LUẬN VĂN
HÀNG HOÁ TIỀN TỆ
MỤC LỤC
...........................................................................1
MỤC LỤC...........................................................................................................................................................2
MỞ ĐẦU............................................................................................................................................................3
1. Mục đích, yêu cầu.....................................................................................................................................3
2. Nội dung, thời gian....................................................................................................................................3
3. Phương pháp.............................................................................................................................................4
4. Tài liệu.......................................................................................................................................................4
NỘI DUNG..........................................................................................................................................................4
I. SẢN XUẤT HÀNG HÓA VÀ HÀNG HÓA.......................................................................................................4
1. Sản xuất hàng hoá và ưu thế của nó trong phát triển LLSX..................................................................4
MỞ ĐẦU
1. Mục đích, yêu cầu.
* Mục đích:
Trang bị cho người học một trong những nội dung kiến thức cơ bản nhất của
Kinh tế chính trị học Mác–Lênin, làm cơ sở nền móng để người học tiếp tục nghiên cứu
toàn bộ học thuyết Kinh tế chính trị mácxít và có cơ sở lý luận để quán triệt đường lối
phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta hiện nay.
* Yêu cầu:
- Hiểu rõ và nắm chắc các khái niệm cơ bản xoay quanh phạm trù hàng hoá
và quy luật giá trị.
- Trên cơ sở lý luận giá trị, tích cực đấu tranh phê phán các quan điểm cho
rằng học thuyết Kinh tế chính trị mácxít là trừu tượng, phi hiện thực.
2. Nội dung, thời gian.
thoả mãn trực tiếp nhu cầu của người sản xuất ra nó, thì trong sản xuất hàng hoá,
sản phẩm làm ra nhằm mục đích thoả mãn nhu cầu của người khác, của xã hội và
do đó, giữa những người sản xuất hàng hoá có quan hệ ràng buộc chặt chẽ với
nhau thông qua việc trao đổi (mua và bán) sản phẩm trên thị trường.
Như vậy, sản xuất hàng hoá là một kiểu tổ chức kinh tế, là sự phát triển kế
tiếp của kiểu tổ chức kinh tế sản xuất tự cấp tự túc, nó ra đời trong những điều kiện
nhất định, tương ứng với một trình độ phát triển nhất định của LLSX.
b. Hai điều kiện ra đời của sản xuất hàng hoá.
* Phân công lao động xã hội.
Phân công lao động xã hội là sự phân chia lao động xã hội thành những
ngành nghề khác nhau, tạo ra sự chuyên môn hoá lao động sản xuất.
Khi đã có phân công lao động xã hội, mỗi người sản xuất, mỗi chủ thể sản
xuất chỉ tạo ra một hoặc một số loại sản phẩm mà mình có khả năng, có điều kiện
sản xuất thuận lợi hơn. Đối với loại sản phẩm này, họ có thể sản xuất vượt quá nhu
cầu sử dụng của mình; trong khi đó, để thoả mãn nhu cầu đa dạng của cuộc sống,
họ cần phải có nhiều loại sản phẩm khác nhau. Và như vậy, sẽ xuất hiện nhu cầu
trao đổi sản phẩm giữa những người sản xuất với nhau.
Ở đây, chúng ta cần nhận thấy rằng: phân công lao động xã hội làm cho
những người sản xuất phụ thuộc vào nhau, sản xuất hàng hoá càng phát triển thì
biểu hiện trên càng rõ nét.
* Sự tách biệt về mặt kinh tế giữa những người sản xuất.
Thực chất ở đây muốn nói tới quyền sở hữu, quyền chi phối của người sản
xuất đối với sản phẩm do họ làm ra; do đó, người này muốn sử dụng sản phẩm của
người khác buộc phải thông qua trao đổi, mua bán trên thị trường.
Trong lịch, điều kiện này xuất hiện từ khi xuất hiện chế độ tư hữu về tư liệu
sản xuất. Cùng với sự phát triển của LLSX, điều kiện này không chỉ do chế độ tư hữu
về TLSX quy định mà nó còn do các hình thức sở hữu khác nhau về TLSX và sự tách
rời giữa quyền sở hữu với quyền sử dụng TLSX quy định.
