Để đổi mới kinh doanh – hãy phá vỡ quy tắc!

Trong thế giới ngày nay, nhiều thị trường đã không còn tồn tại các nhà cung
cấp độc quyền, thay vào đó là một nhóm các đối thủ cạnh tranh. Không những thế
trong lĩnh vực công nghệ cao, với sự phát triển như vũ bão của khoa học, các lợi thế
cạnh tranh liên tục bị phá vỡ, thì gần như mọi công ty đều cảm nhận được sức ép phải
cách tân liên tục. Chúng hiện hữu trên mọi mặt: trong các kế hoạch kinh doanh, khi
tiến hành định giá sản phẩm, hoặc khi nỗ lực nhằm tạo ra một giá trị đơn nhất làm
nổi bật sản phẩm/dịch vụ. Do đó, đổi mới đã thành một khái niệm song hành với hoạt
động kinh doanh.
Quả thật như vậy! Tất cả chúng ta đều cần đổi mới kinh doanh. Nhưng
bằng cách nào?
Sự đổi mới không phải muốn mà có – nó giống như quá trình các nghệ sĩ tìm
kiếm cảm hứng nghệ thuật hơn là một quy trình trong kinh doanh. Chúng ta lao đầu
vào tìm kiếm những phương thức phát triển sản phẩm với hy vọng bằng việc đáp ứng
các nhu cầu của khách hàng, hay nhanh nhạy nắm bắt các thị hiếu, chúng ta sẽ nắm
trong tay một tia sáng trong kinh doanh.
Nhưng có một hướng hoàn toàn khác: hãy phá vỡ một quy tắc nào đó! Hãy làm
điều gì đó trái ngược với các nguyên lý nền tảng trong thị trường hay trong ngành
nghề kinh doanh của bạn.
Ngược dòng lịch sử, chúng ta cùng điểm lại một số trường hợp đổi mới kinh
doanh thành công, bạn sẽ thấy có nhiều công ty không tìm cách đưa ra một sản phẩm
hay dịch vụ hoàn toàn mới, mà thay vào đó họ thách thức trực tiếp một quy tắc bất khả
xâm phạm nào đó trong ngành công nghiệp của mình và đánh bại các đối thủ cạnh
tranh bằng việc thay đổi quy tắc cuộc chơi.
Điển hình là hãng Barnes & Noble. Bạn có biết họ đã làm gì để phá vỡ quy tắc
bán sách truyền thống tại những cửa hàng sách? Cũng như nhiều nhà sách khác, trước
đây Barnes & Noble giống như thư viện. Việc mua sách không khác gì việc đi vào đền
thờ với một nghi thức không thể khác được của sự phân loại và tìm kiếm đầu sách.
Không có một chiếc ghế nào, việc đọc sách tại đây không được khuyến khích và
chúng ta không thể hình dung được rằng có thể gọi thức ăn và đồ uống tại đây.

Tại sao việc phá vỡ quy tắc là cách thức tuyệt vời để đổi mới?
Bởi vì việc này dễ dàng hơn nhiều so với cách tìm kiếm một “ý tưởng lớn”.
Đương nhiên, tất cả chúng ta đều muốn phát minh ra những iPod, PDA,…. Nhưng
việc này là quá khó khăn. Trong khi đó, mọi thị trường đều có các quy tắc đang chờ
đợi để phá vỡ, chỉ cần một chút tinh tế chúng ta sẽ nhận ra chúng.
Việc phá vỡ thành công một quy tắc đem lại cho bạn một lợi thế trở thành
người dẫn dắt thị trường. Trên cương vị dẫn đầu và với thành công đã được khẳng
định, các đối thủ cạnh tranh sẽ buộc phải bắt chiếc bạn, nhưng họ chỉ là người đến sau
không thể có được danh tiếng như người khai phá (trường hợp của Blockbuster và
Netflix là một ví dụ).
Việc phá vỡ một quy tắc sẽ tạo ra những rào cản mà các đối thủ cạnh tranh của
bạn buộc phải vượt qua nếu muốn tiếp tục tồn tại. Không chỉ có vậy, nó còn cho các
khách hàng thấy rằng bạn luôn đứng về phía họ. JetBlue đã phá vỡ quy tắc tồn tại bấy
lâu nay trong lĩnh vực hàng không, khi theo đuổi chiếc lược hàng không giá rẻ. Bạn có
nhớ các quảng cáo như: “Hãy bay về phía trước chỉ bằng một USD”,... JetBlue không
chỉ đem lại những lợi ích tuyệt vời cho khách hàng, mà còn mở màn cho một cuộc
cạnh tranh mới trong lĩnh vực hàng không vốn rất trì trệ với nhiều quy tắc bảo thủ cố
hữu.
Bạn thực hiện nó như thế nào?
Các quy tắc có rất nhiều dạng khác nhau như: các mức độ dịch vụ; khuôn mẫu
định giá, phân phối; đặc điểm sản phẩm; trải nghiệm khách hàng;.... Để tìm được
nhưng quy tắc cần được phá vỡ bạn nên đặt cho mình ba câu hỏi sau:
1) Những quy định và luật lệ bất thành văn của hoạt động kinh doanh bạn đang
tiến hành là gì? Liệu chúng có phổ biến và quen thuộc đến nỗi rất khó để nhận ra? Đây
có lẽ là nhiệm vụ khó khăn nhất bởi vì việc xác định chúng đòi hỏi bạn phải nhìn nhận
hoạt động kinh doanh của mình một cách rõ ràng, nhưng phải vượt lên trên rào cản
tâm lý “kinh doanh như lẽ thường”.
2) Quy tắc có tính liên quan. Khi phá vỡ một tắc, những quy trình mới được
tạo ra sẽ không phát huy hiệu quả nếu chúng không được chuyển thành một điều gì đó
có ý nghĩa nổi bật đối với khách hàng. Bạn hãy hỏi: Điều gì ảnh hưởng tới họ nhiều