Pho mát của tôi đâu rồi?
1
Pho mát của tôi
đâu rồi?
Một phương cách ứng phó với những đổi thay trong
cuộc sống của bạn.
Spencer Johnson
NHÀ XUẤT BẢN VERMILION
LON DON
Pho mát của tôi đâu rồi?
1
• “Cũng có khi trong cuộc đời ngøi ta được gặp một cuốn sách có thể mở ra một cánh
cửa vào tương lai. Pho mát của tôi đâu rồi? đã có tác dụng như thế trong đời tôi.
Spencer Johnson đã mở mắt cho tôi trước những thay đổi diễn ra quá nhanh xung quanh
mình mà trước đó tôi đã không nhận thức được. Đây là cuốn sách phải đọc trong Thiên
niên kỷ mới.”
David A. Heenan, Ủy viên Hội đồngQuản trò
TRUNG TÂM QUẢN TRỊ BẰNG CẤP PETER F. DUCKER
• “Ai cũng biết rằng thay đổi là một phần trong nghề nghiệp của mình, nhưng không
mấy ai trong chúng ta tin và nhìn nhận rằng thay đổi là một thực tế của cuộc sống.
Pho mát của tôi đâu rồi? là một sự chỉ dẫn đơn giản, dễ hiểu cho mỗi một người
chúng ta dùng để ứng phó với từng hoàn cảnh cụ thể của chính mình quanh chuyện
thay đổi.”
Michael Morley, Phó chủ tòch thứ nhất
EASTMAN KODAK
• “Tôi có thể hình dung mình đang ngồi bên lò sưởi ấm áp ở nhà và đọc câu chuyện
tuyệt vời này cho con tôi, cháu của tôi nghe, và thấy bọn trẻ đang hiểu ý nghóa câu
chuyện trong từng trang sách quan trọng này.”
LT, Col. Wayne Washer
TRUNG TÂM KHOA HỌC KHÔNG LƯU, WRIGHT PATTERSON AFB
• “Ngay sau khi đọc xong cuốn sách này tôi đã đặt mua một số cuốn cho những trưởng

cổ điển này. Những hình ảnh và ngôn ngữ lôi cuốn của Tiến só Johnson cho chúng ta
một phương thức dễ nhớ và có cơ sở hợp lý để xử lý những thay đổi.”
Albert J. Simone, Chủ tòch
VIỆN KỸ THUẬT ROCHESTER
• “Tôi đang giới thiệu cuốn sách này cho các đồng nghiệp và bạn bè của tôi vì câu
chuyện và những chiêm nghiệm của Spencer Johnson làm cho nó thành một cuốn
sách hiếm hoi mà bất cứ ai muốn làm việc tốt trong thời điểm thay đổi cũng có thể
đọc và hiểu nhanh chóng.”
RandyHarris, Cựu phó chủ tòch
TÒA SOẠN BÁO QUỐC TẾ MERRILL LYNCH
• “Mọi người trong chúng ta đều phải nhìn lại để thấy rằng miếng ‘Pho mát’ của chúng
ta đã từng bò lấy đi. Cuốn sách tuyệt vời này sẽ là một tài sản cho bất cứ ai hay một
tổ chức nào áp dụng những bài học của nó để nhận biết sự cần thiết của thay đổi và
đối phó với nó một cách thành công.”
John A. Lopiano, Phó Chủ tòch thứ nhất
CÔNG TY XERO
• “Tôi đang mua thêm nhiều cuốn sách này vì nó là một câu chuyện lớn và là một cách
thức để thúc đẩy người ta vượt qua thay đổi. Đây là cuốn sách về kinh doanh đầu tiên
tôi đã đọc xong mà vẫn muốn đọc lại và thường dẫn chứng đến như một cơ sở căn
bản trong những cuộc thảo luận với nhân viên, bạn bè và khách hàng.”
Bruce Crager, Phó Chủ tòch thứ nhất
CÔNG TY QUỐC TẾ OCEANEERING
• “Từ khi đọc câu chuyện về miếng ‘Pho mát’, tôi và các nhân viên của mình nhìn nhận
những thay đổi đơn giản chỉ là có ‘ai đó đã lấy đi miếng Pho mát của mình’. Điều đó
làm cho chúng tôi thay đổi nhanh hơn và xem những cơ hội mới như những chuyến
phiêu lưu đầy thú vò.”
Topper Long, Chủ nhiệm Phân bộ
TEXTRON
• “’ Pho mát của tôi đâu rồi? sẽ được sử dụng trong suốt khóa huấn luyện của chúng tôi vì
nó tạo ra một thứ ngôn ngữ nhẹ nhàng hơn để bàn bạc về rủi ro và thay đổi. Các thông

