Chuyên đề dạy học một tiết ôn tập ch ơng môn toán
Chuyên đề
dạy học một tiết ôn tập chơng
A. đặt vấn đề:
* Thực trạng giảng dạy: Trong các năm học vừa qua chúng ta đã thực hiện đổi mới phơng
pháp dạy học trong trờng THCS. Sự đổi mới này thể hiện trên quan điểm giảm nhẹ lý thuyết có tính
hàn lâm, nâng cao kỹ năng giải toán của học sinh. Việc hớng dẫn học sinh tìm ra phơng pháp học
toán phù hợp với từng loại bài là một vấn đề quan trọng. Chúng ta đã có nhiều phơng pháp dạy học
toán đạt hiệu quả.Tuy nhiên dạy học ôn tập chơng không phải lúc nào cũng đạt hiệu quả vì không
phải giáo viên nào cũng biết cách giúp học sinh hệ thống các kiến thức để ôn tập. Để dạy tốt một
tiết ôn tập chơng là một vấn đề quan trọng và khá phức tạp. Bởi lẽ trong tiết học này giáo viên phải
đa ra dạng kiến thức tổng quát cả về lý thuyết lẫn bài tập thực hành theo đúng trọng tâm của chơng
v nht thit phải giỳp HS t h thng hoỏ kin thc ó hc theo mt trỡnh t logic t khỏi quỏt
n c th v ngc li. T hệ thống ú giúp HS vn dng kiến thức gii c cỏc dng bi
tp c bn, tổng hợp và nâng cao. Nhng thc t cho thấy khi dạy ôn tập chơng nhiều giáo viên
mới chỉ dừng lại ở mức độ liệt kê các kiến thức. Nh vậy dẫn đến kết quả môn toán qua các kì thi th-
ờng không cao. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến kết quả không cao, trong đó có nguyên nhân về
phía học sinh và cả nguyên nhân về phía giáo viên.
* Học sinh không thích học tiết ôn tập chơng:
- Đối với học sinh khá: Một số học sinh khá đã nắm chắc kiến thức rồi mà không đợc giáo viên
định hớng cho cách ôn tập sẽ cho rằng đó là những kiến thức học rồi, dẫn đến chủ quan không cần
tìm hiểu thêm về mạch kiến thức.
- Đối với học sinh trung bình và yếu: Do nhiều học sinh nắm bắt từng đơn vị kiến thức còn lơ
mơ không chắc chắn ở trên lớp, về nhà lại không chịu khó học bài, hoặc cha có phơng pháp học bộ
môn dẫn đến kiến thức bị hổng nhiều.
- Khả năng t duy tổng hợp của các em kém mà ở tiết học này bài tập nhiều đòi hỏi các em phải
tổng hợp, xâu chuỗi kiến thức đã học và cần sự nhạy bén, linh hoạt trong việc vận dụng kỹ năng
giải các bài tập tổng hợp. Điều này khiến một số học sinh không thích học.

1
Chuyên đề dạy học một tiết ôn tập ch ơng môn toán


2
Chuyên đề dạy học một tiết ôn tập ch ơng môn toán
giỳp HS khc sõu kin thc cng nh nm c mi liờn h ca h thng kin thc trong
chng.
Xuất phát từ những nguyên nhân chủ quan và khách quan đó, kết hợp với thực tế giảng dạy,
theo dõi quá trình học tập của học sinh để nâng cao chất lợng dạy học, chúng tôi suy nghĩ tìm tòi
định hớng góp phần đổi mới phơng pháp dạy học chủ yếu trong tiết ôn tập chơng. Để giờ học ôn
tập chơng có hiệu suất cao, học sinh chủ động nắm vững kiến thức để giải các bài tập thấy đợc ứng
dụng thực tế của toán học trong đời sống của con ngời, từ đó tạo cho học sinh niềm say mê, gây
hứng thú và phát triển t duy khi học bộ môn toán thì theo chúng tôi một trong những yếu tố quyết
định tới sự tiếp thu kiến thức của học sinh là hớng dẫn học sinh xâu chuỗi kiến thức của chơng
thành hệ thống, tìm mối liên quan giữa các dạng bài tập . Vì vậy chúng tôi làm chuyên đề này trao
đổi cùng các đồng chí, đồng nghiệp.
B. Nội dung:
1. Cơ sở xuất phát:
- Ôn tập tổng kết là xâu chuỗi kiến thức đã học thành hệ thống, để đi đến một thao tác t duy, để
làm đợc các bài tập từ A

