Bài tóm tắt: Bốn mươi năm nhìn lại Hiệp định Giơnevơ
về Việt Nam
Lưu Văn Lợi
Trước tiên, chúng ta nên tìm hiểu bối cảnh, tình hình diễn biến Đông Dương năm 1953,
1954.Vắn tắt như sau:
* Đông Dương 1953
− Tình hình Pháp:
Tướng Đờ Gôn tuyên bố: “Chúng ta nhất định thắng vì chúng ta mạnh hơn”
Nhưng: quân đội viễn chinh của Pháp ngày càng thất bại hơn (thất bại Biên Giới 1950),
đồn bốt bị tiêu diệt, nhiều vùng bị rơi vào tay quân Việt Nam…
Ngày 13/7/1953, Pháp tuyên bố lập trường của Pháp là muốn giải quyết vấn đề Đông
Dương như vấn đề Triều Tiên.
Ngày 27/7/1953, Trung Quốc, Hàn Quốc, CHDCND Triều Tiên và Mỹ đã ký Hiệp định
Bàn Môn Điếm kết thúc chiến tranh kéo dài 3 năm.
− Về phía Liên Xô: cũng muốn đi đến giải quyết vấn đề Đông Dương để ngăn Mỹ
mở rộng chiến tranh ở Đông Dương và củng cố hòa hoãn ở Viễn Đông.
− Về phía Mỹ: tiếp tục tăng cường viện trợ cho Pháp, tuyên bố với các sĩ quan Pháp
và Ngụy rằng: trong bất kỳ trường hợp nào cũng không thể đàm phám với
Việt Minh.
− Về phía Pháp: dư luận Pháp hoan nghênh cuộc đình chiến ở Triều Tiên và đòi
chấm dứt chiến tranh Đông Dương.
− Về phía Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa: sẵn sàng thương lượng và giải quyết vấn
đề Việt Nam theo lối hòa bình.
Ngày 18/2/1954, Hội Nghị Tứ Cường thỏa thuận họp hội nghị quốc tế tại Giơ-ne-vơ để
bàn về vấn đề Triều Tiên và vấn đề Đông Dương.
* Hội Nghị Giơnevơ về vấn đề Đông Dương :
Ngày 7/5/1954, Việt Nam dành chiến thắng Điện Biên Phủ và ngày 8/5 thì Hội nghị
Giơnevơ về vấn đề Đông Dương khai mạc.
Thành phần tham dự: Có 9 đoàn đại biểu tham gia: Anh, Mỹ, Liên Xô, Trung Quốc, Pháp,
Lào, Campuchia, Đoàn của Việt Nam DCCH do Phạm Văn Đồng dẫn đầu và đoàn của
Quốc Gia Việt Nam do Nguyễn Quốc Định dẫn đầu.

Trong thời gian 300 ngày, ta trao trả sòng phẳng tù binh cho Pháp và ngụy. Nhưng vấn đề
phức tạp nhất là vấn đề công giáo di cư vào Nam. Từ cuối tháng 5/1954, Mỹ và Anh trao
cho Pháp đề án tối thiểu 7 điểm trong đó điểm thứ 6 về việc cho phép người từ miền này
di cư sang miền kia. Đấy là âm mưu cưỡng bức, dụ dỗ nửa triệu người công giáo theo 1
kế hoạch chuẩn bị từ trước.Bế mạc hội nghị Giơnevơ, Mỹ không chịu kí bản tuyên bố cuối
cùng của Hội nghị mà lại ra 1 bản tuyên bố riêng. Ngày 26/4/1956, Pháp hoàn toàn rút khỏi
miền Nam Việt Nam, chấm dứt 80 năm thống trị Việt Nam. Chính phủ Việt Nam DCCH
đề nghị đại biểu 2 miền mở hội nghị Hợp Thương. Chính quyền Ngô Đình Diệm khước từ
hiệp thương vấn đề thống nhất miền Bắc, tổ chức tổng tuyển cử riêng rẽ. Tổng thống Giôn
xơn của Mỹ đồng thời phát động 2 cuộc chiến tranh: chiến tranh phá hoại bằng không
quân trên miền Bắc và chiến tranh cục bộ ở miền Nam. Tại Pari, Mỹ chịu chấm dứt
không điều kiện việc ném bom miền Bắc, chế độ Sài Gòn miền Nam hoàn toàn sụp đổ,
miền Nam được hoàn toàn giải phóng.
* Chính nghĩa, niềm hy vọng
Sau hiệp định Giơnevơ năm 1962, Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam đã đề
nghị với chính quyền Sài Gòn đưa miền nam vào con đường hòa bình trung lập như ở Lào.
Mỹ không chấp nhận, cố tình phá hoại, xé bỏ Hiệp định Giơnevơ, chấp nhận Hiệp định
Paris 1973 về Việt Nam. Trớ trêu thay, Hiệp định Paris 1973 chỉ là sự tái hiện các nguyên
tắc của Hiệp đinh Giơnevơ.
* Đánh giá của bản thân về Hiệp định Giơnevơ:
Hội nghị Giơnevơ kéo dài suốt 75 ngày, cuối cùng đã kết thúc với thắng lợi cơ bản thuộc
về nhân dân Việt Nam, nhân dân Lào, nhân dân Campuchia. Âm mưu phá hoại Hội nghị để
kéo dài và mở rộng chiến tranh của đế quốc Mĩ và bọn hiếu chiến Pháp bị thất bại. Hòa
bình đã được lập lại trên bán đảo Đông Dương.
Nguyên nhân thắng lợi cơ bản là có đường lối chính trị, đường lối ngoại giao đúng đắn
của Đảng, đặc biệt là do quân dân ta đã đoàn kết nhất trí, chiến đấu anh dũng suốt 9 năm,
làm thất bại âm mưu xâm lược của kẻ thù, trực tiếp là thắng lợi của cuộc tổng tiến công
chiến lược Đông xuân 1953-1954 với đỉnh cao là chiến thắng vĩ đại Điện Biên Phủ.
Khối đoàn kết chiến đấu của 3 dân tộc Việt Nam, Lào, Campuchia ngày càng chặt chẽ.
Cuộc đấu tranh của nhân dân ta là chính nghĩa, được nhân dân Liên Xô, nhân dân Trung