ĐẠI HỌC MỞ BÁN CÔNG TP.HCM
KHOA KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH
------------------
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
LÝ THUYẾT VÀ CHÍNH SÁCH THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
I. THÔNG TIN TỔNG QUÁT:
1. Mục tiêu và yêu cầu của môn học:
• Mục tiêu nhiệm vụ của môn học là trang bị cho sinh viên những kiến thức khoa
học căn bản để nắm được bản chất của quan hệ thương mại quốc tế trên 3 khía
cạnh sau:
- Dựa trên cơ sở lý thuyết thương mại quốc tế, giải thích được nguyên nhân vì
sao mậu dịch phát sinh giữa các quốc gia, mô thức thương mại quốc tế thường
được áp dụng như thế nào, lợi ích của nó ra sao ?.
- Hiểu được môi trường hoạt động của thương mại quốc tế (kể cả môi trường sản
xuất và môi trường tài chính liên quan) bao gồm những vấn đề cơ bản gì ?
Trong đó, chính sách thương mại quốc tế mà các quốc gia thường áp dụng như
thế nào để có thể đạt được lợi ích kinh tế tối đa.
- Về mặt thực tiễn, hiểu rõ các xu hướng phát triển chính của thương mại quốc tế
ngày nay, nhận thức được lợi ích của vấn đề hội nhập kinh tế quốc tế và liên hệ
với trường hợp Việt Nam.
• Yêu cầu sinh viên sau khi nghiên cứu môn học này phải nắm vững các vấn đề lý
thuyết căn bản (như: lý thuyết về lợi thế so sánh, lý thuyết mới về cạnh tranh, các
công cụ của chính sách thương mại quốc tế, vấn đề kết hợp chính sách tự do hóa
thương mại với tự do hóa tài chính và đầu tư, các định chế hợp tác kinh tế quốc tế,
vấn đề mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế…) để làm cơ sở học tiếp một số môn học
có liên quan về sau, như: Quản trị kinh doanh quốc tế; Quản trị tài chính quốc tế;
Quản trị đầu tư quốc tế…
2. Số đơn vị học trình: 3.
3. Phân bổ thời gian: 45 (45 tiết lý thuyết, chia ra: lên lớp 35 tiết, thảo luận các chuyên đề
10 tiết).
4. Các kiến thức căn bản cần học trước: Kinh tế vi mô; Kinh tế vĩ mô.

Bình Dương).
- http://www.aseansec.org (ASEAN – Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á).
- http://www.imf.org (IMF – Quỹ tiền tệ quốc tế).
- http://www.oecd.org (OECD – Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế).
- http://www.unctad.org (UNCTAD – Diễn đàn của Liên Hiệp Quốc về thương
mại và phát triển).
- http://www.worldbank.org (World Bank – Ngân hàng thế giới).
- http://www.adb.org (ADB – Ngân hàng phát triển Châu Á).
- http://www.wto.org (WTO – Tổ chức thương mại thế giới).
7. Các công cụ hỗ trợ: Projector…
2
II. NỘI DUNG CỦA MÔN HỌC:
Chương 1: Tổng quan về thương mại quốc tế.
1. Số tiết dự kiến: 2 tiết.
2. Mục tiêu: Cung cấp cái nhìn toàn diện về hoạt động thương mại quốc tế để phân bổ kế
hoạch nghiên cứu cho phù hợp.
3. Chi tiết các đề mục của chương:
• Khái niệm thương mại quốc tế.
• Đặc điểm của thương mại quốc tế.
• Tầm quan trọng của thương mại quốc tế.
• Mục tiêu, nhiệm vụ của môn lý thuyết và chính sách thương mại quốc tế.
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu (đặt trong mối liên hệ hợp lý và không trùng lắp
với một số môn học khác).
4. Kiến thức cốt lõi cần nắm vững:
• Bản chất của thương mại quốc tế.
• Đặc điểm và tầm quan trọng của thương mại quốc tế.
5. Phương pháp dạy và học: giảng lý thuyết (sử dụng projector), thảo luận.
6. Tài liệu: Bài giảng Lý thuyết và chính sách thương mại quốc tế.
7. Câu hỏi thảo luận: tài liệu đã dẫn (cuối chương 1).
Chương 2: Lý thuyết cổ điển về thương mại quốc tế.

- Lợi thế cạnh tranh của ngành.
- Chu kỳ sống của sản phẩm (Product Life-cycle) của Raymond Vernon.
- Lợi thế cạnh tranh quốc gia theo mô hình kim cương của Micheal Porter.
- Lợi thế cạnh tranh quốc gia theo mô hình của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF –
World Economic Forum).
4. Kiến thức cốt lõi cần nắm vững:
• Mô thức và lợi ích của thương mại quốc tế theo lý thuyết chuẩn và lý thuyết H – O
– S trong điều kiện chi phí cơ hội gia tăng.
• Bản chất của lợi thế cạnh tranh (các cấp doanh nghiệp, ngành, quốc gia) và cách
thức nâng cao lợi thế cạnh tranh.
• Tính qui luật về sự di chuyển nguồn lực kinh tế quốc tế và mối quan hệ giữa sự di
chuyển nguồn lực đầu tư quốc tế với sự chuyển dịch lợi thế so sánh của các quốc
gia.
5. Phương pháp dạy và học: giảng lý thuyết (sử dụng projector), thảo luận.
6. Tài liệu: Bài giảng Lý thuyết và chính sách thương mại quốc tế.
7. Câu hỏi thảo luận: tài liệu đã dẫn (cuối chương 3).
Chương 4: Các công cụ của chính sách thương mại quốc tế.
1. Số tiết dự kiến: 3 tiết.
4
2. Mục tiêu: Tìm hiểu các hàng rào mậu dịch (thuế quan, phi thuế quan) và tác dụng điều
tiết thương mại quốc tế của chúng.
3. Chi tiết các đề mục của chương:
• Chính sách thương mại quốc tế và hàng rào mậu dịch.
• Thuế quan:
- Phân tích tác động của thuế quan đối với thương mại quốc tế.
- Thuế suất danh nghĩa và tỷ suất bảo hộ hữu hiệu.
• Các hàng rào phi thuế quan:
- Giới hạn về số lượng (quota, hạn chế xuất khẩu tự nguyện, qui định hàm lượng
nội địa của sản phẩm, cartel quốc tế).
- Các biện pháp làm tăng sức cạnh tranh về giá (bán phá giá, trợ cấp xuất khẩu).