BÁO CÁO THỰC TẬP
TỐT NGHIỆP
Tình hình nhập khẩu thép phế liệu
và các biện pháp nâng cao hiệu quả
nhập khẩu thép phế liệu của Công ty
công nghiệp tàu thủy Ngô Quyền Thu hoạch thực tập tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU

Hội nhập kinh tế quốc tế là xu thế tất yếu của nền kinh tế Thế giới, các
nước chuyển từ đối đầu sang đối thoại, hợp tác, quan hệ trên cơ sở hai bên cùng
có lợi, cùng nhau phát triển kinh tế. Xu thế này đã góp phần tích cực vào sự tăng
trưởng và phát triển của một số nước trên thế. Đặc biệt là đối với Việ
t Nam, thực
trạng nền kinh tế sau chiến tranh giành độc lập hoàn toàn, tiến tới xây dựng, ổn
định và từng bước phát triển kinh tế: Việt Nam là một nước có nền kinh tế nghèo
nàn, lạc hậu, đời sống nhân dân còn quá thấp so với các nước trên thế giới. Tình
hình đó đòi hỏi nước ta phải có sự đổi mới cho phù hợp với xu thế chung của thế
giới. Quan điểm mở rộng h
ợp tác kinh tế của Việt Nam được thể hiện rõ trong
đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, VIII: Thực hiện đường lối kinh tế đối ngoại
theo hướng mở rộng quan hệ kinh tế với tất cả các nước trên nguyên tắc bình

vào sự ổn định và phát triển ngành luyện thép ở nước ta, từ đó thúc đẩy quá trình
công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là động lực tích cực để xây dựng và cải
tạo cơ sở của Việt Nam trong giai đoạn 2000- 2010.
Kết hợp giữa nhận thức nói trên và đợt thực tập tốt nghiệp vừa qua, em đã
chọn đề tài “Tình hình nhập khẩ
u thép phế liệu và các biện pháp nâng cao hiệu
quả nhập khẩu thép phế liệu của Công ty công nghiệp tàu thuỷ Ngô Quyền” làm
đề tài cho bài thu hoạch thực tập tốt nghiệp.
Kết cấu của bài viết gồm có 2 chương:
Chương I. Thực trạng nhập khẩu thép phế liệu của Công ty công nghiệp tàu thuỷ
Ngô Quyền
Chương II. Kiến nghị một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả nhập khẩu thép
phế liệu của Công ty.
Mặc dù bài viết chỉ đề cập tới tình hình riêng của Công ty công nghiệp tàu
thuỷ Ngô Quyền về hoạt động nhập khẩu thép phế liệu, nhưng em cũng hy vọng
độc giả qua bài viết này có thể hiểu thêm phần nào về hoạt động nhập khẩu thép
phế liệu nói chung của thị trường Việt Nam và từ đó có được sự quan tâm hơn
nữa đối với v
ấn đề này.
Thu hoạch thực tập tốt nghiệp
Hoàn thành được bài báo thu hoạch này, em đã nhận được sự hướng dẫn và
giúp đỡ tận tình, đầy trách nhiệm của Thạc sỹ Phạm Thị Mai Khanh và các anh,
chị phòng kinh doanh tổng hợp cùng những cán bộ Công ty công nghiệp tàu thuỷ
Ngô Quyền. Nhưng vì thời gian nghiên cứu còn hạn hẹp, tài liệu tham khảo còn
hạn chế nên bài viết này không thể tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy em rất
mong nhận được những ý kiến đóng góp chân thành của các thầ
y, cô giáo và các
độc giả để giúp em hoàn thiện bài viết này.
nh số 69/TTg do Thủ tướng chính phủ ký và ban hành ngày
31/01/1996, trên cơ sở tổ chức lại ngành công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam.
Vinashin hiện có 40 đơn vị thành viên, gồm: 29 đơn vị hạch toán độc lập, 7 đơn
vị hạch toán phụ thuộc và 4 đơn vị liên doanh; tổng số công nhân viên lên tới
trên có khoảng 13000 cán bộ công nhân viên. Các đơn vị thành viên của
Vinashin nằm trên khắp đất nước trải dài từ Bắc tới Nam.
Tiền thân của Công ty công nghiệp tàu th
ủy Ngô Quyền là Xưởng phá dỡ
tàu cũ và sản xuất khí công nghiệp, hiện nay trụ sở chính của Công ty: số 234 -
Lê Thánh Tông - Ngô Quyền- Hải Phòng, với tổng số công nhân viên là gần 200
người có trình độ chuyên môn từ bậc trung học, đại học và một số đã tốt nghiệp
cao học, Công ty làm ăn rất có hiệu quả (doanh thu hàng năm đạt 30%/năm).
Hơn nữa, Công ty cũng được sự quan tâm và đầu tư đúng đắn t
ừ các cấp có thẩm
quyền và ban lãnh đạo nên hiện giờ Công ty cũng đã có những dây truyền công
nghệ đáp ứng được nhu cầu sản xuất .
2)Cơ cấu tổ chức
Thu hoạch thực tập tốt nghiệp
Trong Công ty công nghiệp tàu thủy Ngô Quyền, người có thẩm quyền cao
nhất là Giám đốc điều hành. Vì đây là một đơn vị hạch toán độc lập nên tùy
thuộc vào tình hình thực tế của Công ty mà Giám đốc đưa ra các quyết định cho
phù hợp. Giám đốc có toàn quyền chủ động quyết định mọi hoạt động sản xuất
kinh doanh của Công ty, với sự giúp việc của Phó giám đốc và bộ phận tham
mưu giúp việc trong 4 phòng hành chính nghiệ
p vụ. Giám đốc ra chỉ thị và
truyền đạt thông tin trực tiếp xuống các phòng ban tham mưu, và các phòng ban
tham mưu này lại xuống các xưởng trực thuộc mình quản lý (xem sơ đồ 1).
3/Chức năng, nhiệm vụ của Công ty
Như đã trình bày ở trên, trong giai đoạn trước khi chuyển thành Công ty,
với chức năng là một Xưởng sản xuất thuộc Tổng công ty Vinashin, Xưởng chủ

