Thuật Nói Chuyện Hằng Ngày Hoàng Xuân Việt
Phần 002
Đừng Cứ "bổn Cũ Soạn Lại"
Trong lúc nói chuyện, nhiều người mang tật nói đi vói lại
mãi những điều nào đó làm cho người nghe phải bực mình.
Đối với cuộc đời, người ta nói: "Dưới bóng mặt trời không có
gì mới lạ". Chúng ta có thể nói, trong thứ người ấy, không có
chuyện gì mới lạ cả. Hầu hết những điều họ thốt ra có thể gọi
một cách vui vui là "Bổn cũ soạn lại". Người ta hay lặp lại,
thường bởi nhiều nguyên do. Vì nghèo nàn trí nhớ, nói rồi
quên, nên phải nhiều lần nhắc lại để kẻ khác cảm hiểu với
mình. Vì nhàm chán cảnh đời hiện tại, thích mơ vọng tương
lai. Vì một nhu cầu khẩn thiết nào đó, nên phải hạ mình xuống
van nài lòng tốt của kẻ khác. Vì cho mình là quan trọng, thấy
mình giàu tài đức khao khát thiên hạ ngợi khen mình. Vì thiếu
lương tri, thiếu tâm lý, nên thích nhai đi nhai lại một hai điều
gì đó tưởng thiên hạ mê nghe, và tự đắc rằng mình duyên dáng
trong khi nói chuyện.
Vì quá yêu thích một ai, hay một vật nào nên người ta thấy
cần nhắc mãi những gì có liên hệ đến đối tượng yêu của mình.
Vì cô đơn, đau khổ, nghèo túng. Có lẽ do kinh nghiệm, bạn
biết nhiều người hay nói mãi một vấn đề chỉ vì họ kém trí
khôn, hoặc bởi hoàn cảnh gia đình nghèo túng, họ không thu
trữ được nhiều kiến văn. Phạm vi hiểu biết của họ chỉ căn cứ
trên những công ăn việc làm chật hẹp hằng ngày của mình, vì
vậy, khi nói chuyện, họ không biết gì mới lạ để nói, phải bàn
luôn những việc tầm thường cuộc sống của mình. Chúng tôi có
quen được một bà lão bán kẹo đậu phộng. Trong mười lần
chúng tôi đến thăm bà là có đến bảy lần nghe bà nói về cách
rang đậu, xào đậu với đường, cách nướng bánh tráng, về mùa
nào kẹo đậu phộng phải đổi lúa, đổi dừa, phải bán bằng tiền để

thính giả bực mình.
Sự tự ty mặc cảm có khi cũng làm cho đôi người hạ mình
xuống thái quá để van nài lòng từ nhân của kẻ khác. Khi kẻ
này, vì lý do nào đó không làm họ thỏa mãn được, họ lặp đi
lặp lại mãi lời yêu cầu của mình. Thính giả trước mặt họ phải
bực mình hơn cả người mắc nợ trước mặt chhủ nợ.
Nhiều người hay "bổn cũ soạn lại" chỉ vì có tính khoe
khoang thái quá. Lúc nào họ cũng muốn đời nhận mình là một
người quan trọng và muốn cho thiên hạ biết những tài đức của
mình. Gặp ai họ cũng hay bàn đến những thành công của họ
về quân sự, những kết quả của họ về doanh nghiệp, những cấp
bằng, những tác phẩm văn nghệ, những ngành văn hóa mà họ
chuyên khảo. Các đầu đề ấy ám ảnh tâm hồn họ, nên hễ nói về
chúng là tâm hồn họ được thỏa mãn phần nào.
Trong nhiều cuộc hội đàm, có không ít kẻ hay trào phúng,
hay làm trò hề mà thiếu lương tri và dốt tâm lý thính giả. Họ
nói những điều mà họ tưởng làm kẻ khác cười vỡ bụng, tronh
khi thính giả ngượng nghịu, thương hại tính khờ dại của họ, và
muốn bịt giọng họ cho rồi.
Một nguyên nhân nữa hay làm cho nhiều người có tật lập
lại lúc nói chuyện là yêu say mê một người hay một vật nào.
Chắc bạn nhiều lần chán ngắt một vài bè bạn hễ gặp bạn là bàn
về người tình của họ. Có nhiều chi tiết bá láp của kẻ ấy, họ
cũng đem ra nói như thuật một kỳ công. Họ thích nói đi nói lại
về người họ yêu, là vì thự nhiên họ muốn chia sẻ nỗi sung
sướng trong tâm hồn yêu và được yêu của mình. Song tiếc một
nỗi họ quên rằng, con người ai cũng ưa nói về mình như họ, và
ai cũng không thích kẻ khác bàn những việc không ăn thua gì
đến mình vì thế thính giả không thích họ. Chúng tôi có biết
được một bà lão rất thích những đồ cổ như ghế trường kỷ,

dẻo, có thể ăn chịu nhiều đau khổ và đủ khả năng để làm nên.
[ Phần Trước ] [ Phần Kế ]