Sự tách biệt về mặt kinh tế giữa những người sản xuất làm cho họ độc lập với
nhau, có thể đứng đối diện với nhau trong quan hệ trao đổi các sản phẩm do họ làm
a. K/n hàng hoá và hai thuộc tính của hàng hoá.
* K/n hàng hóa
Hàng hoá là sản phẩm của lao động, có khả năng thoả mãn nhu cầu nào đó
của con người và phải được đem trao đổi (bán - mua) trên thị trường.
->> Hàng hoá trước hết phải là sản phẩm của lao động.
Điều đó có nghĩa, những gì không là sản phẩm do lao động của con người
làm ra thì không phải là hàng hoá, tuy nhiên, không phải sản phẩm nào do con
người làm ra cũng là hàng hoá. Ví dụ: nước tự nhiên không phải hàng hóa, nước
tinh khiết đóng chai là hàng hóa; không khí không phải hàng hóa, bình thở ôxi là
hàng hóa, …
->> Hàng hoá phải có khả năng thoả mãn nhu cầu nào đó của con người.
Ví dụ: lương thực, thực phẩm thỏa mãn nhu cầu ăn, quần áo thỏa mãn nhu
cầu mặc. Sản phẩm của lao động mà không có khả năng thoả mãn nhu cầu nào đó
của con người thì không thể trở thành hàng hoá được vì không ai bỏ tiền hoặc sản
phẩm của mình ra để đổi lấy một thứ vô ích.
->> Hàng hoá phải đựơc đem trao đổi trên thị trường.
Hàng hoá là sản phẩm của lao động, có khả năng thoả mãn nhu cầu nào đó của
con người, nhưng không phải nhu cầu của người sản xuất ra nó, mà là nhu cầu của
người khác, nhu cầu của xã hội, do đó nó phải được trao đổi trên thị trường.
Từ K/n trên, ta có thể thấy rằng: hàng hoá có thể ở dạng vật thể hoặc phi vật
thể, dạng phi vật thể ví dụ: một bài thơ, một bản nhạc, một phát minh khoa học,
một bí quyết công nghệ, thậm chí một ý tưởng kinh doanh.
Và cùng với sự phát triển của sản xuất hàng hoá, k/n hàng hoá cũng ngày
càng được mở rộng hơn, có những thứ trước đây vốn không được coi là hàng hoá,
nay cũng được đem trao đổi hoặc sử lý như một hàng hoá. Ví dụ: quyền sử dụng
đất, quyền sở hữu trí tuệ, thương hiệu kinh doanh, tên miền trên mạng thông tin
(Internet), …
* Hai thuộc tính của hàng hoá
Hàng hóa có hai thuộc tính: giá trị sử dụng và giá trị.
- Giá trị sử dụng của hàng hoá: là công dụng của vật phẩm có thể thoả mãn
các đồng chí hiểu giá trị ở đây là gì? …
Đây quả là một vấn đề phức tạp, bởi vì giá trị hàng hóa là một phạm trù trừu
tượng, chúng ta không thể cảm nhận trực tiếp bằng các giác quan được mà phải
nhận thức nó bằng tư duy. Và để hiểu được thực thể giá trị của hàng hoá, chúng ta
phải tìm hiểu bắt đầu từ giá trị trao đổi.
+ Giá trị trao đổi.
Giá trị trao đổi là quan hệ về số lượng, là tỷ lệ trao đổi giữa các giá trị sử
dụng với nhau. Ví dụ: 5 đấu thóc
1 m vải = 7 đấu muối
10 đấu ngô, …
Từ ví dụ trên chúng ta nhận thấy, mỗi hàng hoá không phải có một giá trị
trao đổi mà có nhiều giá trị trao đổi: 5 đấu thóc, 7 đấu muối và 10 đấu ngô là
những giá trị trao đổi của 1 m vải, chúng có thể thay thế lẫn nhau.
