CÁC LIÊN KẾT HÓA HỌC
1 . Liên kết ion, hay liên kết điện tích, là một
liên kết hóa học có bản chất là lực hút tĩnh
điện
giữa hai ion mang điện tích trái dấu.
Liên kết ion trong muối ăn NaCl
Liên kết ion thường là liên kết giữa các nguyên tử nguyên tố phi kim với các nguyên tử
nguyên tố
kim loại. Các nguyên tử kim loại (có 1, 2, 3 electron lớp ngoài cùng) có độ âm
điện
nhỏ, dễ mất electron tạo ra ion dương (cation). Các nguyên tử phi kim (có 5, 6, 7
electron lớp ngoài cùng) có độ âm điện lớn, dễ nhận electron để tạo ra ion âm (anion).
Liên kết ion được hình thành do lực hút tĩnh điện giữa kim loại điển hình và phi kim điển
hình.
Tính chất của hợp chất có liên kết ion
•
Điểm nóng chảy cao do liên kết ion tương đối bền
•
Dẫn điện ở trạng thái nóng chảy và trong dung dịch, ở trạng thái rắn thường
không dẫn điện.
•
Cứng và dễ vỡ
•
Hình thành tinh thể, có dạng rắn
•
Tinh thể ion thường không màu
2 . Liên kết cộng hóa trị là liên kết được hình thành giữa các nguyên tử bằng một hay
nhiều cặp
điện tử (electron) chung.
Ví dụ: Sự hình thành phân tử H
2

liên kết cộng hóa trị, trong đó các điện tử chia sẻ chỉ đến
từ một nguyên tử duy nhất. Khi liên kết được tạo thành, độ bền của nó không khác gì so
với liên kết cộng hóa trị.
Các liên kết cộng hóa trị phối hợp được tạo thành khi một bazơ Lewis (chất cung cấp
điện tử) cung cấp một cặp điện tử cho axít Lewis (chất nhận điện tử) và hợp chất tạo
thành sau đó được gọi là adduct.
Các liên kết phối hợp có thể tìm thấy trong nhiều chất khác nhau, chẳng hạn như trong
các phân tử đơn giản như mônôxít cacbon (CO), trong đó có một liên kết phối hợp và hai
liên kết cộng hóa trị thông thường giữa nguyên tử cacbon và nguyên tử ôxy, hay trong
ion
amôni (NH
4
+
), trong đó liên kết phối hợp được tạo thành giữa prôton (ion H
+
) và
nguyên tử
nitơ. Các liên kết phối hợp cũng được tạo ra trong các hợp chất thiếu điện tử,
chẳng hạn như trong clorua berili rắn (BeCl
2
), trong đó mỗi nguyên tử berili được liên kết
tới bốn nguyên tử clo, hai với liên kết cộng hóa trị thông thường và hai với liên kết phối
hợp, điều này sẽ tạo cho nó một cặp tám (octet) ổn định của các điện tử.
Các liên kết phối hợp cũng có thể tìm thấy trong các phức chất phối hợp có sự tham gia
của các ion kim loại, đặc biệt nếu chúng là các ion kim loại chuyển tiếp. Trong các phức
chất này, các chất trong dung dịch hoạt động như các bazơ Lewis và cung cấp các cặp
điện tử tự do của chúng cho ion kim loại, trong lượt nó hoạt động như các axít Lewis và
nhận các điện tử. Các liên kết phối hợp tạo ra các hợp chất gọi là phức chất phối hợp,
trong khi chất cung cấp điện tử được gọi là các
phối tử. Có rất nhiều hóa chất với các

hợp kim) giữa các nguyên tử tham gia vào tương tác liên kết, và các điện tử tham gia
trong tương tác này là tự do trong cấu trúc mạng tinh thể của kim loại.
Liên kết kim loại đặc trưng cho nhiều đặc trưng vật lý của kim loại, chẳng hạn như tính
dễ dát mỏng, dễ kéo dài, tính dẫn điện và dẫn nhiệt cũng như ánh kim.Một số tính chất
khác của kim loại như tính cứng,nhiệt độ nóng chảy nhiệt, nhiệt độ sôi phụ thuộc vào mật
độ
electron trong bán kính nguyên tử kim loại.
Cơ học lượng tử cũng có thể được dùng để giải thích về liên kết kim loại.
Các kim loại khi liên kết sẽ tạo thành một
mạng lưới tinh thể mà cụ thể là mạng kim loại
(được đặc trưng bằng các ion dương nằm tại nút mạng và liên kết giữa chúng là liên kết
kim loại). Mạng kim loại thông thường đối với hầu hết các kim loại là: lập phương tâm
diện, lập phương tâm khối và lục phương. Trong đó, mạng lục phương và lập phương tâm
diện là khít nhất.
5 . Liên kết hiđrô là liên kết hóa học khi có lực hút tĩnh điện giữa:
•
H mang điện dương: là nguyên tử hidro liên kết với nguyên tố có độ âm điện
mạnh như N, Cl, O, F
•
Nguyên tố có độ âm điện mạnh, mang điện âm
Ảnh hưởng đến tính chất lí, hóa học của các chất
•
Liên kết hidro liên phân tử làm tăng nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi...
•
Liên kết hidro liên phân tử làm giảm độ điện ly của axit
•
Gây biến đổi độ tan : nếu chất tan tạo được liên kết hidro với dung môi thì chất
tan tan tốt trong dung môi đó. Ví dụ: rượu etilic tan vô hạn trong
nước, amoniac
tan rất tốt trong nước.