Câu chuyện về Pho mát của tôi đâu rồi?
-
Bốn Nhân Vật
-
Tìm Kiếm Pho Mát
-
Không Còn Pho Mát Nữa!
-
Các Chú Chuột: Đánh Hơi & Nhanh Nhẹn
-
Những Người Tí Hon: Chậm Chạp & Lì
-
Quay Lại Mê Cung
-
Vượt Qua Sự Sợ Hãi
-
Thưởng Thức Sự Mạo Hiểm
-
Di Chuyển Với Pho Mát
-
Chữ Viết Trên Tường
-
Nhấm Nháp Pho Mát Mới
-
Thưởng Thức Sự Thay Đổi

Một cuộc thảo luận: Một Lát Sau Đó Trong Ngày

Vài nét về tác giả
Pho mát của tôi đâu rồi?

cuốn sách Một phút làm nhà quản trò.
Tôi còn nhớ mình đã nhận thấy câu chuyện hay như thế nào và nó sẽ giúp ích cho tôi ra sao
từ lức đó.
Pho mát của tôi đâu rồi? là câu chuyện về một sự thay đổi trong một Mê cung, nơi có bốn
nhân vật đi tìm “Pho mát” – miếng Pho mát là một ẩn dụ về những điều chúng ta muốn có
trong đời, có thể đó là một công việc, một mối quan hệ, tiền bạc, một căn nhà lớn, hay
thậm chí có thể là một hoạt động xã hội như đánh golf hay chạy bộ.
Mỗi người trong chúng ta đều có một ý niệm riêng về miếng Pho mát, và chúng ta theo đuổi
nó vì ta nghó rằng nó sẽ mang lại hạnh phúc cho chúng ta. Khi đạt được rồi thì chúng ta
thường bò gắn chặt vào đó. Và thật là kinh khủng nếu chúng ta đánh mất, hay nó bò ai đó lấy
đi.
Cái “Mê cung” trong câu chuyện tượng trưng cho nơi mà bạn bỏ thời gian đi tìm điều mình
muốn. Có thể đó là một cơ quan nơi bạn làm việc, một cộng đồng nơi bạn sinh sống, hay là
những mối quan hệ trong đời sống của bạn.
Tôi đã từng kể câu chuyện về miếng Pho mát mà bạn sắp đọc này ở nhiều nơi trên thế giới,
và sau đó tôi thường được nghe người ta kể lại những khác biệt mà câu chuyện mang lại cho
họ.
Dù tin hay không thì câu chuyện này cũng đã từng giúp người ta giữ được việc làm, hôn nhân
và cuộc sống!
Một ví dụ thực tế là của Charlie Jones, một phóngviên truyền hình được yêu mến của hãng
NBC-TV, người đã tiết lộ rằng câu chuyện Pho mát của tôi đâu rồi? đã giúp đỡ công việc
của anh. Nghề phóng viên của anh là một công việc có tính đặc thù, nhưng những quy tắc
anh đã học được thì bất cứ ai cũng có thể áp dụng.
Chuyện là thế này: Chrelie đã làm việc chăm chỉ và đã làm tốt việc tường thuật các môn thể
thao trên đường chạy và sân bãi ở kỳ Thế Vận Hội trùc đây, thế nên anh ta đã rất ngạc
nhiên và buồn bực khi bò thuyên chuyển từ lónh vực này sang Bơi lội và Nhảy cầu cho kỳ Thế
Vận Hội tới.
Do không hiểu biết về các môn thể thao mới này bao nhiêu, nên anh cảm thấy lúng túng.
Anh ta cảm thấy đã không được nhìn nhận đúng với khả năng của mình nên tỏ ra giận dữ.
Anh ta cho rằng điều này không thích đáng! Và cơn giận dữ đó bắt đầu làm ảnh hưởng tới

