các nét đặc sắc của cái cặp . (Ví dụ cái âm thanh
tách tách của chiếc khoá cặp cái cảm giác mát lạnh khi sờ lên mặt cặp...)
4. Học sinh là chủ thể của học văn miêu tả.
Rèn luyện các kỹ năng sản sinh văn bản là nội dung chủ yếu của các tiết
học văn miêu tả. Để tránh tình trạng viết văn theo bài văn mẫu. Khi dạy tiết làm văn
giáo viên nên dùng đúng lúc, đúng chỗ, chỉ nên dùng ở một khâu nào của quá trình
dạy văn miêu tả để khảo sát và phân tích để phụ trợ thêm cho việc thực hành. Tuyệt
đối không buộc học sinh phải viết nh văn mẫu. Học sinh phải thực sự làm chủ quá
trình học văn miêu tả, làm chủ quá trình hình thành kỹ năng sản sinh văn bản miêu tả
bằng hai hình thức nói và viết. Các em phải đợc hoạt động luyện tập là chủ yếu trong
các tiết học văn miêu tả. Giáo viên chỉ đóng vai trò là ngời tổ chức hớng dẫn. Thầy
Nm hc 2008-2009
4
SKKN: i mi PPDH phõn mụn tp lm vn lp 4
đa ra những chỉ dẫn, những yêu cầu cụ thể để học sinh thực hiện. Phần giảng giải cần
hạn chế và chỉ dùng khi cần thiết. Giáo viên cần dành thời gian nhiều cho học sinh
làm bài tránh nói nhiều. Muốn thực hiện yêu cầu trên phải đa thực hành, luyện tập
thành nội dung chính của tiết học. Giáo viên cần rèn kỹ năng diễn đạt bằng lời cho
học sinh.
5. Xây dựng đoạn văn cho học sinh.
ở lớp 4 phân môn Tập làm văn danh nhiều thời gian cho 2 loại : Văn kể
chuyện và văn miêu tả.Qua 2 loại này chú trọng dạy đoạn văn và kỹ năng các loại
đoạn văn . Đối với học sinh đoạn văn là khái niệm khá phức tạp, giáo viên cần giúp