Sáng kiến kinh nghiệm
Phơng pháp giúp học sinh học tốt phần
cấu tạo của hệ thần kinh sinh dỡng.
I. Lý do họn đề tài:
Bộ môn giải phẩu sinh lý ngời là bộ môn thực nghiệm lấy phơng pháp thực
hành quan sát, thực hành thí nghiệm, quan sát tranh vẽ làm các phơng pháp nghiên
cứu chủ yếu, đợc phản ánh trong phơng pháp giảng dạy bộ môn giải phẩu sinh lý
ngời ở trờng THCS. Sử dụng phơng pháp quan sát và thí nghiệm đợc xem là phơng
pháp đặc thù bộ môn. Chúng đáp ứng đợc yêu cầu về mặt nhận thức ở lứa tuổi học
sinh ở bậc THCS. Lứa tuổi mà kinh nghiệm sống còn ít, sự tích luỹ kiến thức có
phần còn hạn chế, cha có ý thức ham học, nhất là đối với học sinh miền núi.
Để đáp ứng đợc yêu cầu ngày càng đổi mới của giáo dục trong quá trình
giảng dạy phải lấy học sinh làm trung tâm, phải đổi mới trong quá trình sử dụng
thiết bị dạy học . Phải làm thế nào để sử dụng đồ dùng dạy học đạt hiệu quả cao ,
phải giúp học sinh rút ra đợc kiến thức từ kênh hình ( từ tranh vẽ ) thì mới khắc
sâu đợc kiến thức cho học sinh hơn, Với bài Hệ thần kinh sinh dỡng là một bài
khó, dài cho nên đối với bài này SGK đã có kênh hình nhng vẫn đa ra đầy đủ nội
dung kiến thức và khá rõ ràng ở bảng SGK. Chính vì vậy khi dạy bài này dễ đa
học sinh vào chỗ lĩnh hội kiến thức từ kênh chữ chứ không cần phát hiện kiến
thức trên kênh hình. Việc xây dựng khái niệm đòi hỏi phải lấy phơng tiện trực
quan làm điểm tựa để giúp học sinh lĩnh hội kiến thức một cách tốt nhất, thu hút
sự ham học của học sinh .
Chính vì vậy mà khi dạy phần Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dỡng trong
bài hệ thần kinh sinh dỡng Thì phơng pháp chủ yếu là quan sát tranh vẽ để đi
đến hình thành khái niệm . Nhng thực tế ở phần này lợng kiến thức hoc sinh không
cần nhất thiết phải nghiên cứu ở tranh để rút ra mà học sinh có thể đọc ngay thông
tin trong bảng SGK để trả lời. Nếu nh vậy thì học sinh cũng chỉ dừng lại ở việc
lĩnh hội kiến thức một cách thụ động , làm cho học sinh không có khả năng t duy
dẫn đến làm cho học sinh nhàm chán. Đây cũng là vấn đề làm tôi phải suy nghĩ ,
cho nên trong quá trình giảng dạy tôi đã rút ra đợc một phơng pháp tích cực hơn
và tôi đã áp dụng giảng dạy ở hội thảo chuyên môn cụm ở năm học 2007- 2008 và

để trả lời.
- HS làm việc độc lập với
SGK -> thảo luận nhóm ->
nêu đợc các đặc điểm
khác nhau.
- Đại diện nhóm trình bày
nhóm khác nhận xét bổ
sung.
- Hệ thần kinh sinh d-
ỡng :
+ Trung ơng
+ Ngoại biên:
. Dây thần kinh
. Hạch thần kinh
- Hệ thần kinh sinh d-
ỡng gồm:
+ Phân hệ thần kinh
gia cảm
+ Phân hệ thần kinh
đối giao cảm.
Nh vậy sau khi học xong bài này ở phần cũng cố giáo viên đa ra câu hỏi :
Hãy trình bày sự giống và khác nhau về cấu tạo và chức năng của phân hệ thần
kinh giao cảm và đối giao cảm trên tranh hình 48.3.
- Với phơng pháp dạy nh vậy học sinh khó có thể trả lời đợc câu hỏi cũng cố
đó. Còn nếu nh câu hỏi cũng cố mà không yêu cầu học sinh trình bày trên tranh thì
học sinh có thể trả lời đợc khi đó nhng sau đó rồi lại quên. Và cụ thể kết quả khi
sử dụng phơng pháp nàyđể dạy ở khối lớp 8 năm học 2006-2007 nh sau:
Giỏi: 0%
Khá: 10%
TB: 50%

Hoạt động 2: Cấu tạo của hệ thần kinh sinh d ỡng
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin
SGK và tranh vẽ để trả lời câu hỏi sau:
+ Hệ thần kinh sinh dỡng có cấu tạo nh
thế nào?
- GV nhận xét và rút ra kết luận:
- GV tiếp tục nêu câu hỏi:
+ Hệ thần kinh sinh dỡng đợc phân chia
nh thế nào?
-> Vậy giữa 2 phân hệ này có sự phân
chia nh thế nào?
- GV yêu cầu HS nghiên cứu kỹ hình vẽ
để xác định đợc vị trí của trung ơng
thần kinh, hạch thần kinh, sợi trớc hạch,
sợi sau hạch, cơ quan phụ trách của 2
- HS tự thu nhận thông tin để trả lời.
- Một vài HS trả lời HS khác nhận xét,
bổ sung.
*Kết luận:
- Hệ thần kinh sinh dỡng gồm:
+ Trung ơng: Não và tuỷ sống
+ Ngoại biên: Dây thần kinh
Hạch thần kinh
- HS nêu đợc:
* Hệ thần kinh sinh dỡng gồm:
+ Phân hệ thần kinh giao cảm
+ Phân hệ thần kinh đối giao cảm.

phân hệ.

GV để chấm điểm.
- HS dựa vào bảng để nêu sự khác
nhau của 2 phân hệ.
Sau khi áp dung phơng pháp này vào bài dạy tôi thấy giờ học sôi nổi hẳn lên.
Tất cả HS phải tập trung suy nghĩ và bắt buộc học sinh phải có khả năng t duy mới
rút ra đợc kiến thức. Chính vì vậy mà giúp học sinh hứng thú học tập . Hơn nữa