Z( trong đó A là khái niệm đầu, Z là khái niệm cuối). Trong tit ôn tập
HS khụng ch cõn nm c nhng kin thc riờng l m l mt h thng cỏc kiến thc ca ton
chng, nờn kin thc va rng, va sõu.
- Từ những kiến thức đợc hệ thống đó học sinh vận dụng vào từng loại bài tập cụ thể , biết đợc
mỗi loại bài tập sử dụng kiến thức nào, kĩ năng nào.

2. Mục đích yêu cầu của dạy học ôn tập chơng:
a, Ôn tập chơng nhằm hệ thống hoá kiến thức theo lôgíc kiến thức trớc sau (Sắp xếp lại hợp lý
hơn theo trình tự hoặc theo từng đối tợng, nhóm đối tợng). Học sinh đợc ôn lại cách giải một số
dạng toán cơ bản, biết giải một số bài toán tổng hợp. Qua đó hình thành cho học sinh thói quen
suy nghĩ cũng nh khả năng t duy về một bài tập dới nhiều cách giải khác nhau, giúp học sinh có

tp ỏp dng hp lớ.
Ví dụ: Trong bài ôn tập chơng 1 đại số lớp 8. Hệ thống kiến thức gồm có: nhân đơn thức với
đa thức. nhân đa thức với đa thức, các hằng đẳng thức đáng nhớ thì kiến thức trọng tâm là nhân

4
Chuyên đề dạy học một tiết ôn tập ch ơng môn toán
đa thức với đâ thức (gồm qui tắc phép toán và các tính chất của phép toán). Ta lấy kiến thức
trọng tâm đó giải quyết các vấn đề của chơng.
- Nm c tỡnh hỡnh hc tp ca tng i tng HS.
- Cú k hoch chun b dựng dy hc phc v cho tit ụn tp.
b) i vi hc sinh:
- Chun b bi tt theo yờu cu m GV a ra tit hc trc.
- Ch ng v t giỏc trong vic ụn tp kin thc c.
- Cú ý thc vn dng cỏc kin thc ó hc vo gii cỏc bi toỏn thc t.
5. Chú ý khi dạy tiết ôn tập chơng:
- Tiết ôn tập không phải là tiết nhắc lại kiến thức đã học, GV phải tỡm ra c mi liên hệ
gia kiến thức trong chơng và xâu chuỗi các kiến thức đó lại với nhau một cách tổng hợp.
- Có thể lập bảng hệ thống các kiến thức mà trong bảng đó có các mối liên quan cả hàng lẫn
cột. Tận dụng các sơ đồ biểu bảng để hệ thống kiến thức.
- Tránh biến bài ôn tập thành bài dạy lại kiến thức.
- Nên lựa chọn những bài tập có nội dung tổng hợp liên quan đến nhiều kiến thức cần ôn tập,
qua đó khắc sâu, hệ thống và nâng cao các kiến thức cơ bản đã học.
6. Các phơng án dạy tiết ôn tập:
Từ cấu trúc ở trên chúng tụi đa ra ba phng ỏn c bn tin hnh ging dy tit ụn tp.
Phng ỏn 1: ễn tập hệ thống lý thuyt xong, rồi lm bi tp
Phng ỏn 2: Lm bi tp để củng cố lý thuyt
Phơng án 3: Ôn, luyện lần lợt từng đơn vị kiến thức.
Cụ thể mỗi phơng án nh sau:
Phng ỏn 1: ễn tập hệ thống lý thuyt xong, rồi lm bi tp (õy l cỏch dy truyn thng).
Phơng án này áp dụng với các chơng mà hệ thống lý thuyết mang tính lôgíc phát triển từ đầu