Chương 5*Chẩn đoán trạng thái kỹ thuật ô tô
-
Biên soạn- Trần Thanh Hải Tùng, Nguyễn Lê Châu ThànhCHƯƠNG 5
QUI TRÌNH CÔNG NGHỆ SỬA CHỮA Ô TÔ

5.1. KÍCH THƯỚC SỬA CHỮA VÀ SỐ LẦN SỬA CHỮA
5.1.1. Định nghĩa cốt sửa chữa:
Cốt sửa chữa là bậc tăng (giảm) kích thước của chi tiết lỗ (trục) được qui định
giữa nhà chế tạo phụ tùng và người sửa chữa sau mỗi lần sửa chữa.
Khi sửa chữa theo cốt, cho phép tiêu chuẩn hoá trong công tác sửa chữa và chế
tạo phụ tùng thay thế.
5.1.2. Cách tính cốt sửa chữa:
Giả sử chi tiết trục và lỗ có kích thước ban đầu là d
H
và D
H
như trên hình vẽ:
+ ∆) (5.1)
Tính theo kinh nghiệm:
δ
1
= ρ(d
H
- d
1
) =ρδ (5.2)
δ_hao mòn tổng cộng
d
1
_kích thước trước sửa chữa
ρ_hệ số phân bố lượng mòn ρ = 0,5 ÷1. Mỗi loại chi tiết có ρ riêng,
được xác định bằng phương pháp thống kê.
Từ (5.1) Æ ds
1
= d
H
- 2(ρδ + ∆) (5.3)

42
Chương 5*Chẩn đoán trạng thái kỹ thuật ô tô
-
Biên soạn- Trần Thanh Hải Tùng, Nguyễn Lê Châu Thành Đặt 2(ρδ + ∆) = γ
Æ ds
1

= d
H
- nγ
b.Tính kích thước sửa chữa của trục lỗ Ds
1
:
Kích thước sửa chữa lần thứ nhất
Ds
1
= D
H
+ 2(δ
1
+ ∆) (5.4)
Tính δ1 theo kinh nghiệm:
δ
1
= ρ( D
1
- D
H
) =ρδ (5.5)
δ_hao mòn tổng cộng
ρ_hệ số phân bố lượng mòn 0,5 ÷1. Mỗi loại chi tiết có ρ riêng, được
xác định bằng phương pháp thống kê.
Từ (5.4) Æ Ds
1
=D
H
+ 2(δ

2
+ γ = D
H
- 3γ
- Kích thước sửa chữa lần thứ n
D
sn
= D
H
+ nγ
Kích thước sửa chữa phụ thuộc vào:
- Chiều sâu lớp thấm tôi
- Độ bền của chi tiết
- Kết cấu và bố trí chung của chi tiết và cụm máy
Ví dụ:
+ Đối với xi lanh, séc măng, piston: n = 4, γ = 0,5mm.
+ Đối với trục khuỷu, bạc lót: n = 6÷7, γ = 0,25mm.
5.2. QUI ĐỊNH CÔNG NGHỆ SỬA CHỮA Ô TÔ
5.2.1. Mục đích công tác sửa chữa
Mục đích của sửa chữa là nhằm khôi phục khả năng làm việc của các chi tiết,
tổng thành của ô tô đã bị hư hỏng.

43
Chương 5*Chẩn đoán trạng thái kỹ thuật ô tô
-
Biên soạn- Trần Thanh Hải Tùng, Nguyễn Lê Châu Thành5.2.2. Qui định chung đối với công tác sửa chữa nhỏ
Nhiệm vụ:

ZIL 130 300 250 300 300 300
Maz 500A 250 250 250 250 250
KaMaz5320 300 300 300 300 300

Công việc sửa chữa lớn thực hiện trong các nhà máy đại tu. Tùy theo phương
pháp sửa chữa mà công việc sửa chữa theo một qui định nhất định.
5.2.3.3. Khái niệm về công tác sửa chữa lớn
- Qui trình công nghệ sửa chữa: là một loạt các công việc khác nhau được tổ
chức theo một thứ tự nhất định kể từ khi xe vào xưởng đến khi xuất xưởng.
Đối với từng loại c
ụm máy riêng có qui trình công nghệ riêng, phụ thuộc
phương pháp sửa chữa chúng và đặc điểm kết cấu. Cũng có trường hợp cùng một cụm
trên một xe có các qui trình sửa chữa khác nhau. Công việc sửa chữa được cụ thể hóa
thành các qui trình (qui trình tháo lắp, tẩy rửa...)
- Các phương thức tổ chức sửa chữa:
+ Sửa chữa theo vị trí cố định.
+ Sửa chữa theo dây chuyền.
- Cách tổ chức lao động trong sửa ch
ữa: tùy theo qui mô của cơ sở sửa chữa:

44
Chương 5*Chẩn đoán trạng thái kỹ thuật ô tô
-
Biên soạn- Trần Thanh Hải Tùng, Nguyễn Lê Châu Thành + Sửa chữa tổng hợp.
+ Sửa chữa chuyên môn hóa.

Tháo cụm

Thích hợp với phương thức tổ chức sửa chữa theo vị trí cố định với tổ chức lao
động theo kiểu sửa chữa tổng hợp (một nhóm công nhân phụ trách sửa chữa)
Điề
u kiện áp dụng:
- Chủng loại xe nhiều, số lượng từng loại ít.
- Quản lý xe phân tán không hợp lý.
- Khi chưa có hệ thống sửa chữa trên qui mô lớn để sửa chữa toàn bộ xe hỏng
hàng năm.
- Chế độ quản lý, đăng ký xe còn khắt khe.

45
Chương 5*Chẩn đoán trạng thái kỹ thuật ô tô
-
Biên soạn- Trần Thanh Hải Tùng, Nguyễn Lê Châu ThànhTháo cụm
Tháo chi tiết
Khung xe
Sửa chữa khung
Sửa chữa chi tiết
Lắp cụm
Lắp xe
Chi tiết mua

Thử và giao xe
Tháo xe vào sửa chữa
Hình 5.3. Sơ đồ phương pháp sửa chữa riêng xe

b. Phương pháp sửa chữa đổi lẫn


Tháo cụm
Tháo chi tiết
Khung xe
Sửa chữa khung
Sửa chữa chi tiết
Lắp cụm
Kho cụm Cụm dự trữ

Kho chi tiết

Chi tiết mua

Lắp xe Thử, giao xe
Tháo xe vào sửa chữa
Hình 5.4. Sơ đồ quá trình công nghệ sửa chữa theo phương pháp đổi lẫn

Điều kiện thực hiện phương pháp sửa chữa đổi lẫn:
- Số lượng xe, cụm máy cùng loại nhiều;
- Phải dự trữ một lượng nhất định cụm máy, chi tiết tùy theo:
+ Sản lượng sửa chữa hàng năm;
+ Thời gian sửa chữa phục hồi;
+ Tốc độ sửa chữa cụm, xe.
- Hệ thống các nhà máy sửa chữa đủ khả
năng đáp ứng nhu cầu sửa chữa, đặc
biệt thích hợp với quan hệ nhà máy sửa chữa bán xe đã sửa chữa và mua xe hỏng cùng
loại với chủ phương tiện.
5.3. CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC SỬA CHỮA
5.3.1. Tổ chức sửa chữa theo vị trí cố định