nhưng những ảnh hưởng của nó có thể rất sâu sắc.
Khi đọc cuốn sách này, bạn sẽ thấy nó được chia thành ba phần. Trong phần đầu tiên, Một
cuộc hội ngộ, các người bạn cũ cùng lớp đã nói chuyện trong một cuộc họp mặt về nỗ lực
ứng phó với những thay đổi diễn ra trong cuộc sống. Phần thứ hai là Câu chuyện Pho mát
của tôi đâu rồi?, là bộ phận chính của cuốn sách.
Trong phần Câu Chuyện bạn sẽ nhận thấy hai con chuột xử sự tốt hơn khi chúng đối mặt với
thay đổi, vì chúng nhìn nhận sự việc đơn giản, trong khi trí óc phức tạp và nhân tính của hai
con người tí hon đã làm phức tạp mọi vấn đề. Điều này không có nghóa là những con chuột
thông minh hơn. Chúng ta đều hiểu rằng người ta thông minh hơn chuột.
Dẫu vậy khi bạn theo dõi hành động của bốn nhân vật, và nhận ra cả hai con chuột và hai
người tí hon đại diện cho những tính cách trong bản thân mình – tính đơn giản và sự phức
tạp – bạn sẽ nhận thấy rằng sẽ có lợi cho chúng ta hơn khi chỉ thực hiện những công việc
đơn giản mà hiệu quả mỗi khi có thay đổi.
Pho mát của tôi đâu rồi?
8
Trong phần ba, Một Cuộc Thảo Luận, người ta nói chuyện với nhau về ý nghóa của Câu
chuyện đối với họ và cách thức họ sẽ áp dụng nó vào công việc và đời sống của mình .
Có một số độc giả lần xuất bản trước đây của cuốn sách này đã dừng lại sau phần Câu
chuyện mà không đọc tiếp nữa, để tự mình nhận đònh ý nghóa câu chuyện. Những người
khác thì thích đọc tiếp qua phần Thảo luận sau đó, vì nó gợi ý cho họ ứng dụng những điều
họ đã học hỏi được vào trường hợp của chính mình như thế nào.
Bất luận như thế nào, tôi mong rằng cũng như tôi, mỗi lần đọc lại cuốn sách Pho mát của
tôi đâu rồi? bạn sẽ lại nhận ra một điều mới mẻ, và nó sẽ giúp bạn ứng phó với sự thay đổi
và mang lại thành công cho bạn, bất cứ điều gì bạn nghó là thành công của mình.
Tôi chúc bạn cảm thấy vui thích với những khám phá của bạn và chúc bạn mạnh khỏe. Và
hãy nhớ một điều: Di chuyển theo miếng Pho mát!
Ken Blanchard
San Diego, California
Pho maựt cuỷa toõi ủaõu roi?
9

