ĐIỀU ĐỘ SẢN XUẤT

Trong quá trình sản xuất hoặc thực hiện các dịch vụ, chúng ta cần tiến hành nhiều công
việc khác nhau. Điều này đòi hỏi sự điều hành, sắp xếp sao cho khoa học, hợp lý, chặt chẽ
vào những lúc cao điểm và ngay cả những lúc rảnh rỗi.
Điều độ sản xuất nhằm mục tiêu đảm bảo các công việc được thực hiện với hiệu quả
cao nhất, cụ thể là thời gian thực hiện nhanh nhất, ít tốn kém nhất, mang lại lợi nhuận cao
nhất đồng thời giữ được mức độ phục vụ khách hàng tốt nhất. Chúng ta sẽ khảo sát dưới
đây các nội dung liên quan đến việc sắp xếp thứ tự tối ưu trong sản xuất, dịch vụ và
phương pháp phân công công việc đối với hệ thống săn xuất theo quá trình.
Hệ thống sản xuất theo quá trình là một hình thức tổ chức theo chức năng với các bộ
phận sản xuất hoặc trung tâm sản xuất trên cơ sở các loại thiêt bị hoặc tác nghiệp chuyên
biệt. Ví dụ: Khoan, rèn, tiện hay lắp ráp . Dòng sản phẩm qua các bộ phận theo lô phụ
thuộc vào các đơn hàng riêng lẻ (có thể các đơn hàng để lưu kho hay các đơn hàng do
khách hàng đặt).
Việc hoạch định và kiểm soát hoạt động của hệ thống này bao gồm các công việc
sau:
- Xác định thứ tự ưu tiên cho từng đơn hàng và đo lường tầm quan trọng của nó
nhằm sắp xếp thứ tự các đơn hàng cần sản xuất ở từng máy, từng bộ phận sản xuất.
- Lập danh sách các công việc cần giải quyết ở từng máy, từng bộ phận sản xuất,
giúp cho các bộ phận giám sát biết được đơn hàng được thực hiện ở đâu, khi nào, ưu tiên
ra sao và lúc nào cần hoàn thành.
- Kiểm soát đầu vào, ra ở tất cả các bộ phận sản xuất, điều này có nghĩa là phát triển
thông tin về cách thức công việc lưu chuyển giữa các bộ phận sản xuất.
- Đo lường hiệu quả, mức độ sử dụng máy móc ở từng bộ phận sản xuất và sức sản
xuất của các công nhân.
1. Phương pháp sắp xếp thứ tự tối ưu trong sản xuất, dịch vụ
1.1. Trường hợp chỉ có một máy hoặc một dây chuyền sản xuất
Ngay sau khi máy móc hoặc dây chuyền sản xuất đã đựơc chuẩn bị xong sẵn sàng
vận hành thì vấn đề đặt ra là nên làm công việc nào trước, công việc nào sau?
Có nhiều nguyên tắc để sắp xếp thứ tự công việc:

Trình tự sắp xếp như sau:
- Trước tiên, chọn công việc nào có chi phí chuyển đổi thấp nhất.
- Công việc xếp tiếp theo là công việc có chi phí chuyển đổi thấp kế tiếp.
Trong các dữ liệu trên, ta thấy có hai mức chi phí chuyển đổi bằng nhau là; C…..
So sánh 2 chuỗi sẽ chọn chuỗi thứ 2 để thực hiện công việc.
Trong thực tế phương pháp này không phải là phương pháp tối ưu nhưng lại dễ hiểu
và mang lại những kết quả thuận lợi.
1.2. Điều độ n công việc trên 2 máy:
Mục tiêu bố trí các công việc sao cho tổng thời gian thực hiện các công việc đó trên
các máy là nhỏ nhất. Song trong thực tế, thời gian thực hiện trên mỗi máy là cố định, do đó
để có thời gian thực hiện nhỏ nhất ta phải sắp xếp các công việc sao cho tổng thời gian
ngừng việc trên các máy là nhỏ nhất.
Áp dụng nguyên tắc Johnson gồm các bước sau:
Bước 1: Liệt kê tất cả các công việc và thời gian thực hiện các công việc đó trên từng
máy.
Bước 2: Chọn công việc có thời gian thực hiện nhỏ nhất, nếu:
- Công việc đó nằm trên máy 1 thì xếp trên cùng
- Công việc đó nằm trên máy 2 thì xếp dưới cùng.
Bước 3: Khi công việc đã sắp xếp thì loại trừ nó đi và xét công việc còn lại
Bước 4: Trở lại bước 2,3 cho đến khi thực hiện hết các công việc.
Cuối cùng ta vẽ biểu đồ để thầy tổng thời gian hoàn thành các công việc.
Ví dụ 3: Có 5 công việc được sản xuất trên 2 máy (tiện và mài) thời gian thực hiện
mỗi công việc được cho như sau;
- Tổng thời gian hoàn thành là 35 giờ, khi bắt đầu ở máy tiện và kết thúc ở máy mài
- Máy tiện bắt đầu vào mốc 0 giờ và được giải phóng sau 33 giờ hoạt động.
- Máy mài được thực hiện sau máy tiện 3 giờ và kết thúc sau 32 giờ hoạt động.
1.3. Điều độ n công việc trên 3 máy:
Sắp xếp công việc có thể sử dụng nguyên tắc Johnson nếu thoả mãn 1 trong 2 điều
kiện sau đây
Nếu thoả mãn một trong hai điều kiện trên ta chuyển đổi sang trường hợp n công