Giá niêm yết lần đầu nên định thế nào?
Thực tế ở thị trường chứng khoán Việt Nam 2 năm gần đây cho thấy, đa số các
công ty niêm yết thường có mức cổ tức hàng năm (bằng tiền đồng) thấp và hay lựa
chọn hình thức trả cổ tức bằng cổ phiếu.

Định giá cổ phiếu dự kiến niêm yết là công việc rất quan trọng, đòi
hỏi mức độ thận trọng và tinh thần trách nhiệm cao
Định giá cổ phiếu dự kiến niêm yết là công việc rất quan trọng, đòi hỏi mức
độ thận trọng và tinh thần trách nhiệm cao của công ty niêm yết và tổ chức tư
vấn, vì quyền lợi của các cổ đông.Theo quan điểm của các chuyên gia phân tích SMES, nên sử dụng nhiều phương
pháp định giá khác nhau, có công bố kèm thêm giải thích. Như vậy sẽ giúp cho
nhà đầu tư có cái nhìn chân thực hơn vào giá trị của cổ phiếu.

Phần lớn trong số 10 doanh nghiệp mới lên sàn HOSE từ đầu năm 2007 đến nay
đều có khuynh hướng sử dụng số liệu bình quân của 2 phương pháp định giá DCF
và P/E hay chuyển hẳn qua P/E. Có thể hai lý do dưới đây giải thích được nguyên
nhân của sự lựa chọn này.

Thứ nhất, DCF là phương pháp thông dụng trong việc xác định giá trị doanh
nghiệp, thường được sử dụng trong việc xác định giá khởi điểm khi đấu giá lần
đầu hay chào bán cho các cổ đông tổ chức.

Tuy nhiên, việc định giá này thường được áp dụng với giả định tĩnh, tức là dự toán
mức cổ tức chủ yếu trong một số năm sắp tới (thông thường 5 năm) và không đề
cập đến việc tăng vốn (huy động vốn bằng cách phát hành thêm cổ phiếu) trong

đồng/cổ phiếu.

Như vậy chỉ sau khoảng gần 1 tháng giao dịch, giá TSC đã tăng gấp 2,9 lần so với
giá ban đầu. Đặc biệt, sự tăng giá diễn ra trong khi VN-Index đang từ từ rớt điểm
hay nói cách khác, giá cổ phiếu nói chung đang giảm.

Tình hình tương tự xảy ra với cổ phiếu TCM (Dệt Thành Công) giá tăng liên tiếp
17 phiên, đạt đỉnh 111.000 đồng/cổ phiếu, tức gấp 2,47 lần giá dự kiến ban đầu)
và SC5 (thuộc ngành xây dựng), giá tăng liên tiếp 7 phiên, đạt đỉnh 255.000
đồng/cổ phiếu, tức tăng 59,4%.

Tất nhiên, chưa nói tới các yếu tố như quỹ đầu tư mạnh tay mua cổ phiếu đó hay
có tin tốt vào cùng thời điểm, nhưng nhiều nhà đầu tư có vẻ “sớm nhận ra” một
điều: dường như đến thời của các cổ phiếu mới niêm yết, cứ chính thức giao dịch
rồi tăng giá.

Do đó, trên thị trường OTC hình thành một phong trào săn lùng cổ phiếu sắp niêm
yết và giá nhiều cổ phiếu thuộc loại này đã tăng chóng mặt ngay khi có tin về ngày
sẽ chính thức lên sàn.

Các trường hợp của các cổ phiếu đã niêm yết sau đó như SSI (chuyển sàn), HT1
(Xi măng Hà Tiên 1), HPG (Tập đoàn Hòa Phát) hay còn nhiều cổ phiếu sắp niêm
yết khác, dường như cũng chịu tác động từ “phong trào” này. Tuy nhiên, thực tế
sau khi lên sàn, các cổ phiếu này lại rớt giá.

Nhiều người cho rằng giá cổ phiếu rớt do những người đã mua trước đây (khi cổ
phiếu còn giao dịch trên thị trường OTC) hiện thực hóa lợi nhuận (có khi đạt đến
trên 50% chỉ trong thời gian rất ngắn) hay do số lượng cổ phiếu đang lưu hành quá
nhiều (DPM, SSI, HPG) nên bị loãng.