thay đổi mọi thứ.”
“Như thế nào?” Nathan hỏi.
“Thế này, câu chuyện đã làm tôi nhìn nhận khác đi về những sự thay đổi – từ mất mát một
thứ gì đó trở nên đạt được một cái khác – và nó chỉ cho tôi cách thực hiện điều đó. Sau đó
mọi thứ tiến triển tốt hơn – trong công việc và trong cuộc sống.”
“Đầu tiên tôi cảm thấy bực mình vì tính chất đơn giản hiển nhiên của câu chuyện, vì nó có
vẻ như là một câu chuyện kể ngày xưa ở nhà trường.”
“Rồi tôi nhận ra tôi đã bực mình vì không nhận thức trước được những điều tự nhiên đó để
làm những việc thích hợp khi mọi chuyện thay đổi.”
“Khi tôi hiểu ra bốn nhân vật đại diện cho những tính cách khác nhau của chính mình, tôi
quyết đònh mình phải theo ai, và thế là tôi thay đổi.”
Pho mát của tôi đâu rồi?
11
“Sau đó, tôi kể lại câu chuyện cho những người cùng làm việc trong công ty và họ lại kể cho
những người khác, rồi sau đó công việc của chúng tôi mau chóng trở nên khá hơn. Và cũng
giống như tôi, nhiều người bảo rằng câu chuyện đã mang lại lợi ích cho cuộc sống riêng của
họ.”
“Dẫu vậy cũng có nhiều người bảo họ chẳng học được gì từ câu chuyện đó cả. Cũng có thể
họ đã biết về bài học này và đã sống như vậy, hoặc thông thường hơn thì họ cho rằng mình
đã biết tất cả mọi chuyện và không muốn học hỏi điều gì. Họ không thể hiểu làm sao mà
người khác lại có thể tìm kiếm được lợi lộc gì từ những chuyện như thế.”
“Khi một ông xếp cao cấp của tôi luôn gặp khó khăn khi phải thích nghi tuyên bố rằng câu
chuyện chỉ tổ làm phí thì giờ, những người khác đã nói đùa rằng họ biết ông ta là nhân vật
nào trong câu chuyện – ám chỉ người không học hỏi được điều gì mới mẻ và không thay đổi
bản thân.”
“Câu chuyện thế nào?” Angela hỏi.
“Câu chuyện này tên là Pho mát của tôi đâu rồi?”
Cả nhóm cười vang. “Tôi nghó rằng mình đã thích câu chuyện này rồi đấy,” Carlos nói, “Cậu
kể đi, có thể cả bọn chúng ta sẽ học hỏi thêm được điều gì đó,”
“Được rồi,” Michael nói, “Sẵn lòng thôi, câu chuyện này không dài lắm.” Và anh ta bắt đầu

vào một lối mới. Chúng ghi nhớ những con đường nào không có pho mát và ngay lập tức đi
vào một khu vực khác.
Đánh hơi thường dùng cái mũi xuất sắc của mình đònh hướng miếng pho mát, còn Nhanh
nhẹn thì thường cắm đầu cắm cổ chạy thục mạng. Như bạn có thể đoán trước, có lúc chúng
cũng bò lạc, hay mất phương hướng và rất hay đụng đầu vào tường. Nhưng sau một thời gian
chúng cũng tìm được đường đi của mình.
Cũng giống như các chú chuột, hai người tí hon, Chậm chạp và Ù lì, cũng dùng khả năng suy
luận của minh và rút kinh nghiệm từ sai lầm. Dù vậy họ hầu như dựa vào trí óc phức tạp của
mình để phát triển những phương thức rắc rối hơn trong lúc đi tìm Pho mát.
Có lúc họ đạt được những kết quả tốt, nhưng cũng có lúc sức mạnh của niềm tin và cảm xúc
con người đã khiến họ nhìn nhận sự việc không được minh bạch mấy. Điều đó làm cho mọi
chuyện trong Mê cung trở nên phức tạp và mang tính thách thức hơn.
Pho mát của tôi đâu rồi?
13
Dẫu vậy, Đánh hơi, Nhanh nhẹn, Chậm chạp và Ù lì, với cách thức riêng của mình đều tìm ra
điều mà mình muốn tìm kiếm. Ai cũng tìm thấy được loại pho mát của mình vào một ngày
nọ, ở cuối một mê lộ tại Kho Pho mát P.
Vào mỗi buổi sáng sau đó các chú chuột và hai người tí hon mặc đồ chạy vào và đi về hướng
Kho Pho mát P. Cũng không lâu sau cả bọn đều có một cách đi riêng cho mình.
Đánh hơi và Nhanh nhẹn hàng ngày vẫn dậy sớm và chạy vào Mê cung, theo một lộ trình cố
đònh.
Khi đến nơi, hai chú chuột cởi giày ra, cột lại với nhau và đeo lên cổ để có thể lại sử dụng
nếu cần. Sau đó chúng bắt đầu đánh chén.
Thoạt đầu Chậm chạp và Ù lì cũng chạy vào Mê cung mỗi buổi sáng để thưởng thức những
mẩu pho mát mới ngon miệng đang đợi họ.
Nhưng sau một thời gian, những con người tí hon này bắt đầu có một cách đi khác.
Mỗi ngày Chậm chạp và Ù lì dậy muộn hơn, mặc quần áo chậm hơn, và thong thả đi bộ về
Kho Pho mát P. Cuối cùng thì họ cũng đã biết Pho mát ở đâu và đi đến đó như thế nào.
Họ không để ý đến chuyện Pho mát từ đâu ra hay ai đã để nó ở đó. Họ chỉ đơn giản cho
rằng nó có ở đó, vậy thôi.

