Nguyên lý hoạt động của hộp số tự động phần 1
Nguồn : oto‐hui.com
Nếu bạn đã từng điều khiển một chiếc ôtô số tự động, chắc chắn bạn sẽ
nhận ra hai điều khác biệt rõ ràng giữa một chiếc xe số tự động và chiếc xe
sử dụng số cơ khí gài bằng tay.
Sự khác biệt giữa hộp số tự động và hộp số tay
Trên hộp số tự động, bạn s
ẽ không tìm thấy bàn đạp ly hợp và cũng không có
cần chuyển số (1, 2, 3, 4..). Bạn chỉ cần thao tác duy nhất là đưa cần chọn số
vào nấc D (drive), sau đó mọi thứ đều là tự động.
Cả hộp số tự động (với bộ biến mô-men) và hộp số cơ khí (với ly hợp ma sát
khô) đều có chức năng giống nhau, nhưng về nguyên lý làm việc lại hoàn toàn
khác nhau. Và nếu tìm hiểu sâu, chúng ta sẽ th
ấy hộp số tự động thực hiện
những điều vô cùng kinh ngạc.
Trong bài viết này, chúng ta cùng tìm hiểu về hộp số tự động. Chúng ta sẽ bắt
đầu với điểm mấu chốt của toàn bộ hệ thống: bộ bánh răng hành tinh. Sau đó
chúng ta xem cách các chi tiết của hộp số được lắp ghép như thế nào, chúng
làm việc ra sao và cuối cùng hãy thảo luận về một số v
ấn đề phức tạp liên quan
đến điều khiển hộp số tự động.
Cũng giống như hộp số cơ khí, nhiệm vụ chính của hộp số tự động là cho phép
tiếp nhận công suất động cơ ở một phạm vi tốc độ nhất định nhưng cung cấp
theo phạm vi tốc độ lớn hơn ở đầu ra.
Hộp số sử dụng các bánh răng để lợi dụng hiệu quả mô-men của động cơ và
Đầu vàoĐầu raBị khóa đứng yênCông thức tínhTỷ số truyềnASun (S)Planet
Carrier (C)Ring (R)1 + R/S3.4:1BPlanet Carrier (C)Ring (R)Sun (S)1 / (1 +
S/R)0.71:1CSun (S)Ring (R)Planet Carrier (C)-R/S-2.4:1 Khi khoá hai trong ba thành phần lại với nhau sẽ khoá toàn bộ cơ cấu thành một
khối (tỷ số truyề
n là 1:1). Chú ý rằng danh sách tỷ số đầu tiên ở trên (A) là số
truyền giảm – tốc độ trục thứ cấp (đầu ra) nhỏ hơn tốc độ trục sơ cấp (đầu vào).
Thứ hai (B) là số truyền tăng – tốc độ trục thứ cấp lớn hơn tốc độ trục sơ cấp.
Cuối cùng cũng là số truyền giảm, nhưng chiều chuyển động của trụ
c sơ cấp
ngược với trục thứ cấp, tức là số lùi. Bạn có thể kiểm tra chúng theo sơ đồ mô
phỏng sau: Một bộ truyền bánh răng cơ sở này có thể thực hiện các tỷ số truyền khác nhau
mà không cần gài ăn khớp hay nhả khớp với bất cứ bánh răng khác. Với hai bộ
truyền bánh răng cơ sở ghép liền, chúng ta có thể nhận được 4 tố
c độ tiến và
một tốc độ lùi. Chúng ta sẽ bàn về hai bộ truyền bánh răngcơ sở ghép liền ở
phần sau.
Hộp số tự động ghép liền này cũng là một bộ truyềnbánh răng hành tinh, gọi là
bộ truyềnhành tinh kép, cấu trúc giống như bộ bánh răng hành tinh đơn nhưng
cấu trúc là hai bộ bánh răng hành tinh kết hợp lại. Nó có một vành răng ngoài
luôn gắn với trục thứ cấp của hộp số, nhưng nó có hai bánh răng mặt trời và hai
bộ bánh răng hành tinh.
Hãy xem hình sau:
bánh răng mặt trời to hơn quay, nhưng vì ly hợp đang nhả nên bánh răng mặt
trời to hơn quay trơ
n theo chiều ngược lại của tuốc bin (ngược chiều kim đồng
hồ).
Số 2
Hộp số này làm những việc thực sự tinh sảo để có được tỷ số truyền phù hợp
cho số 2. Chúng hoạt động như hai bộ bánh răng hành tinh gài nối tiếp với nhau
trên một giá bánh răng hành tinh chung.
Tầng đầu tiên của giá bánh răng hành tinh sử dụng bánh răng mặt trời to thay
thếvành ră
ng. Vì vậy tầng đầu gồm bánh răng mặt trời (bánh răng mặt trời nhỏ