cũ
Xưởng ôxy
Điều hành mệnh lệnh

Thông tin

Thu hoạch thực tập tốt nghiệp
II. TÌNH HÌNH NHẬP KHẨU THÉP PHẾ LIỆU CỦA CÔNG TY CÔNG NGHIỆP
TÀU THỦY NGÔ QUYỀN
1) Quản lý Nhà nước đối với hoạt động nhập khẩu thép phế liệu
Phù hợp với tình hình thực tế nước ta đang trong giai đoạn cất cánh, trước
năm 1998 công cuộc xây dựng cơ sở hạ tầng đòi hỏi số lượng thép lớn. Trong
giai đoạn này, thép là mặt hàng nhập khẩu quan trọng trong cơ cấu nhập khẩu
của nước ta vì đây là mặt hàng cần thiết cho nhi
ều ngành công nghiệp (đặc biệt
là ngành công nghiệp nặng), ngành xây dựng… Theo thống kê của Bộ công
nghiệp: để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng thép trong nước thì cần phải nhập khẩu
70%.
Tuy nhiên, nhập khẩu không phải là biện pháp hiệu quả và lâu dài cho các
nền kinh tế nói chung. Vì vậy các doanh nghiệp sản xuất thép trong nước đã đẩy
mạnh hoạt động sản xuất theo hướng ngày càng nâng cao chất lượng và sản
lượng thép để đáp
ứng nhu cầu trong nước thay cho nhập khẩu, và nguyên liệu
chính dùng cho luyện thép là thép phế liệu nhập khẩu chứ không phải là quặng
khai thác được ở trong nước. Theo thống kê của Bộ công nghiệp hơn nửa lượng
thép tiêu thụ trong nứoc là từ sản xuất trong nước, một nửa còn lại là nhập khẩu,
trong đó 80% thép sản xuất trong nứơc là từ nguồn phôi nhập khẩu, trong số
phôi thép sản xuất trong nước lại ph
ụ thuộc tới 70% nguyên liệu nhập khẩu từ
ngoài vào. Như vậy, Việt Nam phụ thuộc quá nhiều vào thị trường bên ngoài từ

nhập khẩu bừa thép phế liệu hoặc mua tàu cũ về phá dỡ tràn nan ở Việt Nam để
lấy thép phế. Việc thực hiện mục tiêu 1,5 triệu tấn phôi/ năm là cần thiết nhưng
không phải làm ra thép bằng mọi giá”
3
. Cũng theo ông Kinh: “ năng lực xủ lý
chất thải của Việt Nam hiện còn quá kém, nay lại để chất thải ngoại tràn vào thì
Việt Nam sớm trở thành bãi giác”
4
. Như vậy, nguy cơ đói nguyên liệu cho ngành
sản xuất thép đang dần lộ diện bởi sự khập khễnh giữa tiêu chuẩn thép phế liệu
của Việt Nam với tiêu chuẩn Thế giới. Trong khi đó, giá thép trên thị trường thế
giới có những biến động mạnh (giá các nguyên liệu cho luyện thép như: quặng,
gang, thép phế, than cốc...) giá phôi thép; giá thành phẩm thép xây dựng, thép
tấm, lá ...liên tục tăng.