Vấn đề đặt ra là tại sao những giá trị sử dụng khác nhau về chất lại có thể
trao đổi với nhau, thay thế lẫn nhau? … Chỉ có một khả năng, đó là tất cả chúng
đều chứa đựng một cái gì đó chung, giống nhau. Theo các đồng chí, giữa các giá trị
sử dụng ấy, giữa các hàng hoá ấy (vải, thóc, muối, ngô, …) đều chứa đựng cái gì
giống nhau? …
Vâng, đó chính là lao động của người sản xuất hàng hoá kết tinh trong hàng
hoá. Cho dù là vải, thóc, muối, ngô hay bất kì một hàng hóa nào khác cũng vậy,
truớc hết chúng phải là sản phẩm của lao động, và để tạo ra chúng, người sản xuất
đều cần phải bỏ công sức ra, hay nói cách khác là phải hao phí một lượng lao động
nhất định.
Như vậy, hao phí lao động là cơ sở chung cho sự trao đổi giữa tất cả các
hàng hoá, là giá trị hàng hoá.
+ Giá trị hàng hoá.
->> Khái niệm (Tới đây ta có thể đưa ra định nghĩa ban đầu về giá trị hàng
hoá):
Giá trị của hàng hoá là hao phí lao động của người sản xuất hàng hoá kết
tinh trong hàng hoá đó.
(trong khi sản xuất), nhưng quá trình thực hiện chúng không đồng thời. Giá trị
được thực hiện trước trong lưu thông (muốn chiếm hữu một giá trị sử dụng, người
tiêu dùng phải thực hiện giá trị trước, tức là trả tiền cho người sản xuất) còn giá trị
sử dụng được thực hiện sau trong tiêu dùng.
Chính vì có sự tách biệt giữa quá trình tạo ra và quá trình thực hiện giá trị,
giữa thực hiện giá trị và thực hiện giá trị sử dụng mà sản xuất hàng hoá luôn chứa
đựng trong nó nguy cơ khủng hoảng sản xuất thừa.
b. Tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá.
ở Trên, chúng ta khẳng định rằng: với tư cách là giá trị, tất cả mọi hàng hóa
đều giống nhau về chất, và chất giá trị hàng hóa chính là lao động của người sản
xuất hàng hóa kết tinh trong hàng hóa.
Tuy vậy, trên thực tế, lao động của những người sản xuất không hoàn toàn
giống nhau, và việc đo lường những lao động không giống nhau ấy là không thể
thực hiện được. Tóm lại là chúng ta vẫn chưa thực sự tìm ra cái gì chung, đồng
nhất về chất làm cơ sở cho sự trao đổi giữa các hàng hóa, hay nói khác đi là chưa
tìm ra thực thể của giá trị hàng hóa.
Để giải quyết vấn đề này, chúng ta phải tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các
loại lao động khác nhau của những người sản xuất hàng hóa, xem xem giữa chúng
có cái gì hoàn toàn đồng nhất về chất? … Chúng ta cùng đi tìm hiểu tính chất hai
mặt của lao động sản xuất hàng hóa.
Nếu như hàng hoá có hai thuộc tính là giá trị sử dụng và giá trị, thì lao động
sản xuất hàng hoá cũng có tính chất hai mặt tương ứng: lao động cụ thể và lao
động trừu tượng.
* Lao động cụ thể: là lao động có ích dưới một hình thức cụ thể của những
ngành nghề chuyên môn nhất định.
- Mỗi lao động cụ thể có mục đích, đối tượng, công cụ, phương pháp và kết
quả lao động khác nhau. Do đó, các lao động cụ thể khác nhau về chất và tạo ra các
giá trị sử dụng khác nhau về chất (người thợ may tạo ra quần áo, người nông dân
tạo ra lúa gạo, người thợ mộc làm ra bàn ghế, gường, tủ, …)
- LLSX càng phát triển thì lao động cụ thể càng đa dạng và phong phú, tất cả