Các mô hình văn hóa quản lý
Mô hình tháp Eiffel
Tháp Eiffel c a Paris đ c ch n làm bi u t ng cho mô ủ ượ ọ ể ượ
hình v n hóa này vì tháp có đ d c đ ng, cân đ i, thu h p ă ộ ố ứ ố ẹ
đ nh và n i r ng đáy, ch c ch n, v ng chãi. Gi ng nh ở ỉ ớ ộ ở ắ ắ ữ ố ư
m t b máy chính th ng, đây th c s là bi u t ng cho ộ ộ ố ự ự ể ượ
th i đ i c khí. Ngay c c u trúc c a nó c ng quan tr ng ờ ạ ơ ả ấ ủ ũ ọ
h n ch c n ng. ơ ứ ă
Lãnh đ o, quy n l c và m i quan h gi a các thành viênạ ề ự ố ệ ữ
c tr ng c a mô hình tháp Eiffel là phân chia lao đ ng h ng vai trò và Đặ ư ủ ộ ướ
ch c n ng. M i vai trò đ c phân b trong m t b ph n, nhi m v s ứ ă ỗ ượ ố ộ ộ ậ ệ ụ ẽ
đ c hoàn thành theo k ho ch. M t giám sát viên có th theo dõi quá ượ ế ạ ộ ể
trình th c hi n nhi m v , m t qu n lý theo dõi công vi c c a nhi u giám ự ệ ệ ụ ộ ả ệ ủ ề
sát viên; và c th phân chia theo th t .ứ ế ứ ự
H th ng c p b c trong mô hình hình tháp khác xa so v i mô hình gia ệ ố ấ ậ ớ
đình. Th t cao h n đ c phân chia m t cách rõ ràng, th hi n ch c ứ ự ơ ượ ộ ể ệ ứ
n ng đi u hành th t th p h n. Nhân viên tuân l nh ông ch vì h có vai ă ề ứ ự ấ ơ ệ ủ ọ
trò ch đ o. Ông ch có đ quy n l c pháp lý đ ra l nh cho nhân viên, ỉ ạ ủ ủ ề ự ể ệ
quy t đ nh các đi u kho n h p đ ng, áp ch hay đ n gi n là bu c nhân ế ị ề ả ợ ồ ế ơ ả ộ
viên ph i làm vi c theo s ch đ o c a ông ta. Ông ch đ c tuy n ch n ả ệ ự ỉ ạ ủ ủ ượ ể ọ
theo đ nh h ng vai trò. N u ng i lãnh đ o này không đ m nhi m đ c ị ướ ế ườ ạ ả ệ ượ
thì s có ng i thay th mà không có s khác bi t v nhi m v c ng nh ẽ ườ ế ự ệ ề ệ ụ ũ ư
lý do t n t i c a t ch c. Th c hi n công vi c hi u qu có ý ngh a quy t ồ ạ ủ ổ ứ ự ệ ệ ệ ả ĩ ế
đ nh và m c đ hoàn thành công vi c s là c s đánh giá hi u qu . ị ứ ộ ệ ẽ ơ ở ệ ả
Trong mô hình này, ng i ta ít quan tâm đ n c h i hay phong cách cá ườ ế ơ ộ
nhân. K t qu là quy n hành xu t phát t n ng l c n m gi vai trò. N u ế ả ề ấ ừ ă ự ắ ữ ế
b n g p s p sân golf, b n không c n ph i nh ng s p và s p c a b n cóạ ặ ế ở ạ ầ ả ườ ế ế ủ ạ
th c ng không thích nh th . H th ng c p b c trong mô hình tháp r t ể ũ ư ế ệ ố ấ ậ ấ
khách quan, d a trên pháp lý trong đó t t c m i ng i đ u tuân th các ự ấ ả ọ ườ ề ủ
quy đ nh c a công ty và các quy đ nh này áp d ng cho m i c p b c đ làmị ủ ị ụ ọ ấ ậ ể
t ng tính hi u qu c ng nh tính áp ch . ă ệ ả ũ ư ế

s thay đ i di n ra c c k ph c t p và t n nhi u th i gian. Ph i vi t l i ự ổ ễ ự ỳ ứ ạ ố ề ờ ả ế ạ
c m nang h ng d n công vi c, thay đ i các th t c chính sách, ch đ , ẩ ướ ẫ ệ ổ ủ ụ ế ộ
ph i xem xét vi c th ng ch c và đánh giá l i ch t l ng. “C i ti n” hay ả ệ ă ứ ạ ấ ượ ả ế
“h p lý hóa” là nh ng thu t ng đáng s trong mô hình hình tháp. ợ ữ ậ ữ ợ
Khích l , khen th ng và gi i quy t mâu thu nệ ưở ả ế ẫ
Nhân công theo mô hình hình tháp r t k tính, nghiêm ng t. H lo l ng ấ ỹ ặ ọ ắ
khi thi u m nh l nh hay s đ nh h ng. Nhi m v là m t khái ni m quan ế ệ ệ ự ị ướ ệ ụ ộ ệ