1, 2, 3, 4: "Ngành thép trước nguy cơ đói nguyên liệu" - VIETNAM NET ngày 22 /10/2003

Thu hoạch thực tập tốt nghiệp
Trước tình hình đó, các chuyên gia ngành thép cảnh báo sản lượng thép
toàn cầu sẽ sụt giảm hàng loạt sau những đợt nguyên liệu đầu vào tăng chóng
mặt. Cung- cầu thép đang rơi vào tình trạng hỗn loạn, không có đủ cung để đáp
ứng cầu đang tăng quá nhanh. Theo dự kiến, đến năm 2004, nhu cầu sẽ là
936triệu tấn, tăng 5% so với 2003 và sẽ tiếp tục tăng trong tương lai. Các chuyên
gia ngành thép còn cho biết nguyên nhân chủ yếu dẫn
đến tình trạng trên là do
Trung Quốc đang bước vào xây dựng cơ sở hạ tầng cơ bản làm cho nhu cầu về
thép tăng (2003 là 35 triệu tấn phôi, trong đó nhu cầu trong nước là trên 25 triệu
tấn). Ngoài ra, Mỹ đã xoá bỏ thuế nhập khẩu (thuế nhập khẩu= 0% ) đối với mặt
hàng thép làm cho nhu cầu thép của nước


thải, trừ tạp chất không nguy hại còn bám dính hoặc bị rời ra trong quá trình vạn
chuyển, bốc xếp”. Quyết định này cũng quy
định một số điều kiện đối với các
doanh nghiệp được phép nhập khẩu - chỉ những tổ chức, cá nhân có kho, bãi
dành riêng cho việc tập kết phế liệu nhập khẩu đảm bảo các điều kiện về môi
trường trong quá trình lưu giữ phế liệu nhập khẩu; có đủ năng lực xử lý các tạp
chất đi kèm với phế liệu nhập khẩu mớ
i được phép nhập khẩu phế liệu.
Như vậy, hoạt động nhập khẩu thép phế đã được các Bộ, Ngành có liên
quan quan tâm và tạo hành lang pháp lý thông thoáng nhằm giúp các doanh
nghiệp được thuận lợi hơn khi tiến hành hoạt động kinh doanh này. Sẽ không có
một trở ngại quá lớn nào về mặt pháp lý gây khó khăn cho các doanh nghiệp khi
tiến hành nhập khẩu thép phế vào Việt Nam:
. Văn bản pháp lý điều chỉnh trực tiếp và hiệ
n hành đối với nhập khẩu
thép phế liệu của Nhà nước ta là Quyết định số 03/ 2004/QĐ- BTN- MT của Bộ
tài nguyên môi trường ban hành ngày 02/04/2004
. Thép phế liệu nằm trong danh mục những mặt hàng được phép nhập
khẩu theo quy định của Nhà nước.
. Hiện nay Nhà nước không có quy định hạn ngạch nhập khẩu đối với
thép phế.
. Thuế nhập khẩu thép phế liệu là 0%.
Thu hoạch thực tập tốt nghiệp
2) Kim ngạch nhập khẩu thép phế liệu của Công ty công nghiệp tàu
thủy Ngô Quyền
2.1) Động cơ của hoạt động nhập khẩu thép phế liệu của Công ty công
nghiệp tàu thủy Ngô Quyền
* Xuất phát từ nhu cầu thị trường:
Sắt thép được coi là một trong những mặt hàng có tầm quan trọng chiến
lược trong công cuộc xây dựng đất nước. Đặc biệt ở nước ta hiện nay, trong sự

