Mọi trổồỡng MI TRặèNG & PHAẽT TRIỉN
BệN VặẻNG ============================================================= 6.1 - KHAẽI NIM Vệ MI TRặèNG & PHAẽT TRIỉN BệN VặẻNG
Phát triển bền vững là sự phát triển lâu dài phù hợp với yêu cầu của thế
hệ hôm nay mà không gây ra những khả năng nguy hại đến các thế hệ mai sau
trong việc thoả mãn nhu cầu riêng và trong việc lựa chọn ngỡng sống của họ.
Hoàn cảnh sống của thế hệ hôm nay và mai sau phụ thuộc vào trạng thái của
môi trờng tự nhiên và môi trờng nhân tạo của nó. Xã hội có nghĩa vụ ngăn
chặn những tác động gây nguy hại đến các thế hệ mai sau. Phát triển bền vững
đợc miêu tả nh một sự biến đổi sâu sắc, trong đó việc sử dụng các nguồn tài
nguyên thiên nhiên, việc chọn cơ cấu đầu t, chọn các loại hình tiến bộ kỹ
thuật để áp dụng và chọn cơ cấu hành chính phù hợp với các nhu cầu hiện tại
và tơng lai.
6.2 - TấNH CP BAẽCH CUA VN ệ PHAẽT TRIỉN BệN VặẻNG:
Cuộc sống hiện tại có sự phân cực lớn về mức sống, lối sống và sản
xuất. Dân số ngày càng tăng và mức tiêu dùng cũng tăng theo kể cả số lợng,
chất lợng và chủng loại; cách thức sản xuất ngày càng đa dạng nên gây ảnh
hởng đến môi trờng, làm cho môi trờng ngày càng biến đổi sâu sắc theo
chiều hớng không có lợi, tác động xấu đến hệ sinh thái. Tài nguyên ngày
càng cạn kiệt nhanh cùng với phơng tiện khai thác hiện đại nên đã gây ra
nguy cơ khủng hoảng về tài nguyên thiên nhiên cho thế hệ mai sau. Do vậy để
có cuộc sống lâu dài cần có biện pháp hạn chế gia tăng dân số, giảm thiểu vấn
đề ô nhiễm môi trờng, tạo ra lối sống tích cực hơn nhằm giảm phân cực mức

2. Còn tồn tại cuộc sống nghèo đói và suy dinh dỡng:
Hiện nay có nhiều khu vực trên thế giới còn có mức sống nghèo khổ và
còn chiếm tỷ lệ suy dinh dỡng khá cao. Khoảng 25% trên thế giới và chủ yếu
đó là Châu á, Châu Phi, Châu Mỹ La Tinh sống dới mức nghèo khổ, trong
đó có khoảng 150 triệu trẻ em suy dinh dỡng nặng (1995). Thiếu lơng thực,
nhà ở, nớc uống, thuốc men, nghèo đói, mù chữ... là nguồn gốc cơ bản của
những vấn đề về môi trờng đang diễn ra một cách nghiêm trọng ở các nớc
đang phát triển.
3. Lãng phí trong sinh hoạt và sản xuất kinh doanh:
Phần lớn các quốc gia chỉ chăm lo về phát triển kinh tế để nâng cao
mức sống nên rất phung phí nguồn nhiên liệu và sức lao động, không có biện
pháp cải tạo sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên đang có nguy cơ cạn kiệt.
Việc này đã tạo ra sự thiếu bền vững trong phát triển kinh tế xã hội. ở Việt
Nam có khoảng 50% quỹ đất dành cho nông và lâm nghiệp, tỷ lệ đất trống đồi
núi trọc chiếm đến 1/3 diện tích đất trên toàn quốc.
4. Tình trạng ô nhiễm và suy thoái môi trờng:
Hầu hết các quá trình phát triển kinh tế trớc đây đều rất ít quan tâm
đến vấn đề bảo vệ môi trờng nên đã có nhiều khu vực môi trờng xuống cấp
một cách trầm trọng, khó có khả năng phục hồi. Chất lợng môi trờng ngày

= 142 =

Mọi trổồỡng

càng giảm, thiên tai ngày càng nhiều, nó không chỉ ảnh hởng đến kinh tế
trong nớc mà còn ảnh hởng đến nhiều quốc gia khác trên thế giới.
6.2.2 - Sổỷ cỏỳp thióỳt cuớa vỏỳn õóử phaùt trióứn bóửn vổợng:
Hiện nay trên thế giới đã có sự phân cực ngày càng lớn giữa các nớc
về mức sống, lối sống và phơng thức sản xuất. Nhu cầu về mức tiêu dùng
ngày càng tăng cả về số lợng và chủng loại. Cách sản xuất cũng rất đa dạng

của mình, có quyền đợc phát triển và xoá bỏ nghèo nàn, đặc biệt là
những nhu cầu của những nớc đang phát triển. Tuyên ngôn cũng
nêu lên những nguyên tắc về pháp luật môi trờng cũng nh việc