tr ng v i nhân viên h ng vai trò.ọ ớ ướ
Mâu thu n đ c xem nh s vô lý, ung nh t trong th t c k c ng và là ẫ ượ ư ự ọ ủ ụ ỷ ươ
s xúc ph m t i hi u qu công vi c. Phê phán và phàn nàn đ c gi i ự ạ ớ ệ ả ệ ượ ả
quy t thông qua nhi u đi u l và th t c pháp lý đ tìm ra s th t.ế ề ề ệ ủ ụ ể ự ậ
Theo Vitinfo, Minh Hi u (t ng h p theo Chinh ph c làn sóng v n hóa)ế ổ ợ ụ ă
Bài có liên quan:
Mô hình lò ấp trứng
Mô hình v n hóa lò p tr ng d a trên quan đi m v c ă ấ ứ ự ể ề ơ
c u t ch c không quan tr ng b ng s hoàn thi n cá ấ ổ ứ ọ ằ ự ệ
nhân. N u t ch c t ra r ng l ng, chúng nên là ế ổ ứ ỏ ộ ượ
nh ng cái nôi cho s t th hi n và t hoàn thi n. M c ữ ự ự ể ệ ự ệ ụ
tiêu là gi i phóng con ng i kh i nh ng l l i quen ả ườ ỏ ữ ề ố
thu c, tr nên sáng t o h n và gi m thi u th i gian t ộ ở ạ ơ ả ể ờ ự
duy trì cu c s ng. Mô hình này mang tính cá nhân và ộ ố
quân bình.
Lãnh đ o, quy n l c và m i quan h gi a các ạ ề ự ố ệ ữ
thành viên
Mô hình v n hóa lò p tr ng đóng vai trò là m t sân ch i lành m nh đ ă ấ ứ ộ ơ ạ ể
phát huy nh ng ý t ng và đáp l i m t cách thông minh nh ng sáng ki n ữ ưở ạ ộ ữ ế
m i. Ví d đi n hình là nh ng công ty m i Thung l ng Silicon, ớ ụ ể ữ ớ ở ũ
Canifornia, Scotlen; đây là nh ng công ty th u, đ c sáng l p b i m t ữ ầ ượ ậ ở ộ
nhóm ng i giàu ý t ng đã t b ng i ch l n h n ngay tr c k tr ườ ưở ừ ỏ ườ ủ ớ ơ ướ ỳ ả
l ng. Tr thành cá nhân đ c l p, h không b ràng bu c b i lòng trung ươ ở ộ ậ ọ ị ộ ở

th nào nên v n đ là ph i có s xác đ nh l i và tìm ra gi i pháp chung.ể ấ ề ả ự ị ạ ả
Nh ng công ty m i c a M theo mô hình lò p tr ng hi m khi đ t đ c sữ ớ ủ ỹ ấ ứ ế ạ ượ ự
hoàn thi n v s n ph m và th tr ng. Mô hình v n hóa h c cách sáng t oệ ề ả ẩ ị ườ ă ọ ạ
ch không ph i cách t n t i khi nhu c u th tr ng thay đ i. ứ ả ồ ạ ầ ị ườ ổ
Khích l , khen th ng và gi i quy t mâu thu nệ ưở ả ế ẫ
Dòng ch “70h m t tu n và yêu quý nó” trên áo T-shirt c a Hãng máy ữ ộ ầ ủ
tính Apple s d ng trong nh ng ngày đ u tiên là s khích l nhi t tâm và ử ụ ữ ầ ự ệ ệ
to l n nh t đ i v i m i cá nhân. Ph i có m t cu c c nh tranh đ đóng gópớ ấ ố ớ ỗ ả ộ ộ ạ ể
vào vi c hình thành m t cái gì đó m i m . Ai c ng mu n dành quy n ệ ộ ớ ẻ ũ ố ề
“ki m soát” trong tay. Ngoài m ra quá trình sáng t o, h c ng mu n có ể ở ạ ọ ũ ố
m t chút quan tâm đ n an toàn cá nhân m t chút mong mu n v l i ộ ế ộ ố ề ợ
nhu n và quy n l c. N u thành công, m i ng i s đ c h ng r t nhi u ậ ề ự ế ọ ườ ẽ ượ ưở ấ ề
th . N u không, chính mô hình lò p tr ng c ng th t b i. i l p v i mô ứ ế ấ ứ ũ ấ ạ Đố ậ ớ
hình v n hóa gia đình, quy n lãnh đ o trong mô hình lò p tr ng là do ă ề ạ ấ ứ
“đ t đ c” ch không ph i đ c “quy cho”. B n s theo ng i có ti n ạ ượ ứ ả ượ ạ ẽ ườ ế
trình công vi c àm b n n t ng nh t và ng i có ý t ng có tính kh thi ệ ạ ấ ượ ấ ườ ưở ả
nh t. Quy n l c gây c n tr thành t u c a t p th s b lên án. Mâu thu nấ ề ự ả ở ự ủ ậ ể ẽ ị ẫ