trên những con tàu nhập khẩu đó, tránh sự lãng phí và tiết kiệm được chi phí
nhập khẩu . Hơn nữa, hoạt động đóng mới và sửa chữa tàu thuỷ của Công ty
cũng cần sử dụng lượng sắt thép phế liệu lớn, do đó thay vì mua lại ở thị trường
trong nước, Công ty nhập khẩu trực tiếp thì giá sẽ thấp hơn.
Như vậy, ho
ạt động nhập khẩu thép phế liệu không chỉ giúp cho Công ty
tăng doanh thu và lợi nhuận trong kinh doanh mà còn đáp ứng kịp thời nhu cầu
thị trường góp phần bình ổn lại thị trường thép trong nước và cũng không trái với
quy định pháp luật Việt Nam.
2.2 Kim ngạch nhập khẩu thép phế liệu của Công ty công nghiệp tàu
thủy Ngô Quyền
a) Giai đoạn 1996 –1999:
Như đã trình bày ở trên, tiền thân của Công ty công nghiệp tàu thủy Ngô
Quyề
n là Xưởng phá dỡ tàu cũ và sản xuất khí công nghiệp thuộc Tổng công ty
Vinashin, với chức năng đó thì mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh của Xưởng
đều phải dựa trên chỉ tiêu, mệnh lệnh của Tông công ty, chưa thực sự tự ý thức
và phát huy tối đa mọi tiềm năng có được để đạt hiệu quả cao. Sau khi có quyết
định thành lập Công ty công nghiệp tàu thủy Ngô Quyền và trở thành một trong
29 đơn vị hạch toán độc lập, Công ty đã chủ động trong kinh doanh và tự chịu
trách nhiệm đối với kết quả kinh doanh của mình. Công ty đã có nhiều đổi mới,
phát huy tối đa mọi nguồn lực có thể có để từng bước nâng cao chất lượng kinh
doanh nói chung và kinh doanh thép phế liệu nhập khẩu nói riêng.
Thu hoạch thực tập tốt nghiệp
Bảng 1. Sản lượng và kim ngạch nhập khẩu (KNNK) thép phế liệu
của Công ty giai đoạn 1996 – 1999
5
STT Năm Sản
lượng(tấn)
KNNK

ty, do đó chỉ có thể được tính gộp vào là doanh thu chung của ngành “ phá dỡ
tàu”.
* Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng trên là do:
1. Do mới thành lập nên vốn của Công ty còn hạn hẹp, nên không thể thực
hiện các hợp đồng lớn về nhập khẩu tàu cũ được, mà sản lượng thép phế liệu
hoàn toàn dựa vào số lương tàu cũ nhập về để phá dỡ. Điều này dẫn đến sản
lượng thép ph
ế liệu của Công ty thấp. Ngoài ra, mới thành lập cũng là nguyên
nhân tạo ra sự bất lợi về thời gian và điều kiện gia nhập thị trường chưa đủ để
tạo lập cho mình một vị trí và chỗ đứng trên thị trường trong và ngoài nước. Vì
vậy Công ty chưa khẳng định được uy tín của mình, Điều này khiến cho công
việc kinh doanh của Công ty gặp rất nhiều khó khăn: khó khăn trong việc ký kế
t
các hợp đồng nhập khẩu tàu cũ (khó khăn trong khâu đầu vào), các doanh nghiệp
trong nước còn ít biết đến sự tồn tại của Công ty hoặc nếu có biết thì vẫn chưa có
cơ sở để họ đặt niềm tin để kí các hợp đồng mua sắt thép phế liệu của Công ty
(khó về đầu ra).
3. Nhiệm vụ đóng tàu gặp nhiều khó khăn, dẫn đến sản lượng thép phế
liệu th
ấp: Do từ sau khi Nhà nước cho phép các doanh nghiệp được phép phá dỡ
tàu cũ để lấy sắt thép phế liệu, khiến cho ngày càng có nhiều doanh nghiệp phá
dỡ tàu cũ nên việc mua tàu cũ bị căng giá.
4. Việc làm thủ tục mua bán còn nhiều phiền toái, phụ phí cao, nhất là đối
với tàu cũ của nước ngoài. Nhiều khi bế tắc sản xuất do khâu thủ tục phải “qua”
nhiều “ cửa”, nhiều “dấu”, đối tác mất niềm tin, Công ty m
ất nguồn cung.
5.Mặt khác, lúc bấy giờ quy trình công nghệ phá dỡ tàu để sản xuất sắt
thép phế liệu còn rất xa lạ đối với Việt Nam. Các doanh nghiệp vừa tự sản xuất
vừa tự rút ra quy trình công nghệ sản xuất cho mình. Do vậy năng suất thấp, việc
quản lý lao động rất khó khăn, khó giao chỉ tiêu, khó đạt mức khoán, khó quản lý

TT NĂM SẢN LƯỢNG(TẤN) KNNK( USD) THỊ TRƯỜNG
1 2000 7.500 562.500 100%châu âu
2 2001 11.000 847.000 100%châu âu

6
Báo cáo tổng kết tình hình hoạt động kinh doanh nhập khẩu thép phế liệu của Công ty giai đoạn 2000 - 2004