nguồn pho mát đang trở nên ít đi, chúng đã được chuẩn bò cho điều không thể tránh khỏi
này, và bằng bản năng của mình chúng biết phải làm gì.
Chúng nhìn nhau, tháo đôi giày chạy vẫn đeo sẵn trên cổ xuống, mang vào chân và cột dây
lại.
Các chú chuột không phân tích quá sâu vấn đề.
Đối với chuột thì vấn đề và giải pháp hoàn toàn đơn giản. Hoàn cảnh ở Kho Pho mát P đã
thay đổi. Và thế là chúng cũng quyết đònh thay đổi theo.
Cả hai nhìn ra về phía Mê cung. Và rồi Đánh hơi đưa mũi mình lên, hít hít và gật đầu với
Nhanh nhẹn đang nhanh nhẹn chạy vào Mê cung và cố gắng đuổi theo.
Chúng nhanh chóng bắt đầu đi tìm Pho mát Mới.
Một lát sau vào cùng ngày hôm đó, Chậm chạp và Ù lì đến Kho Pho mát P. Họ đã không hề
để ý tới lượng Pho mát vơi đi từng ngày nên vẫn chắc mẩm rằng Pho mát vẫn còn ở đó.
Cả hai chưa sẵn sàng cho tình thế mới này.
“Cái gì thế này! Mất hết Pho mát rồi?” Ù lì gào lên. Và anh chàng tiếp tục gào lên như thể
nếu cứ gào to lên thì sẽ có người mang trả lại đám pho mát, “Mất hết Pho mát rồi? Mất hết
Pho mát rồi?”
“Pho mát của tôi đâu rồi?” Anh chàng hét to.
Cuối cùng anh chàng chống hai tay vào hông, bộ mặt đỏ ngầu, và rít lên, “Thế này thì còn
gì để nói chứ?”
Chậm chạp thì chỉ biết lắc đầu không tin nổi. Anh ta cũng vậy, cũng đinh ninh rằng sẽ thấy
Pho mát ở Kho Pho mát P. Anh đứng ngẩn người ra như trời trồng vì bất ngờ, và thật sự
không hiểu gì cả.
Ù lì vẫn la lối, nhưng Chậm chạp không muốn nghe. Anh ta không muốn chấp nhận thực tế,
nên không muốn nghe gì cả.
Cách xử thế của hai con người tí hon không mấy hay ho hoặc thích hợp, nhưng có thể thông
cảm được.
Vì kiếm được Pho mát không dễ dàng gì, và đối với những con người tí hon này thì ý nghóa
lớn nhất không phải chỉ là có được một miếng pho mát cho nhu cầu hàng ngày.