đ c gi i quy t qua s phân chia công vi c hay s c g ng làm cho ng i ượ ả ế ự ệ ự ố ắ ườ
khác th y đ c công vi c nào t t nh t.ấ ượ ệ ố ấ
Mô hình Tên lửa dẫn đường
M c tiêu là nhân t c n b n đ i v i mô hình tên l a ụ ố ă ả ố ớ ử
đi u khi n. M i th đ c th c hi n đ gi v ng ý ề ể ọ ứ ượ ự ệ ể ữ ữ
đ nh chi n l c và đ t đ c m c tiêu. M i ng i ị ế ượ ạ ượ ụ ỗ ườ
đ u bi t rõ công vi c c a mình và thù lao c a h ề ế ệ ủ ủ ọ
đ c tr theo k t qu đóng góp th c t .ượ ả ế ả ự ế
Lãnh đ o, quy n l c và m i quan h gi a các ạ ề ự ố ệ ữ
thành viên
Mô hình tên l a h ng nhi m v do m t đ i ng ử ướ ệ ụ ộ ộ ũ
hay nhóm d án đ m trách. i u này khác v i mô ự ả Đ ề ớ
hình v n hóa tháp Eiffel h ng vai trò ch các ă ướ ở ỗ

nh p nh ng nhóm d án khác, v i m c đích khác, kéo dài trong vài ngày ậ ữ ự ớ ụ
hay vài tu n và có th có r t nhi u h i viên. Mô hình v n hóa này không ầ ể ấ ề ộ ă
chi m đ c c m tình và s t n t y nh ng là đi n hình cho n n v n hóa ế ượ ả ự ậ ụ ư ể ề ă
trung l p.ậ
Giá tr nhân v n t i cao trong mô hình v n hóa tên l a đi u khi n th hi nị ă ố ă ử ề ể ể ệ
cách th c b n làm vi c và m c đ đóng góp cho k t qu chung Th c t , ở ứ ạ ệ ứ ộ ế ả ự ế
m i thành viên đ u cùng nhau chia s đ gi i quy t v n đ . óng góp ỗ ề ẻ ể ả ế ấ ề Đ
t ng đ i c a m i các nhân có th không r ch ròi nh trong mô hình thápươ ố ủ ỗ ể ạ ư
Eiffel, n i m i vai trò đ c mô t rõ ràng và k t qu có th đ nh l ng ơ ỗ ượ ả ế ả ể ị ượ
đ c.ượ
T duy, h c h i và thay đ iư ọ ỏ ổ
Mô hình tên l a d n đ ng theo cách h ng m c tiêu, s d ng tín hi u ử ẫ ườ ướ ụ ử ụ ệ
ph n h i nên nó chuy n đ ng tròn, thay vì chuy n đ ng t nh ti n. Tuy ả ồ ể ộ ể ộ ị ế
nhiên, n u chuy n đ ng t nh ti n, tên l a c ng hi m khi thay đ i m c ế ể ộ ị ế ử ũ ế ổ ụ
tiêu. Do đó, b ph n lái có tính chính xác và b n v ng, không h ng t i ộ ậ ề ữ ướ ớ
m c tiêu hay ti m l c m i.ụ ề ự ớ
H c h i bao g m “hòa h p” v i m i ng i, kh n ng “phá b ng” nhanh, ọ ỏ ồ ợ ớ ọ ườ ả ă ă
đ m đ ng vai trò còn thi u trong t p th , th c hành nhi u h n lý thuy t,ả ươ ế ậ ể ự ề ơ ế
tr thành trung tâm gi i quy t v n đ thay vì trung tâm k lu t. Vi c đánhở ả ế ấ ề ỷ ậ ệ
giá th ng do ng i ngang hàng hay c p d i ch không ph i c p trên ườ ườ ấ ướ ứ ả ấ
đ a ra.ư
S thay đ i di n ra nhanh chóng trong mô hình tên l a đi u khi n. M c ự ổ ễ ử ề ể ụ
tiêu luôn v n đ ng, nhi u m c tiêu m i xu t hi n, nhóm làm vi c m i ậ ộ ề ụ ớ ấ ệ ệ ớ
đ c hình thành, nhóm c gi i tán. Ng i chuy n t nhóm này sang nhómượ ũ ả ườ ể ừ
khác d n đ n xu h ng luân chuy n công vi c l n h n lòng trung thành ẫ ế ướ ể ệ ớ ơ
v i công ty. Xét v nhi u m t, mô hình tên l a đi u khi n đ i l p v i mô ớ ề ề ặ ử ề ể ố ậ ớ
hình gia đình v i s i dây liên h b n v ng, dài lâu và tràn đ y tình c m ớ ợ ệ ề ữ ầ ả
yêu m n.ế
Khích l , khen th ng và gi i quy t mâu thu nệ ưở ả ế ẫ
Khích l d n tr thành b n ch t trong n n v n hóa này. ó là các thành ệ ầ ở ả ấ ề ă Đ