= 143 =

Mọi trổồỡng

xoá bỏ và giảm thiểu những hình thức không thể chấp nhận đợc
trong sản xuất và tiêu thụ.
- Chơng trình hành động 21, bao gồm 11 chơng trình cho môi
trờng thế giới thứ ba và kêu gọi các nớc công nghiệp phát triển
tăng thêm viện trợ cho nớc ngoài vào những năm tới.
- Công ớc về bảo vệ tính đa dạng sinh học, tức bảo vệ phong phú về
nguồn gen, về giống, loài sinh vật và hệ sinh thái trong tự nhiên.
Công ớc này còn một vài nớc không chịu ký, trong đó có Mỹ. Họ
cho rằng văn kiện này không phù hợp với lợi ích kinh tế của nớc
họ.
- Hiệp định về những nguyên tắc bảo vệ tài nguyên rừng.
ắ Tuyên bố Johannesberg về phát triển bền vững (Nam Phi - 2002),
với sự có mặt của 196 quốc gia, khẳng định lại về phát triển bền vững. Cam
kết xây dựng trên quy mô toàn cầu một xã hội nhân bản, bình đẳng, tôn trọng
lẫn nhau và thấu hiểu về nhu cầu phẩm giá cần cho tất cả mọi ngời. Quyết
tâm nỗ lực đáp ứng một cách tích cực nhu cầu về việc cần có một kế hoạch rõ
ràng và khả thi để xoá bỏ nghèo khó và phát triển con ngời.
Nh vậy, môi trờng và phát triển bền vững là hai vấn đề liên quan chặt
chẽ với nhau. Cộng đồng thế giới đã nhận thức đợc rõ tính cấp bách và thời
đại của vấn đề môi trờng và phát triển bền vững qua các cuộc hội nghị
thợng đỉnh các nớc liên tiếp trong mấy năm qua. Chỉ có bảo vệ đợc môi
trờng mới có thể phát triển bền vững đợc. Nhân loại cần tiếp tục đấu tranh

thiên nhiên cho phép, trong khuôn khổ tự phục hồi của thiên nhiên. Kỹ thuật
khai thác càng hiện đại thì thiên nhiên càng bị tàn phá nặng nề. Con ngời cần
phải biết tự chế ngự bản năng của mình bằng cách chỉ hởng thụ những phúc
lợi do kỹ thuật hiện đại mang lại trong khuôn khổ bảo toàn thiên nhiên.
Để xã hội phát triển bền vững cần thực hiện các nguyên tắc sau:
- Bảo vệ sự sống và tính đa dạng của Trái Đất.
- Hạn chế đến mức thấp nhất việc làm suy giảm tài nguyên tái tạo
và không tái tạo đợc.
- Giữ vững trong khả năng chịu đựng củaTrái Đất.
- Tôn trọng và quan tâm đến cuộc sống của cộng đồng.
- Cải thiện chất lợng cuộc sống của con ngời.
- Xây dựng thái độ mới, thay đổi thói quen của mọi ngời đối với
thiên nhiên.
- Cho phép các cộng đồng tự quản lấy môi trờng của mình.
- Tạo ra cơ cấu quốc gia thống nhất thuận lợi cho việc bảo vệ môi
trờng.
- Xây dựng một cơ cấu liên minh toàn cầu, không một quốc gia
nào đợc lợi hay thiệt riêng mình khi toàn cầu có một môi trờng trong lành
hay ô nhiễm.
Sự phát triển nhanh chóng của khoa học kỹ thuật ngày càng làm cho
con ngời hiểu biết rất nhiều và tơng đối đầy đủ các mối quan hệ giữa môi
trờng và phát triển bền vững. Điều đó, trớc hết là do hiện trạng môi trờng
toàn cầu và khu vực đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, đe doạ trực tiếp đến chính
cuộc sống của con ngời. Con ngời cần đợc giáo dục nhận thức chung về ô
nhiễm môi trờng, sử dụng tiến bộ của khoa học kỹ thuật để ngăn chặn tình
trạng suy thoái môi trờng, xây dựng một xã hội phát triển bền vững. = 145 =